آسیه علیخواه

ذهن زیبا

Science FA ↓ Odcinki: 34

!تو این پادکست قراره با هم بریم سراغ یکی از جذاب‌ترین موضوعات دنیا: ذهن انسان ذهن به عنوان پدیده ای که برخاسته از مغز ماست. مغزی که چند صد میلیون سال در طبیعت فرصت داشته که از چندتا سلول کوچولو تبدیل بشه به شگفت انگیزترین چیزی که در تمام جهان میشناسیم. تو این پادکست، قراره با هم یاد بگیریم که چطور مغز ما ذهن ما رو می‌سازه و چطور این ذهن اینهمه ویژگی های عجیبو غریب داره. ما قراره با هم هر چیزی رو که تا حالا علم در مورد مغز و ذهن کشف کرده یاد بگیریم  تو فصل اول ذهن زیبا با هم این کتاب فوق العاده از سرگذشت مغز طی میلیون ها سال تکامل رو میخونیم A Brief History of Intelligence: Evolution, AI, and t...

Koniecznie odwiedź stronę podcastu i wesprzyj twórcę: feeds.acast.com

Autor

آسیه علیخواه

Kategoria

Science

Strona podcastu

feeds.acast.com

Ostatni odcinek

23 cze 2026

Gdzie słuchać?

Podcasty w aplikacji Replaio Radio Już wkrótce

Podcasty trafią do aplikacji już wkrótce. Zainstaluj teraz i jako pierwszy zobacz nowe podejście do podcastów

Pobierz z Google Play Zainstaluj za darmo Android 5 mln+ pobrań · ocena 4,8 iOS niedługo

Odcinki

اپیزود 34- معمای زبان 23.06.2026

در این اپیزود که اپیزود پایانی از فصل اول پادکست «ذهن زیبا» است، پس از یک وقفه‌ی طولانی به دلیل روزهای تلخ و جنایات هولناک دی‌ماه، با قلبی پر از اندوه و با گرامیداشت یاد جاویدنامان، دوباره به مسیر پادکست بازمی‌گردیم. ما در این اپیزود، پرونده‌ی کتاب «تاریخچه‌ی مختصر هوش» را می‌بندیم و به سراغ پنجمین و شگفت‌انگیزترین پیشرفت در فرگشت مغز انسان می‌رویم: فرگشت زبان. زبان معمای بزرگی در زیست‌شناسی فرگشت...

اپیزود 33- از بهشت تا ساوانا 12.11.2025

و این اپیزود از پادکست ذهن زیبا، داستان واقعیِ «از بهشت رانده شدن» رو تعریف می‌کنیم — نه اون بهشت اسطوره‌ای، بلکه جنگل‌های سبز شرق آفریقا که ده میلیون سال پیش خشک شد و اجداد میمون‌مانند ما رو مجبور کرد راه تازه‌ای برای بقا پیدا کنن. از ایستادن روی دو پا تا شکار استقامتی، از کشف آتش تا تولد زودرس نوزاد انسان، از شکل‌گیری نخستین خانواده‌ها تا فرضیه‌ی مادربزرگ؛ این اپیزود سفریه از ساوانا تا مرزهای زب...

اپیزود 32: غریزه‌ی زبان 28.10.2025

در این اپیزود از ذهن زیبا به سراغ یکی از رازهای بزرگ مغز انسان می‌رویم: زبان از کجا در مغز ما پدید آمد؟ از ماجرای عجیب مردی که فقط می‌توانست بگوید «تان» تا کشف‌های تاریخی بروکا و ورنیکه، بررسی می‌کنیم که چگونه دانشمندان سعی کردند محل زبان را در مغز پیدا کنند — و چرا در نهایت فهمیدند ماجرا پیچیده‌تر از یک «مرکز زبانی» ساده است. اینجا داستان مغزی روایت می‌شود که نه‌فقط یاد گرفت فکر کند، بلکه یاد گرف...

