Rzecz o geopolityce

Białka w naszym ciele, w psie i w bakterii są zbudowane z aminokwasów tylko jednej „ręki”. W probówce zwykle wychodzi remis: pół na pół. Tegoroczny Nobel z chemii nagrodził dwóch badaczy, którzy pokazali, jak ten remis rozstrzygnąć. – To jest za to, że mała przewaga może się zamienić w olbrzymią przewagę na końcu procesu – tłumaczy prof. Wiktor Lewandowski z Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawski...

Nakazów aresztowania wobec Władimira Putina i Binjamina Netanjahu nie da się wykonać, a Stany Zjednoczone objęły sankcjami cały Międzynarodowy Trybunał Karny. Czy w świecie siły prawo międzynarodowe jest czymś więcej niż zbiorem pobożnych życzeń? – Działa tylko wtedy, gdy państwa się na to zgodzą i w takim zakresie, w jakim się zgodzą. Ale to nie znaczy, że nie działa wcale – mówi dr Justyna Nakon...

Robert Pszczel, w latach 2010–2015 szef Biura Informacji NATO w Moskwie, obecnie Osrodek Studiów Wschodnich, nie tęskni za rosyjską stolicą. W rozmowie w „Rzeczy o geopolityce” tłumaczy, dlaczego problemem nie jest sam Kreml, ale trwające od lat niszczenie społeczeństwa. Mówi też, czemu Władimir Putin nie może już przerwać wojny. Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem:  https://czytaj.rp.pl

Tegoroczny Nobel z fizjologii lub medycyny trafił do trzech naukowców, którzy nauczyli się włączać i wyłączać komórki nerwowe za pomocą światła. W wyjątkowym, wtorkowym wydaniu „Rzecz o geopolityce” prof. Magdalena Dziembowska z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego tłumaczy Mateuszowi Grzeszczukowi, czym jest optogenetyka, czego jeszcze o mózgu nie wiemy i dlaczego obserwowanie glonów okaz...

Cztery lata po wybuchach na dnie Bałtyku Niemcy zaczynają sądzić domniemanego organizatora sabotażu. Dr Ernest Wyciszkiewicz z OSW przekonuje, że rura nie wróci, a jej los przesądził Kreml w lutym 2022 r. W drugiej części „Rzeczy o geopolityce” Łukasz Schreiber pokazuje, że Rzymianki wpływały na politykę republiki znacznie mocniej, niż sugerują podręczniki. Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod ad...

Kiedy w Berlinie liczą straty Volkswagena, a Bruksela dopina reakcję na chińską ofensywę, w Warszawie po raz pierwszy od piętnastu lat pakuje walizki premier lecący do Delhi. Umowa o wolnym handlu Unia–Indie wchodzi w decydującą fazę, a Polska musi zdecydować, co chce z niej wyjąć, zanim zdecydują to za nas Berlin, Paryż i Ryga. Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem:  https://czytaj.rp.pl

Kiedy Bruksela szykuje się do październikowego szczytu w sprawie Chin, w drugim końcu Eurazji – od Himalajów po Zatokę Bengalską, trwa cichy, ale znacznie głębszy proces. Trzy stolice, jeden rok, trzy różne dynamiki. I jedno pytanie: kto ostatecznie napisze reguły gry w tej części świata, która przez lata ginęła w polskich mediach. Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem:  https://czytaj.rp....

Niedzielny wybór Saksonii-Anhalt to tylko jeden ze wstrząsów, które nie dają zasnąć politykom w Berlinie. Drugi, choć znacznie bardziej cichy, dochodzi z samego serca Morza Śródziemnego. Gdy unijni dyplomaci z niepokojem patrzą na rosnące poparcie dla skrajnej prawicy w Niemczech, najmniejsze państwo Unii Europejskiej od dekad prowadzi własną, ryzykowną grę polityczną. Malta – mijana przez turystó...

