Podcasty Muzeum POLIN

🎧 Dlaczego opowiadamy historie? To pytanie zadaje Mikołaj Grynberg swoim gościom w nowym cyklu podcastów Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. W premierowym odcinku rozmawia z Robertem Więckiewiczem – aktorem filmowym i teatralnym. To spotkanie o pamięci, wyobraźni, empatii i o tym, dlaczego od zawsze potrzebujemy opowieści. „Tu Mikołaj Grynberg. Dlaczego opowiadamy historie?” to seria rozmów z l...

🎧 Niemoc słów we współczesnym świecie Gość: Mariusz Szczygieł – reporter, pisarz i współtwórca Fundacji Instytut Reportażu, autor książek tłumaczonych na kilkanaście języków. Świat krzyczy coraz głośniej, ale coraz rzadziej słucha. Rozmowa o zużyciu języka, dezinformacji, medialnym hałasie i o tym, czego nie da się dziś wyrazić słowami. Słowa mają wielką moc. Potrafią przynieść ulgę, ale też rani...

🎧 Rola tłumacza Gościni: Agnieszka Maciejowska – tłumaczka z języka hebrajskiego, m.in. twórczości Etgara Kereta, była dyrektorka Instytutu Polskiego w Tel Awiwie. Czy język traci w tłumaczeniu, a jeśli tak – co dokładnie? Rozmowa o sztuce przekładu, odpowiedzialności tłumacza i o granicach przekładalności, zwłaszcza w przypadku poezji i tekstów z obcych kultur. Słowa mają wielką moc. Potrafią pr...

🎧 Język hebrajski i język polski Gościni: Shoshana Ronen – badaczka i wykładowczyni Uniwersytetu Warszawskiego, zajmująca się literaturą hebrajską po Zagładzie i refleksją żydowską po Auschwitz. Jak żyje się jednocześnie w dwóch językach i dwóch porządkach kulturowych? Rozmowa o hebrajskim i polskim jako językach pamięci, historii i tożsamości. Słowa mają wielką moc. Potrafią przynieść ulgę, ale...

Poezja w języku jidysz Gościni: Karolina Szymaniak - jidyszystka, literaturoznawczyni i tłumaczka zajmująca się nowoczesną literaturą jidysz, modernizmem i twórczością kobiet.  Poezja w języku jidysz była językiem nowoczesności, codzienności i awangardy, a zarazem nośnikiem pamięci i doświadczenia. Rozmowę otwiera recytacja fragmentu wiersza Debory Vogel w oryginale. Słowa mają wielką moc. Potrafi...

Czy wiesz, dlaczego na bączku chanukowym pojawiają się litery hebrajskiego alfabetu i kto wprowadził do współczesnego hebrajskiego słowo "pączki? Odpowiedzi na te pytania i wiele innych językowych i kulturowych ciekawostek usłyszycie podczas specjalnego odcinka podcastu  „Kol Iwrit – głos hebrajskiego” , poświęconego Chanuce. W trakcie spotkania opowiemy o genezie nazwy święta oraz innych jego heb...

🎧 Barbara Engelking – Dlaczego nie uczymy się z historii Gościni: prof. Barbara Engelking – psycholożka, badaczka Zagłady, kierowniczka Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN Czy historia naprawdę czegoś nas uczy? Barbara Engelking mówi o nadziei, która często okazuje się złudzeniem, o ludzkiej niezdolności do wyciągania wniosków z przeszłości – i o tym, co mimo wszystko warto z niej ocalić. Cz...

Muzeum wobec kryzysuGość: Jakub Woźniak – kierownik Działu Komunikacji w Muzeum POLIN Rozmawiamy o tym, jak instytucja publiczna reaguje na nagłe wydarzenia, które dzielą opinię publiczną – jak szuka języka, który nie rani, ale nie milczy. Jak budować zaufanie do instytucji w czasach skrajnych emocji? Gdzie leży granica między reakcją a reakcjonizmem? Podcast „Świat po 7.10.2023” – sezon 2 Czy da...