اپیزود 31-چی ما انسان‌ها رو خاص میکنه؟ 26.09.2025

چه چیزی باعث شد ما انسان‌ها از بقیه‌ی نخستی‌ها فاصله بگیریم و به جایی برسیم که تمدن، تکنولوژی و افسانه‌های مشترک بسازیم؟ در این اپیزود سراغ همان راز پنهانی می‌رویم که داروین و بسیاری از دانشمندان درباره‌اش بحث کرده‌اند؛ نقطه‌ای که تفاوت انسان با شامپانزه و بونوبو سرنوشت‌ساز شد Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

اپیزود 30-وقتی مغز آینده را اختراع کرد 15.09.2025

این اپیزود از پادکست «ذهن زیبا» به یکی از جذاب‌ترین توانایی‌های نخستی‌ها می‌پردازه: پیش‌بینی نیازهای آینده . اینجا بررسی می‌کنیم که چطور اجداد میوه‌خوار ما یاد گرفتن قبل از اینکه گرسنه بشن، برای فرداشون برنامه‌ریزی کنن؛ چطور شامپانزه‌ها مسیر خواب شبانه‌شون رو برای رسیدن به میوه‌های محبوب تنظیم می‌کنن؛ و چرا موش‌ها، با اینکه می‌تونن دانه ذخیره کنن، باز هم قادر نیستن آینده‌ی خودشونو پیش‌بینی کنن. در...

اپیزود 29: نورون های آینه ای 30.08.2025

در این اپیزود از «ذهن زیبا» به یک پرسش کلیدی می‌پردازیم: چرا برای یادگیری و استفاده از ابزار، تنها دیدن کافی نیست؟ نخستی‌ها ــ از شامپانزه‌ها گرفته تا نیاکان انسان ــ فقط وقتی توانستند ابزار را نسلی به نسل دیگر منتقل کنند که نظریه‌ی ذهن در مغزشان شکل گرفت. این توانایی به آن‌ها اجازه داد نیت پشت رفتارها را درک کنند، حرکات اضافی را حذف کنند، و با تمرکز و پشتکار مهارت‌های تازه را یاد بگیرند. حتی آموز...

اپیزود 28-آینه‌های ذهن: از شبیه‌سازی خود تا درک دیگران 20.08.2025

در این اپیزود سراغ «آینه‌های ذهن» می‌ریم؛ جایی که مغز ما برای فهمیدن بقیه، اول خودمون رو شبیه‌سازی می‌کنه. از سیاست‌های اجتماعی نخستی‌ها تا نظریه‌های قدیمی و شواهد علمی جدید، می‌بینیم چرا درک خود و درک دیگران دو روی یک سکه‌اند. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

اپیزود 27- ذهن نخستی‌ها: از مدل‌سازی دانش تا درک خود و دیگران 03.08.2025

در این اپیزود از «ذهن زیبا» به نقطه‌ای کلیدی در تاریخ فرگشت مغز می‌رسیم: جایی که نخستی‌ها از پستانداران اولیه جدا شدند. با بررسی تفاوت‌های مغزی میان این دو گروه، خواهیم دید که چگونه افزودن دو ناحیه‌ی جدید — قشر پیش‌پیشانی دانه‌دار و قشر حسی نخستی‌ها — باعث شد نخستی‌ها بتوانند نه فقط دنیای بیرون، بلکه «دانش خود از دنیا» و «خودشان» را مدل‌سازی کنند. روایتی دقیق، علمی و لایه‌لایه از آغاز توانایی‌هایی...

اپیزود 26-سیاست در انبوه درختان 14.07.2025

تو این اپیزود از پادکست ذهن زیبا ، می‌ریم سراغ دنیای هوشمند نخستی‌ها؛ جایی که دوستی‌ها، اتحادها و حتی خیانت‌ها، بی‌کلمه و بی‌قانون، ولی با نهایت دقت مدیریت می‌شن. از بچه‌میمون‌هایی که قدرت ارث می‌برن تا شامپانزه‌هایی که می‌دونن با کی باید گرم بگیرن تا زنده بمونن... سیاست فقط مال ما آدما نیست — از جنگل‌های انبوه شروع شده... درست همون‌جا که نخستی‌ها فهمیدن برای زنده موندن، باید «باهوش اجتماعی» باشی....