Uzbekistan, serce i najludniejszy kraj Azji Centralnej – przechodzi dynamiczną transformację gospodarczą i społeczną. Czy proces ten idzie w parze z demokratyzacją, czy może mamy do czynienia z precyzyjnie wyreżyserowaną, kontrolowaną modernizacją pod czujnym okiem jednostki? Daria Zielińska, analityczka Ośrodka Studiów Wschodnich, na łamach podcastu „Rzecz o geopolityce” przeanalizowała przemiany...

W najnowszym odcinku „Rzecz o geopolityce” wspólnie z dr Markiem Stefanem z Strategy&Future przyglądamy się dynamicznym zmianom na mapie globalnego bezpieczeństwa oraz rozwoju gospodarczego. Sprawdzimy, dlaczego rosnąca nieprzewidywalność polityki USA zmusza państwa Azji i Bliskiego Wschodu do budowania własnych potencjałów obronnych oraz nowych, elastycznych sojuszy. Z kolei z Janem Wysockim...

Wielka Brytania zmaga się z głębokim redefiniowaniem swojego poziomu życia, architektury politycznej oraz pozycji międzynarodowej. Choć wskaźniki makroekonomiczne wykazują względną stabilizację, a inflacja ulega obniżeniu, zwykli mieszkańcy Wysp doświadczają niespotykanej od lat presji finansowej, wynikającej z drastycznych kosztów mieszkalnictwa oraz przeciążenia kluczowych usług publicznych. O w...

Sztuczna inteligencja przestała być jedynie domeną programistów czy tematem męczących wpisów w mediach społecznościowych. Dziś to absolutny fundament nowoczesnej geopolityki, który decyduje o gospodarczej, militarnej i technologicznej przewadze mocarstw. Wyścig o dominację w obszarze AI przywodzi na myśl współczesny odpowiednik Projektu Manhattan, w którym stawką jest całkowity układ sił na świeci...

Tajlandia zajmuje wyjątkowe miejsce na mapie Azji Południowo-Wschodniej. To jedyne państwo w tym regionie, które nigdy nie zostało skolonizowane przez zachodnie mocarstwa. Taka historia wykształciła w Bangkoku unikalną kulturę dyplomatyczną, opartą na pragmatyzmie i niezwykłej elastyczności. Jak wskazuje dr Barbara Kratiuk w programie „Rzecz o geopolityce”, współcześnie jednak ten dynamicznie rozw...

Relacje gospodarcze i polityczne między Unią Europejską a Chinami znajdują się w kluczowym punkcie zwrotnym. Przez dekady w stolicach europejskich dominowało przekonanie, że Pekin jest przede wszystkim atrakcyjnym partnerem handlowym i niewyczerpanym źródłem chłonnego rynku. Dziś Bruksela definiuje Chiny jako „rywala systemowego”, a kraje członkowskie próbują odnaleźć równowagę między utrzymaniem...

Wojna w Strefie Gazy, nieustanne napięcia na linii Izrael–Liban, wewnętrzne podziały w Syrii i dramatyczna sytuacja w Jemenie, to codzienność regionu, który od dziesięcioleci nie schodzi z nagłówków światowych mediów. Przez całe dekady Holandia uosabiała europejski dobrobyt, liberalną demokrację i spokojne korzystanie z tzw. dywidendy pokoju. Dziś ten obraz odchodzi w przeszłość, a Haga staje w ob...

Geopolityka na murawie. Jak komercjalizacja i wielka polityka zdominowały Mundial 2026? W cieniu zapomnianego konfliktu. Jak polska pomoc humanitarna ratuje „tkankę społeczną” w Ukrainie? O tym Mateusz Grzeszczuk rozmawiał w najnowszym odcinku „Rzecz o geopolityce” z Michałem Banasiakiem, Polski Instytut Dyplomacji Sportowej oraz Heleną Krajewską, Polska Akcja Humanitarna. Kup subskrypcję „Rzeczpo...

Bałkany Zachodnie zmagają się z demonami wewnętrznych kryzysów, stając się jednocześnie areną bezwzględnej gry globalnych mocarstw. Od masowych protestów „rewolucji flamingów” w Albanii i afer korupcyjnych na szczytach władzy, aż po lobbing rodziny Trumpa oraz energetyczne naciski USA w Bośni i Hercegowinie, czy region zdoła wejść do Unii Europejskiej, czy pozostanie strefą wpływów zewnętrznych gr...