Co oznacza syjonizm? Gość: Konstanty Gebert – dziennikarz, pisarz, były korespondent wojenny Syjonizm – dla jednych idea narodowego odrodzenia Żydów, dla innych hasło protestu lub oskarżenie. Co naprawdę znaczył, gdy powstawał, a co znaczy dzisiaj – na transparentach, w mediach społecznościowych, w debacie o wojnie w Strefie Gazy? Z Konstantym Gebertem rozmawiamy o źródłach, mitach i współczesnych...

Diaspora w kryzysie: solidarność czy podziały? Gościni: Joanna Tokarska-Bakir – antropolożka kultury, badaczka pamięci zbiorowej Po 7 października żydowska diaspora na całym świecie znalazła się w nowej, trudnej sytuacji – nie tylko emocjonalnej, ale i politycznej. Rozmawiamy o tym, jak wojna w Strefie Gazy wpłynęła na społeczne nastroje i debatę publiczną, oraz jak szybko pojawiła się fala otwart...

Co oznacza kolonializm? Gość: Kamil Kijek – historyk, badacz historii Żydów i języka politycznego Czy Izrael to państwo kolonialne? A może jego historia wymyka się klasycznym definicjom kolonializmu? W tym odcinku rozmawiamy o tym, czym jest kolonializm osadniczy i dlaczego to pojęcie wzbudza tak silne emocje, gdy używa się go w kontekście współczesnego Izraela. Przyglądamy się, jak pojęcie koloni...

Czy można zrozumieć ludobójstwo? Gościni: Patrycja Grzebyk – prawniczka, specjalistka w zakresie prawa międzynarodowego To rozmowa o tym, czym w ogóle jest ludobójstwo – w prawie, historii i ludzkim doświadczeniu. Jakie warunki muszą być spełnione, by mówić o zbrodni ludobójstwa? I dlaczego tak trudno nazwać ją w momencie, kiedy się dzieje? To odcinek o pamięci, odpowiedzialności i tym, co zostaje...

Pomoc humanitarna: ratunek czy narzędzie wojny? Gość: Wojciech Wilk – ekspert ds. pomocy humanitarnej, prezes Polskiego Centrum Pomocy Międzynarodowej Czy pomoc humanitarna naprawdę ratuje życie – czy bywa częścią wojennej gry? Jak polityka, blokady i interesy wpływają na to, co trafia do stref konfliktu, a co zostaje zatrzymane na granicy? Rozmawiamy o tym, czy konwencje genewskie jeszcze działaj...

🎧 Maciej Zaremba-Bielawski – Pamięć ponad granicami Gość: Maciej Zaremba-Bielawski – reporter Jak pamięć przekracza granice geograficzne i pokoleniowe? Maciej Zaremba-Bielawski opowiada o doświadczeniu diaspory, o tym, jak polsko-żydowska historia rezonuje dziś w świecie i jak można budować z niej mosty zamiast murów. Czym jest historia - nauczycielką, lustrem, a może ciężarem? Mikołaj Grynberg z...

🎧 Andrzej Leder - Dziedziczenie niewidzialnych historii Gość: prof. Andrzej Leder - filozof, psychoterapeuta, autor Prześnionej rewolucji Czy da się uwolnić od historii, która działa w nas - nawet jeśli jej nie pamiętamy? Prof. Leder opowiada o pamięci zbiorowej, wypieraniu przeszłości i o tym, dlaczego świadomość historyczna to nie luksus, lecz warunek dojrzałego społeczeństwa. Czym jest histori...

Agnieszka Holland - Gdy przestajemy słuchać Gościni: Agnieszka Holland – reżyserka filmowa, scenarzystka, laureatka Nagrody Filmowej Europy Jak opowiadać o świecie, który coraz rzadziej słucha? Agnieszka Holland mówi o tym, jak historia wpływa na naszą wrażliwość, o sile kina w czasach kryzysu empatii i o tym, dlaczego potrzebujemy rozmów, które nie dzielą, lecz próbują zrozumieć. Czym jest histor...

🎧 Ida Kamińska – teatr jako życie Gość: Damian Josef Neć – reżyser teatralny, współzałożyciel Żydowskiego Instytutu Sztuki Czy teatr może być ratunkiem dla wspólnoty po Zagładzie? Ida Kamińska – aktorka, reżyserka i dyrektorka – odbudowała Teatr Żydowski w Polsce, wierząc, że scena może być "żywym pomnikiem" ocalałej kultury jidysz. W rozmowie z Damianem Jose­fem Neciem Mikołaj Grynberg pyta o je...