اپیزود 25-فرگشت نظریه‌ی ذهن 30.06.2025

در این اپیزود از «ذهن زیبا»، سفری رو شروع می‌کنیم به یکی از دراماتیک‌ترین لحظه‌های تاریخ زمین: روزی که یک سیارک آسمانی، دایناسورها رو از صفحه‌ی روزگار پاک کرد و راه رو برای پستاندارهای کوچولویی باز کرد که بعدها، اجداد ما شدن. ماجرا فقط انقراض نیست؛ ماجرا تولد یه عصر جدیده — عصری که با ظهور نخستی‌ها و رشد نئوکورتکس، جرقه‌ی شبیه‌سازی و ذهن‌سازی رو تو مغز ما زد. ما از بین میلیاردها گونه، چطور تبدیل ش...

اپیزود 24-فرمانده پنهان حرکات: از شبیه‌سازی مغز تا رؤیای ربات‌های ظرف‌شویی 28.05.2025

در این اپیزود جذاب از پادکست "ذهن زیبا" ، به کاوش در نقش حیاتی قشر حرکتی مغز می‌پردازیم؛ از چگونگی کنترل حرکات دقیق ما و تأثیر سکته مغزی بر آن تا بررسی چالش‌های علمی که دیدگاه سنتی درباره این "فرمانده" مغز را به چالش می‌کشند. کشف می‌کنیم که قشر حرکتی چگونه پیش‌بینی‌های حرکتی را به واقعیت تبدیل می‌کند و چرا برای یادگیری مهارت‌های جدید ضروری است. در نهایت، به دنیای هیجان‌انگیز رباتیک وارد می‌شویم و...

?اپیزود 23-از عادت تا اراده: مغز چطور تصمیم می‌گیره 10.05.2025

تا حالا شده از خودت بپرسی چرا بعضی کارا رو بی‌اختیار انجام می‌دیم و بعضی تصمیم‌ها رو با کلی فکر و حسابگری می‌گیریم؟ تو این اپیزود از پادکست ذهن زیبا می‌ریم سراغ مکانیسم‌های عادت و اراده تو مغز. از آزمایش‌های جالب روی موش‌ها تا کشف‌های حیرت‌انگیز درباره قشر پیش پیشانی غیر دانه‌دار، یاد می‌گیریم مغز ما چطور بین دو حالت «تصمیم‌گیری خودکار» و «تصمیم‌گیری هدفمند» جابه‌جا می‌شه. اگه دوست داری بفهمی چرا...

اپیزود 22- ما تصمیم میگیریم یا مغزمون؟ 20.04.2025

تو این اپیزود قراره با هم بریم سراغ یکی از هیجان‌انگیزترین قابلیت‌های نئوکورتکس: تصمیم‌گیری . می‌فهمیم وقتی یه موش بین آب و غذا گیر می‌کنه، مغزش چجوری سناریوها رو تو ذهنش شبیه‌سازی می‌کنه تا بهترین گزینه رو انتخاب کنه. قراره با مفاهیمی مثل: آزمون و خطای نیابتی نقش نئوکورتکس و گانگلیون‌های پایه در تصمیم گیری AlphaZero مقایسه‌ی مغز با الگوریتم هوش مصنوعی مثل آشنا بشیم. Hosted on Acast. See acast.com...

اپیزود 21- فرگشت قصد و نیت 08.04.2025

در اپیزود بیست‌ویکم ذهن زیبا، به یکی از شگفت‌انگیزترین پیشرفت‌های مغز پستانداران می‌پردازیم: توانایی درک و شبیه‌سازی «قصد و نیت». با داستان واقعی بیماری به‌نام L که دچار لالی غیرفعال شده بود، وارد دنیای قشر پیش‌پیشانی غیر دانه‌دار می‌شیم؛ بخشی که کنترل شبیه‌سازی رفتار و نیت رو بر عهده داره. می‌فهمیم که چطور مغز با استفاده از ورودی‌هایی مثل هیپوکامپ، هیپوتالاموس و آمیگدالا، می‌تونه رفتار خودش رو پی...