W ostatnich latach obserwujemy bezprecedensowy wzrost zainteresowania Polską ze strony czeskich turystów, na co ogromny wpływ ma dynamiczny rozwój naszej gospodarki i infrastruktury drogowej. Jednocześnie w samych Czechach doszło do wyraźnego przesunięcia politycznego, które redefiniuje dotychczasowe, proatlantyckie i proukraińskie zaangażowanie Pragi na rzecz bardziej pragmatycznego kursu nowego...

Ukraińskie ataki kinetyczne coraz mocniej paraliżują rosyjską logistykę, a rosnące straty na froncie zaczynają chwiać wewnętrznym konsensusem w Federacji Rosyjskiej. Eksperci wskazują, że choć linia frontu przesuwa się w ślimaczym tempie, to sytuacja na zapleczu agresora staje się dla Kremla coraz bardziej krytyczna. Pełnoskalowa agresja Kremla na Ukrainę również zdemolowała dotychczasowy porządek...

Kaukaz Południowy przechodzi obecnie przez jeden z najbardziej dynamicznych i skomplikowanych procesów transformacji geopolitycznej od czasu upadku Związku Radzieckiego. Region leżący na styku Europy i Azji, będący tradycyjną strefą wpływów Moskwy, staje się areną nowej rywalizacji mocarstw, w której dotychczasowe status quo odchodzi w przeszłość, a lokalni gracze zaczynają prowadzić coraz bardzie...

W obliczu dynamicznych przetasowań na arenie międzynarodowej Pakistan przeżywa obecnie jeden z najlepszych okresów w swojej historii pod względem budowania pozycji dyplomatycznej. Dlaczego jednak to Nowe Delhi wciąż definiuje politykę Islamabadu? O tym mówił dr Patryk Kugiel z PISM w programie „Rzecz o geopolityce”. W drugiej części programu przenosimy punkt ciężkości na rejony świata, gdzie codzi...

Sektor technologiczny na Wall Street bije rekordy wycen giełdowych, podczas gdy rynki dłużne wysyłają sygnały ostrzegawcze, a Chiny próbują przedefiniować swój dotychczasowy model wzrostu gospodarczego. Współczesna mapa makroekonomiczna przypomina układ naczyń połączonych, w którym gwałtowny rozwój sztucznej inteligencji bezpośrednio rezonuje z kondycją finansową Azji Wschodniej i stabilnością ryn...

Trzydzieści pięć lat transformacji ustrojowej w Polsce przyniosło spektakularny skok rozwojowy, który ekonomiści bez wahania nazywają „złotym wiekiem”. Droga od gospodarki centralnie planowanej i pustych półek do miana jednej z najszybciej rozwijających się gospodarek Europy była jednak pełna unikalnych wyzwań. O tym w podcaście „Rzecz o geopolityce” Mateusz Grzeszczuk rozmawiał z Grzegorzem Krzem...

Współczesna mapa bezpieczeństwa Europy Środkowo–Wschodniej coraz mocniej koncentruje się na państwach bałtyckich. Litwa, Łotwa i Estonia, ze względu na swoje położenie geograficzne i bolesne doświadczenia historyczne, z niepokojem, ale i niezwykłym realizmem obserwują imperialne ambicje Moskwy. O tym w najnowszym odcinku podcastu „Rzecz o geopolityce” Mateusz Grzeszczuk rozmawia z Bartoszem Chmiel...

Choć Afryka pozostaje dla wielu polskich przedsiębiorców zagadkowym lądem, globalna rywalizacja o tamtejsze rynki nabiera tempa. Polska, jako 20. gospodarka świata, staje przed pytaniem: czy stać nas na ignorowanie kontynentu, który do końca stulecia będzie skupiał blisko 30 proc. ludności świata? O tym wszystkim w najnowszym odcinku podcastu „Rzecz o geopolityce” Mateusz Grzeszczuk rozmawia z pro...