Radio Pais : Per Sagòrra e Magòrra (Gascon/Occitan)

Tè, encuèra ua emission en la vath d’Azun! Uei que prenem lo camin de la Vath d’Estanh, en la maison M. dab Hélène Jouanigou e eth hilh Cyprien. L’escambi que’s hè dehòra, lo vent que boha mes l’arcueilh qu’ei hèra bon. Hélène que parla de la legenda deu martèth panat, de las broishas, de la mina d’Estanh e deu mestièr de paisan.

Adiu pipiu, puisqu’ès aquiu, e qu’arrivas au bon moment que partim uei, figura-te, au bistrò, e ne vam pas dehens un bistrò de mèrda, avisatz-pe. Que vam au vilatge de Bun en vath d’Azun. Mes lo praube cafè qu’ei barrat adara, mes l’esperit qui demora dab ua persona qui s’apèra Eugène. Parlam de la vath, de toponimia, de brochas, de tribalh… Un encontre preciós!

Uei que vos perpausi de partir en Vath d’Estanh, en la comuna qui s’apèra tanben Estanh, au dessús d’Argeles Gasòst a l’encontre d‘un aulher a la retirada. Aqueth òme charmant que’ns parle deths trucos, deras queras, dera vath e deth calhavari. Un escambi tranquil, sense córrer. Joseph Serres que vos arcuelha dens la maison Badia.

onzau

Detzau

Nauau

Ueitau

A l’entrada de las Barronias de Bigòrra, que s’i tròba lo vilatge de Labastida, coneishut per la gròtas de las Pugas esploradas en 1932 per Norbert Casteret, que compta enquèra un punhat de locutors naturaus de l’occitan gascon. E uei qu’avem a pujar ua còsta entad anar a l’encontra de Fernande Ferran de la maison Líndo. Lo parat de parlar de las tradicions a l’entorn deu maridatge a Labastida,...

Silvan Carrèra. Adishatz, brave monde. Uei, que prenem lo camin de la maison Moluquet, en la comuna de Bièla, en vath d’Aussau, a l’encontra d’ua hemna aperada Henriette Miro. E entad aqueth encontre, que soi acompanhat de Felip Barrèra, mainat deu vilatge e amic d’Henriette. E que chapotejam sus ma taula de la sala a minjar. Lo sorelh que pampa coma cau dehòra. N’i a pas un gat per la carrèras de...

Silvan Carrèra: “Biarnés, fausse cotèths. Bigordans, piri que cans.” E en Lavedan, que son bandolets. La vielha ZX que passa arras en Lavedan. Entà tirar de cap au vilatge de Shirèish, Sireix en francés, vilatgòt deu canton d’Aucun, en vath d’Azun de Bigòrra. E uei, qu’avem rendetz-vse dab un òmi gualhard, la cigarèta en boca e lo bonet suu cap. E au hum deu tobac, qu’escoti la soas paraulas a per...

Tè! Que vengi de trobar suu diccionari de Simin Palay la definicion de l’expression «Per Sagòrra e Magòrra»: Et dans cette expression Córrer Sagòrra e Magòrra, à laquelle on ajoute parfois : «e lo Mont de Marsan ……» courrir les mauvais lieu, vagabonder, voyager de ci et de là. Sagòrra e Magòrra employé sans le verbe courir, signifie assemblage de gens de tout acabit, racaille, les gens de mauvaise...

Que prenem uei la direccion deu canton de Lembèja, en Vic Vilh, au vilatjòt de Moncaup. De qué? E vòs arríder? Non coneishes pas Moncaup? Gessit deu latin «Montem Calvum» e qui vòu díser en francés «Le mont pelé», Moncaup qu’ei a la termièra enter Bigòrra e Biarn e a l’entrada deu Vic Vielh. E uèi que vam a l’encontre d’ua personalitat deu vilatge, partida en 2014 mes tostemps estacada au noste cò...

Qu’avem perdut un òmi de qualitat aqueste mes de mai de 2016. Un òmi de religion shens capèra politica o linguistica e dab l’intelligença deu monde de la tèrra, los vertadèrs, pas los qui s’inventan ua vita en fin de carièra. Roger Larrouy mei conegut devàth lo chafre de Jantin deu Chapelòt que vadó en lo vilatge de Haut de Bòsdarròs en tèrra biarnesa. Timón deu hestau de Siròs, òmi de glèisa e...

Per Sagòrra e Magòrra , que poderem tradusir en lenga franchimande “ par monts et par vaux ” qu’ei ua expression gascona perguda, desconeguda au dia de uei deu prat de l’oralitat. E aquera expression que la trobèi dens l’armanac deu bon biarnés e deu frangascon de 1910, dens un texte d’Auguste Lacasa apera “Lo còp de bola”. Un tocador vadut per la Bigòrra e qui corrè per Sagòrra e Magòrra en se to...