pulsar nadaje

Komiks. Czy za jego początki należy uznać paleolityczne malunki naskalne? Co ten gatunek wyprawia z ludzkim aparatem percepcji? Jaki wizerunek nauki i naukowca kreuje ów „grzyb na organizmie współczesnej sztuki”? A przede wszystkim – kim jest Biały Orzeł? Odpowiedzi na te ważkie pytania udziela Adam Rusek, socjolog, wybitny znawca opowieści obrazkowych, autor wydanej właśnie książki „KOMIKS POLSKI...

Dlaczego w przyrodzie nikt nie gra uczciwie? Jaki niezbadany kosmos nosi w sobie mysz? Dlaczego biologia jest nauką straszną? Dlaczego nie istnieje uniwersalna definicja pojęcia „życie”? O fascynującym zjawisku pasożytnictwa oraz paradoksach biologii rozmawiamy z dr hab. Agnieszką Kloch z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego.

Czy idea jednej teorii mózgu to mrzonka? Dlaczego znajomość budowy pojedynczego neuronu niewiele nam powie o działaniu umysłu? Co w rozumieniu najbardziej złożonego i tajemniczego organu zmieniło się od czasów, gdy za siedlisko uczuć i myśli uważano serce? Odpowiada dr Paweł Boguszewski, neurobiolog, kierownik Pracowni Metod Behawioralnych w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckie...

Nasza galaktyka to tylko kropka w bardzo nieciekawym miejscu Wszechświata. Ale można z niej dojrzeć całą jego strukturę oraz ewolucję. O historii własnej oraz reszty kosmosu opowiada prof. Agnieszka Pollo, astrofizyczka z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego i Narodowego Centrum Badań Jądrowych.

– Trzeba sobie powiedzieć jasno: nie jesteśmy ani starożytnym Egiptem, ani Grecją, ani Rzymem – mówi archeolożka i dziennikarka naukowa, autorka książki „Grody, garnki i uczeni. O archeologicznych tajemnicach ziem polskich”. Spogląda na pradzieje terenów zakreślonych przez obecne granice naszego kraju, uważanych jeszcze niedawno za mniej interesujące niż kraje śródziemnomorskie, jakby bardziej zgr...

Zakładamy, że świat da się ująć w piękne równania. Ale może jest brzydki? Uważamy, że zdoła go opisać znana matematyka. Ale może potrzebna jest alternatywna? Chcemy, żeby opowieść o Wszechświecie była spójna. Ale może jesteśmy skazani na szpetny dualizm? Podkast z dr. Tomaszem Millerem, fizykiem matematycznym, który buduje mosty między dwiema największymi teoriami rzeczywistości – mechaniką kwanto...

Co było pierwsze – science czy fiction? Gdzie się podziały wielkie, rozpisane na dziesiątki tysiącleci, wizje przyszłości? Czy ludzka wyobraźnia skapitulowała przed złożonością świata? Jaka jest geneza wojen fandomów? Podkast z Pawłem Frelikiem, profesorem w Ośrodku Studiów Amerykańskich UW, który naukowo zajmuje się kulturami spekulatywnymi i współczesnymi mediami audiowizualnymi.

Werner Herzog mawiał, że oprócz twardej prawdy filmowej, jest jeszcze ta ekstatyczna. Te filmy spełniają ten postulat. Stoją w pół drogi między poezją i popularyzacją nauki. Zachowują równowagę między tymi dwoma sposobami opowiadania o świecie. Nie operują dosłownością, choć są bardzo merytoryczne. A emocje, które budzą, skłaniają do poważnych refleksji. O dokumentach popularnonaukowych w programi...

Na początku maja pulsar wybrał się na Podlasie. Spędziliśmy dzień w Puszczy Knyszyńskiej, towarzysząc biologowi Adamowi Bohdanowi i przyrodnikowi amatorowi Jędrzejowi Winieckiemu w pewnej ważnej misji. I wszystko dla was nagraliśmy.

Czy katastrofa jest nieuchronna? Czy dobra przyszłość jest jeszcze możliwa? Czego o klimacie uczą nas kultury, na które od wieków spoglądamy z kolonialną wyższością? Gdzie w morzu solastalgii odnaleźć impulsy nadziei? Rozmowa z Edwinem Bendykiem – szefem Fundacji Batorego, dziennikarzem i pisarzem, twórcą Ośrodka Badań nad Przyszłością Collegium Civitas.

Napar czarownicy z szumu medialnego i nadziei – tak mówi się o komputerze kwantowym. Czym jest ta na mityczna maszyna? Czy jej pojawienie się niesie zgubę czy zbawienie? I co właściwie można na niej policzyć? Opowiada fizyk dr Rafał Demkowicz-Dobrzański.

Jak to się stało, że straciliśmy dawną – by nie rzec pierwotną – pomysłowość i utknęliśmy w systemie społecznym tak dalekim od udanych eksperymentów, których dokonywaliśmy w przeszłości? Z Agnieszką Krzemińską rozmawiamy o książce „The Dawn of Everything: A New History of Humanity” Davida Graebera i Davida Wengrowa.