🎧 Helena Rubinstein - imperium piękna Gościni: Karolina Sulej, antropolożka mody, autorka książki „Rzeczy osobiste” Jak córka krakowskiego kupca stworzyła jedno z największych kosmetycznych imperiów świata? Helena Rubinstein była wizjonerką, która zrewolucjonizowała myślenie o urodzie, niezależności i sukcesie. Jej historia to opowieść o odwadze, migracji i przełamywaniu granic - od krakowskiego...

🎧 „Pani Stefa” – serce Domu Sierot Gościni: Magda Kicińska – dziennikarka, reporterka, autorka książki "Pani Stefa" Przez dekady pozostawała w cieniu Janusza Korczaka, a jednak to ona – Stefania Wilczyńska, zwana Panią Stefą – współtworzyła Dom Sierot i codziennie czuwała nad setką dzieci. W rozmowie z Magdą Kicińską Mikołaj Grynberg przywraca pamięć o kobiecie, która wierzyła, że każde dziecko z...

🎧 Alina Szapocznikow – ciało jako rzeźba pamięci Gość: Anda Rottenberg – historyczka sztuki, kuratorka Jak opowiadać o kruchości ciała, o pamięci i o traumie, kiedy język zawodzi? Alina Szapocznikow, jedna z najważniejszych rzeźbiarek XX wieku, stworzyła sztukę, która była jednocześnie intymnym zapisem własnych doświadczeń i odważnym eksperymentem artystycznym. Jej prace – od odlewów ciała po mon...

🎧 Jakie obrazy zostają z nami na całe życie? Czy można zapamiętać historię – przez sztukę? Gość: Wilhelm Sasnal – artysta malarz, rysownik, filmowiec W tym odcinku Mikołaj Grynberg rozmawia z Wilhelmem Sasnalem o dzieciństwie, które przesiąknięte było milczeniem i tabu. O pamięci, która czasem wraca nagle – i znajduje ujście w obrazie. To rozmowa o relacjach polsko-żydowskich, emocjach, które tru...

🎧 Odkryj kulinarną historię Polski – podróż przez smaki i pokolenia Zanurz się w opowieść, w której przepisy stają się nośnikiem pamięci. W słuchowisku przenosimy się do Konina i powojennej Polski, odkrywając rodzinne kulinarne tradycje – od macebraju i bubelaków po nowoczesne chremzlach. To historia o kobietach, które przez gotowanie pielęgnują żydowską tożsamość, przekazując ją z pokolenia na p...

🎧 Co to znaczy być pomiędzy krajami, językami, historiami? Czy brak domu to brak miejsca, czy raczej brak zakorzenienia? Gość: Włodek Goldkorn – dziennikarz, eseista, pisarz W tym odcinku Mikołaj Grynberg rozmawia z Włodkiem Goldkornem o dzieciństwie w Polsce, dorosłości we Włoszech i o tym, jak pamięć i tożsamość wędrują razem z nami. To rozmowa o śladach historii, które nosimy w sobie – nawet j...

🎧 Odcinek 3: Czym jest opuszczanie własnego domu? Gościni: Justyna Dąbrowska – psycholożka, psychoterapeutka, autorka książek i rozmów o ludzkiej psychice i relacjach. Wyjazd z kraju, z miasta, z domu to nie tylko fizyczne przemieszczenie. To też emocje, które zostają na długo: lęk, żal, nadzieja. Jakie uczucia towarzyszą opuszczaniu domu i czy da się go odbudować gdzie indziej? Justyna Dąbrowska...

🎧 Odcinek 2: Jak wyjechać z domu? Gościni: Agata Rakowiecka – edukatorka, animatorka życia żydowskiego, mieszka w Izraelu Czy wyjazd to ucieczka, czy wybór? W tym odcinku Agata Rakowiecka w rozmowie z Mikołajem Grynbergiem opowiada o decyzji emigracji, życiu między dwoma krajami i budowaniu tożsamości, która nie mieści się w jednym paszporcie. To osobista historia o rodzinie, języku, przynależnoś...