اپیزود 20-وقتی حافظه‌ی اپیزودیک فرگشت یافت 18.02.2025

ویژگی سوم که نئوکورتکس و شبیه سازی به مغز پستانداران هدیه کرد حافظه‌ی اپیزودیک بود Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

اپیزود 19- وقتی تخیل فرگشت یافت 31.01.2025

اپیزود 19 در مورد نقش قابلیت شبیه سازی که با فرگشت نئوکورتکس تو مغز پستاندارای اولیه ظاهر شده در توانایی تخیل کردن صحبت میکنه. اگه میخواید بدونید که کی تخیل کردن در جهان زنده اختراع شده این اپیزودو حتما گوش بدید. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

اپیزود 18- ستون های نئوکورتیکال 09.01.2025

سلام! من آسیه علیخواه هستم و خوش اومدید به یه اپیزود دیگه از پادکست ذهن زیبا . اینجا با هم داریم کتاب تاریخچه مختصر هوش رو می‌خونیم، که درباره پنج پیشرفت بزرگ در فرگشت مغز انسان صحبت می‌کنه. 📖🧠 تا اینجا فهمیدیم که نئوکورتکس پستاندارای اولیه یه ابزار قدرتمند برای شبیه‌سازی دنیا بوده. این شبیه‌سازی بهشون کمک می‌کرد با اطلاعات ناقص، دنیا رو درک کنن. اما تو این اپیزود می‌خوایم بفهمیم نئوکورتکس چطور...

اپیزود 17- ویژگی های عجیب ادراک 20.12.2024

وقتی به مغز انسان نگاه می‌کنیم، بیشتر چیزی که می‌بینیم نئوکورتکسه؛ همون لایه نازک و چین‌خورده‌ای که روی مغزمون کشیده شده. این بخش فقط ۲ تا ۴ میلی‌متر ضخامت داره، اما پشت این ظاهر ساده، یکی از پیچیده‌ترین رازهای مغز انسان پنهانه. نئوکورتکس، کارخانه شبیه‌سازی مغز ماست! اما چطور؟ چطور این لایه نازک می‌تونه تصاویر، صداها، حرکات و حتی رؤیاها رو بازسازی کنه؟ از توهمات بصری گرفته تا خواب دیدن، از پیش‌بین...

اپیزود 16-نوقشر و اولین پستانداران 02.12.2024

تو این اپیزود از پادکست «ذهن زیبا»، داستان سفر پرفراز و نشیب فرگشت مغز رو ادامه می‌دیم و می‌رسیم به یکی از بزرگ‌ترین تحولات در مسیر فرگشت: ظهور نوقشر از دوران پرهیجان پرمین-تریاسیک و انقراض بزرگ، تا ظهور پستاندارانی که به لطف نوقشر، توانایی تخیل و برنامه‌ریزی پیدا کردن. موجودات کوچیکی که تو تاریکی شب، با مغزی که برای اولین بار می‌تونست آینده رو تصور کنه، راه خودشون رو برای بقا پیدا کردن و نسل ما ر...

اپیزود 15- چرا ما کنجکاویم؟ 24.11.2024

می‌دونستین کنجکاوی یکی از قدیمی‌ترین و مهم‌ترین ویژگی‌های هوشیه که حدود ۵۰۰ میلیون سال پیش تو مغز اجداد ماهی‌مانند ما ظهور کرده؟ این ویژگی اونقدر مهم بوده که در تمام فرزندان و نوه‌های فرگشتی اون اجداد حفظ شده. تو این اپیزود پادکست "ذهن زیبا"، می‌خوایم داستان ظهور کنجکاوی رو با هم بررسی کنیم و ببینیم چطور این ویژگی با یادگیری تقویتی در ارتباطه و چرا حتی هوش مصنوعی هم برای یادگیری نیاز به کنجکاوی دا...

