pulsar nadaje

Dlaczego pierwiastek odkryty przez Marię Skłodowską-Curie trafiał nawet do masła? Jak z odkryciami trafić do biznesu? I jak czerpać radość z pracy naukowej? Odpowiada prof. Izabela Nowak z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, gdzie kieruje zakładem chemii stosowanej Wydziału Chemii, druga w historii prezeska Polskiego Towarzystwa Chemicznego. [wideokast]

Czy wciąż wskazuje drogę adeptkom nauki, czy staje się popkulturowym symbolem? Czy utrwalony w powszechnej świadomości obraz samotnej geniuszki jest prawdziwy? I jakie fakty jej dotyczące wciąż czekają na odkrycie? Odpowiada prof. dr hab. Tomasz Pospieszny z Wydziału Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, biograf noblistki, redaktor naukowy książki Davy Sobel „Pierwiastki Marii Skło...

Czy prawo do życia w znośnym klimacie jest prawem człowieka? W jakim stopniu za dobrostan zdrowotny obywatela odpowiada państwo? Jakie ono i jego obywatele mają obowiązki wobec przyszłych pokoleń? Odpowiada dr Robert Rybski kierownik studiów „Zrównoważone finanse – Podyplomowe Studium Prawno-Finansowe” Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz opiekun Koła Naukowego Prawa Ochr...

W czym grzyby są podobne do człowieka? Kiedy te organizmy mają ochotę się rozmnażać? I dlaczego mykolożka się cieszy, kiedy budzą w ludziach strach? Odpowiada dr Julia Pawłowska, zastępczyni kierownika Instytutu Biologii Ewolucyjnej Uniwersytetu Warszawskiego. [wideokast]

Dlaczego Polska wysycha? Jak długo musiałoby padać, żeby sytuacja choć trochę się zmieniła? I jak wodę zatrzymać? Odpowiada dr Emilia Karamuz, adiunkta w Zakładzie Hydrologii i Hydrodynamiki Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk. [wideokast]

27 maja o godz. 13 ludzie nauki będą protestować przed Sejmem. Dlaczego? Odpowiada dr hab. Agata Starosta, profesorka Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN – biolożka molekularna, kierowniczka Pracowni Translatomiki. [wideokast]

Co spotkało tej wiosny polskich naukowców na archipelagu Svalbard? Jaka kondycja lodowców – także np. alpejskich wyłania się z międzynarodowych badań? I jak wiedza o skutkach zmian klimatu, może się przełożyć na rozwiązania praktyczne? Odpowiadają dr Agata Goździk i dr Bartłomiej Luks z Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk. [wideokast]

Co z postrzeganiem przyszłości może zrobić Pollyanna? Jak postawić do pionu mózg, który się boi? I czy narrację o katastrofie można zmienić na opowieść o działaniu? Odpowiada Dominika Zaremba – psycholożka i psychotraumatolożka z Uniwersytetu SWPS, doktorantka w Pracowni Obrazowania Mózgu Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN. [wideokast]

Czy algorytmy są narzędziami, czy raczej systemami władzy? Czy modele AI odsłaniają rzeczywistość, czy raczej ją zaciemniają? I czy artyści widzą więcej niż inżynierowie? Opowiada dr Sylwia Szykowna, badaczka współczesnej kultury, mediów i praktyk wizualnych z Instytutu Kulturoznawstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu – kuratorka wystawy „AI – Algorytmy Iluzji” w Centrum Kultury ZAMEK...

Jak bardzo sfrustrowani dezinformacją są ludzie nauki? Jaka jest siła pseudonaukowych i antynaukowych bzdur? I czy rzeczywiście każdy powinien zostać wysłuchany? Odpowiada Jakub Zawiła-Niedźwiecki z Centrum Bioetyki i Bioprawa Uniwersytetu Warszawskiego. [wideokast]

Czy język opisuje świat, czy raczej go współtworzy? Co tracimy, gdy znika mowa rdzennej społeczności? I co trzeba zrobić, by naprawdę zrozumieć język innej kultury? Opowiada dr Katarzyna Wojtylak, lingwistka antropologiczna z Centrum Zaangażowanych Badań nad Ciągłością Kulturową na Wydziale „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego, badaczka języków rdzennych mieszkańców Amazonii. [podkast]

Ile prywatności jesteśmy gotowi oddać za odrobinę komfortu? Czy uwalniając się od haseł, uzależniamy się od systemów? Opowiada dr Lidia Stępińska-Ustasiak, socjolożka z Centrum Praw Człowieka na Uniwersytecie Civitas, badaczka wpływu technologii i regulacji z nimi związanych na życie społeczne, współzałożycielka Instytutu Polistratos. [podkast]

Czy miniaturowe „organy na chipie” zastąpią badania na zwierzętach? I jak bardzo wiernie potrafią odtworzyć złożoność całego ciała? Opowiada Joanna Nowacka, biolożka rozwijająca technikę umożliwiającą konstruowanie miniaturowych modeli ludzkich organów, z którą spotykamy się przy okazji Dnia Komórek Macierzystych organizowanego na Wydziale Biologii UW oraz w Międzynarodowym Instytucie Mechanizmów...