Nasz świat należał kiedyś do bobra – mówi Adam Robiński, dziennikarz i pisarz, autor nagradzanych książek „Hajstry” i „Kiczery” oraz „Pałace na wodzie. Tropem polskich bobrów”, łamiącej bariery gatunkowe opowieści, która ukaże się wkrótce nakładem wydawnictwa Czarne. A my pytamy o to, czego możemy się nauczyć od tego inteligentnego gryzonia? Jakie ma obyczaje? Jak – jako utalentowany leśny inżynie...

Jak szacować ryzyko życia w systemach tak bardzo złożonych, że wymykają się pełnemu zrozumieniu? Co o zagrożeniach związanych ze sztuczną inteligencją mówi historia maszyny parowej? Na te pytania nie odpowie jedna dziedzina nauki. O utrapieniach, zadziwieniach i zachwyceniach wynikających z przekraczania granic wąskich specjalizacji mówią fizyk i filozof: prof. Marek Trippenbach oraz dr Sebastian...

Jak skutecznie zmniejszyć ryzyko przedwczesnej śmierci? Czy warto katować się na siłowni? Po jaki narkotyk można sięgnąć bezkarnie, by poczuć się dobrze i odnaleźć sens życia? Marta Zaraska, pisarka i dziennikarka naukowa współpracująca z „Washington Post”, „Scientific American”, „The Atlantic” i POLITYKĄ, przeanalizowała 600 prac naukowych, by znaleźć odpowiedzi na te pytania. Owocem jest ukazują...

O czym śpiewa słowik w Polsce, a o czym w Ukrainie? Czy tamtejsze błoto jest inne niż polskie? Czy zwierzęta respektują granice państwa? Czy wojna zakłóca ich migracje? I jak mówić o lasach, kiedy giną ludzie? Rozmowa ze Stanisławem Łubieńskim, filologiem ukraińskim, miłośnikiem natury, pisarzem, autorem m.in. książki „Dwanaście srok za ogon” oraz Piotrem Pankiem, biologiem, ekspertem Głównego Ins...

– Działacze organizacji, które sprzeciwiają się żywności modyfikowanej genetycznie brukują swoimi działaniami piekło – mówi Marcin Rotkiewicz, dziennikarz naukowy, autor wznawianej niedługo książki „W królestwie Monszatana. GMO, gluten i szczepionki”. – Gdybyśmy zainwestowali w biotechnologię, mogłyby się dziać cuda.

Kiedy ten podobny do miniaturowego smoka płaz opuszcza zimowe siedliska, to znak, że nadchodzi wiosna. Czym różni się on od żaby czy jaszczurki? O czym myśli i jakie mapy mentalne świata buduje? I po co temu światu istota tak słabo zaznaczająca swoją obecność? W studiu gościmy dr. inż. Mikołaja Kaczmarskiego, herpetologa z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Czy i jak rozmawiać z dziećmi o wojnie? Czy przygotowywać na złe scenariusze? Jak mądrze pomagać uchodźcom? I czy katastrofa może mieć jakiekolwiek dobroczynne skutki? Rozmowa z dr Magdaleną Kaczmarek, psycholożką z Uniwersytetu SWPS.

Co nauka ma do powiedzenia o różnicach między kobietami i mężczyznami? Co nowe badania mówią o roli kobiet w dawnych społeczeństwach? Jak wyglądałaby nauka uprawiana tylko przez nie? Rozmawiamy o książce Angeli Saini „Gorsze. Jak nauka pomyliła się co do kobiet”, a w studiu gościmy Agnieszkę Krzemińską, archeolożkę i popularyzatorkę nauki.

Nie rzuca szamańskich zaklęć w przestrzeni Hilberta, nie chce się zamknąć i rachować, szuka piękna. Także w sztuce. „Nauka i sztuka to jest dokładnie to samo. Nie widzę żadnych różnic”. O udrękach i ekstazach parania się najmniej intuicyjną z nauk, jaką jest mechanika kwantowa, mówi Dagomir Kaszlikowski z National University of Singapore.

Czy z naukowego punktu widzenia człowiek jest jak karp? A jeśli tak, to co to znaczy? W jaki sposób niektóre organizmy nie dorastają do wspaniałości systemu? I za co należy przeprosić Pana Żabę? O paradoksach nadzwyczajnie ekscytującej dziedziny biologii zwanej taksonomią opowiada biolog Piotr Panek.

Czy dziennikarz medyczny ma prawo napisać, jaka jest średnia długość życia przy danej chorobie? Jakim kodeksem etycznym ma się posłużyć? Rozmowa z Pawłem Walewskim, cenionym dziennikarzem medycznym.

Co wyrwało ludzi z dzikiej natury? Kiedy zaczęli się bać wody? Dlaczego brud niekoniecznie wykluczał ich piękno? Co uczyniło ich godnymi obcowania z bogami? O meandrujących dziejach higieny i kosmetyki opowiada Agnieszka Krzemińska, archeolożka i dziennikarka naukowa.