اپیزود 14- فرگشت اولین مدل جهان 17.11.2024

  تا حالا شده توی تاریکی دنبال راه دستشویی بگردید؟ شاید با خودتون فکر کنید که این کار غیرممکنه، ولی مغز ما یه ترفند جذاب داره که حتی بدون دیدن هم بتونیم موقعیتمون رو درک کنیم. این توانایی ساختن نقشه‌های فضایی، یه ویژگی شگفت‌انگیزه که از اولین مهره‌داران به ارث رسیده.  تو این اپیزود از **پادکست ذهن زیبا**، میریم سراغ ماهی‌ها به‌عنوان اولین مهره‌دارها و بررسی می‌کنیم که چطور مغزشون می‌تونه...

اپیزود 13- وقتی هوش مصنوعی بینا شد 12.11.2024

 در این اپیزود، سفری داریم به دنیای پیچیده تشخیص الگوهای بینایی. از چالش‌های مغز در تشخیص تصاویر از زوایا و نورهای مختلف می‌گیم و کشفیات علمی رو بررسی می‌کنیم که الهام‌بخش شبکه‌های عصبی مصنوعی امروزی بوده. آیا مغز ساده‌ی ماهی‌ها از سیستم‌های پیچیده هوش مصنوعی هم جلوتره؟ باما همراه باشید تا با این سوالات ذهن‌مون رو به چالش بکشیم این اپیزود مهمان افتخاری داریم، دکتر آرشام غواصیه پژوهشگر پسادکتر...

اپیزود 12- فرگشت تشخیص الگو 28.10.2024

در این اپیزود، می‌ریم به ۵۰۰ میلیون سال پیش، جایی که اولین ماهی‌های مهره‌دار دارن تو دریاهای دوره کامبرین شنا می‌کنن و با چالش‌های جدیدی مثل تشخیص شکارچی‌ها و تشخیص الگوها مواجه می‌شن. اینجاست که برای اولین بار تشخیص الگوها تو مغز مهره‌داران آغاز میشه و بهشون کمک می‌کنه تا بوهای جدید رو درک کنن و از دست شکارچی‌های بزرگ فرار کنن. ما به کمک داستانی زنده، این پیشرفت بزرگ تکاملی رو بررسی می‌کنیم و نشو...

اپیزود 11- بخش عروسک گردان مغز 09.10.2024

آیا می‌دونستید حتی ماهی‌ها هم از طریق سیستم‌های پیچیده دوپامینی یاد می‌گیرن؟ یا این‌که احساسات پیچیده‌ای مثل ناامیدی و تسکین چطور به یادگیری کمک می‌کنن؟ این اپیزود به صورت علمی و ساده براتون توضیح میده که چطور سیستم مغزی ما درست همونطور که دانشمندای هوش مصنوعی حدس میزدن به روش یادگیری تفاوت زمانی یاد میگیره اینجا با هم این کتاب رو میخونیم A Brief History of Intelligence: Evolution, AI, and the Fiv...

اپیزود 10- پیش بینی پاداش 30.09.2024

تو این اپیزود قراره بفهمیم چطور یادگیری در هوش مصنوعی به دانشمندا کمک کرد یادگیری در هوش طبیعی رو بهتر درک کنن اینجا با هم این کتاب رو میخونیم A Brief History of Intelligence: Evolution, AI, and the Five Breakthroughs That Made Our Brains ( Max Solomon Bennett) Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Słuchaj podcastu ذهن زیبا w Replaio

Radio i podcasty w jednej aplikacji - za darmo, bez zakładania konta. Zainstaluj już dziś i nie przegap premiery

Pobierz z Google Play

Replaio nie jest wydawcą podcastów; nazwy audycji, okładki i audio należą do ich autorów i są rozpowszechniane przez publiczne kanały RSS