Jak wygląda badacz? Czy ma jakieś życie poza pracą? Gdzie jest nauka i po co się nią zajmować? I jak ważne są w tym kontekście jasna przestrzeń i wygodna pufa? Odpowiada dr Marta Sałkowska z Centrum Nauki Kopernik, autorka raportu „Młodzi o nauce i naukowcach”. [wideokast]

Twórcy piramid, kalendarza i tajemniczego pisma? Bohaterowie mitów o krwawych rytuałach i „końcu świata” w 2012 r.? Co o nich dopowiada wyobraźnia, a co mówią fakty? Odpowiada prof. Jarosław Źrałka, kierownik Zakładu Archeologii Nowego Świata w Instytucie Archeologii UJ, autor książki „Majowie. Na tropie wielkiej cywilizacji Ameryki Środkowej”. [wideokast]

Podział na naturę i kulturę wydaje się oczywisty – ale czy na pewno jest słuszny? Animal studies proponują inne spojrzenie na relacje między ludźmi i zwierzętami. Opowiada dr Dorota Łagodzka, historyczka sztuki i kulturoznawczyni z Wydziału Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego, współredaktorka książki „Podstawowe pojęcia studiów nad zwierzętami”. [podkast]

Czy istnieje narzucona przez samą naturę światła granica tego, co można zobaczyć pod mikroskopem? A jeśli tak – jak naukowcy nauczyli się ją sprytnie omijać, żeby zajrzeć jeszcze głębiej w mikroświat? Opowiada dr inż. Piotr Zdańkowski, badacz nowych technik obrazowania z Instytutu Mikromechaniki i Fotoniki na Wydziale Mechatroniki Politechniki Warszawskiej. [podkast]

Dlaczego nie wolno stracić aktywności w sieci? W jaki sposób nie zarazić się denializmem? I jak zrozumieć naukowców? Odpowiada dr Dominika Czerniawska-Szejda, socjolożka z Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego. [wideokast]

Co sprawia, że gleba jest jednym z najbardziej złożonych środowisk na Ziemi? Jak skłaniać ten tętniący życiem świat mikroorganizmów do regenerowania środowiska i wspierania wzrostu roślin? Opowiada dr Klaudia Dębiec-Andrzejewska, mikrobiolożka i biotechnolożka z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. [podkast]

Co o kopalniach, wysiedleniach i „oskalpowanych rajach” mówi literatura – i dlaczego dopiero dziś zaczynamy czytać te teksty środowiskowo? Czy humanistyka węglowa może pomóc zrozumieć nasze uwikłanie w „ciemną materię”? Opowiadają prof. Marta Tomczok, historyczka literatury z Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego, autorka książki „Blizny. Krajobrazy po przemyśle” oraz prof. Anna Barcz, e...

Kobieta 50+ przekwita, czy rozkwita? Musi myśleć o śmierci czy może na przykład o starcie w triathlonie? Powinna bać się pigułek czy łykać je na zdrowie? Odpowiadają dr n. med. Monika Łukasiewicz, specjalistka ginekologii, endokrynologii ginekologicznej i seksuologii, oraz Jagna Kaczanowska, psycholożka, dziennikarka i pisarka, autorki książki „Teraz ja!”. [wideokast]

W dziesiątą rocznicę ogłoszenia bezpośredniej detekcji fal grawitacyjnych pytamy „współwinnych” tego wielkiego wydarzenia o związane z nim wspomnienia. Rozmawiamy też o historii, a zwłaszcza przyszłości tej nowej, obiecującej dziedziny astronomii. W studiu gościmy parę astrofizyków – dr hab. Dorotę Rosińską, kierowniczkę Katedry Astrofizyki Teoretycznej w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu...

Dlaczego społeczeństwa potrafią długo trwać w stabilnym stanie, by nagle – bez wyraźnej przyczyny – przejść w zupełnie inny porządek? O histerezie, progach zmiany i matematyce zbiorowych emocji mówi prof. Katarzyna Sznajd-Weron, badaczka zjawisk kolektywnych w sieciach społecznych, kierowniczka Katedry Obliczeniowych Nauk Społecznych na Wydziale Zarządzania Politechniki Wrocławskiej. [podkast]

Kiedy prawdziwa informacja jest kłamliwa? Jakie cele kryją się pod hasłem 5D? I czy platformy społecznościowe są naprawdę człowiekowi niezbędne? Odpowiada dr Piotr Sosnowski, adiunkt Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. [wideokast]

Jak się oszukuje komórki, podszywając się pod RNA gospodarza? Jak się walczy z inwazją patogenów, nie uruchamiając machiny stanu zapalnego? I wreszcie – czy, my, wielokomórkowce, nie jesteśmy wypadkiem, którego przyroda doznała przy pracy? Opowiada dr hab. Paweł Sikorski z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, kierownik Laboratorium Epitranskryptomiki w Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych...