Piknik Naukowy

Międzynarodowy zespół badaczy stworzył silniki wielkości cząsteczek, które mogą zrewolucjonizować medycynę, ekologię i przemysł odzieżowy...

Już od ponad dwóch dekad polscy naukowcy badają przygraniczne rejony Turkmenistanu, odkrywając historię zoroastryzmu i starożytnych świątyń ognia...

Czy leki i kosmetyki można produkować ze śmieci, używając do tego wyłącznie światła i prądu? Polscy naukowcy pracują nad przełomową technologią, która ma uwolnić przemysł chemiczny od ropy naftowej.

Naukowcy z Politechniki Lubelskiej stworzyli rewolucyjne sprężyny kompozytowe, które są nawet o 70 procent lżejsze od tradycyjnych stalowych odpowiedników. Innowacyjne rozwiązanie przechodzi już testy w warunkach przemysłowych i może wkrótce trafić do aut elektrycznych, wózków inwalidzkich oraz na linie produkcyjne.

Jedne odprężają jak najlepsza muzyka relaksacyjna, inne potrafią przyprawić o gęsią skórkę... Dlaczego śpiew jednych ptaków zachwyca nasze uszy, a inne wolimy omijać z daleka? Naukowcy przeanalizowali ponad sto ptasich głosów i stworzyli jasny przepis na idealną melodię. Kto zdobył tytuł mistrza relaksu? Sprawdziła Monika Suszek.

W Pikniku Naukowym tym razem opowiadamy o... głazach narzutowych - wielkich fragmentach skał z północnej Polski, które pozostawił po sobie lądolód wiele tysięcy lat temu. Dla niektórych nie były to zwykłe kamienie, lecz pozostałości po olbrzymach lub diabłach. Historię tych głazów - zarówno naukową, jak i zapisaną w lokalnych podaniach - prześledził zespół naukowców z PAN.

Dziś w Pikniku Naukowym zaglądamy do wnętrza kwiatów. Bo gdy zwykle myślimy o zapylaniu jako o relacji dwóch stron: rośliny która daje nektar i owada który przenosi pyłek. Warszawscy botanicy udowadniają, że jest jeszcze ktoś....

Dziś w Pikniku Naukowym opowiadamy o projekcie polskich naukowców, którzy uczą sztuczną inteligencję moralności. Projekt Moralytics ma na celu wyuczenia największych modeli AI bezstronności. Pierwsze testy zostały już przeprowadzone- jak sobie z tym zadaniem poradziła sztuczna inteligencja?

Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie straciła w czasie wojny ok. 94% rękopisów. Druki zostały spalone, skradzione lub zagubione. Odtwarzaniem ich losów zajmuje się obecnie kustosz pracowni starodruków BUW. To niełatwe zadanie i bardzo czasochłonne. Czy uda się ustalić, co zawierały przedwojenne zbiory? Czy coś jeszcze można odzyskać?

Tym razem poruszamy temat z zakresu psychologii i nauk ścisłych: Czy altruizm może być gwarantem przetrwania - sprawdzili to... z Politechniki Krakowskiej. Czy dobro mamy we krwi, czy raczej się go uczymy w trakcie naszego życia? Czy altruizm jest typowy tylko dla ludzi?

Już od XIX w. naukowcy badali tatrzańskie jaskinie w poszukiwaniu jakichkolwiek śladów działalności pra-człowieka. Udało się tego dokonać właśnie teraz w jednej z jaskiń na terenie Słowacji. Dokonałą tego polsko – słowacka grupa archeologów.

Dzisiejsze smartfony to już nie tylko telefony, ale też witryny sklepowe, w których towarem stają się nasze dane. Choć większość z nas wierzy, że urządzenia nas podsłuchują na potrzeby reklam, rzadko wiemy, jak się przed tym chronić. Często też po prostu nie mamy wyjścia, bez refleksji akceptując liczne zgody przy uruchamianiu nowego sprzętu.

Naukowcy z Politechniki Lubelskiej opatentowali metodę budowy domu z konopi. Chodzi o specjalne bloczki ścienne, które - według ich twórców - mają bardzo dobre parametry budowlane, np. pochłaniają nadmiar wilgoci i charakteryzują się brakiem konieczności ocieplania...

Polskie badaczki przetłumaczyły na angielski XVI-wieczny manuskrypt etiopskiego mnicha. Tekst rzuca nowe światło na islamizację Starej Dongoli - dawnej stolicy chrześcijańskiego królestwa Makurii w dzisiejszym Sudanie. Jak wyglądał świat średniowiecznego Sudanu w czasach wielkich zmian religijnych i kulturowych?

Badania w Polsce, które przeprowadza zespół warszawskich naukowców udowadniają, że jest to możliwe. Muzeoterapia to świadome wykorzystanie pozytywnego wpływu kontaktu ze sztuką na dobrostan psychiczny, fizyczny, duchowy i społeczny człowieka. Kontakt ten może łagodzić skutki stresu, poprawiać jakość życia, sprzyjać rekonwalescencji. Przebywanie w muzeum, oderwanie się od codziennych sytuacji, posz...

Naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu opracowali innowacyjną szklarnię, a w zasadzie cieplarnię bąbelkową, która zapewni wzrost plonu i pomoże zmniejszyć ilość wykorzystanej energii. Posłużą do tego... bańki mydlane.

Rusza projekt "Uczenie się przez całe życie" powalający na dofinansowanie studiów dla dorosłych. Chodzi o to, żeby szkoły wyższe stworzyły krótkie, praktyczne i elastyczne kursy oraz szkolenia dla osób dorosłych - dokładnie takie, jakich potrzebuje dzisiejszy rynek pracy. Jakie warunki trzeba spełnić? Gościni: Anna Marciniak z Narodowego Centrum Badań Rozwoju.

Już w najbliższą sobotę na PGE Narodowym odbędzie się 29. Piknik Naukowy Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik. Ta największa impreza popularnonaukowa w Europie wraca z hasłem "Z życia wzięte”, które idealnie oddaje jej ducha - wszystko, co nas otacza na co dzień, może stać się fascynującym laboratorium.

To znalezisko sprzed... 38 milionów lat. Archeolodzy z Uniwersytetu Warszawskiego odnaleźli fragment żuchwy prehistorycznego walenia. Znaleziono go w kopalni bursztynu niedaleko Lubartowa. To pierwsze potwierdzone znalezisko z okresu eoceńskiego z terenu Polski. Odkrycie dowodzi, że obok olbrzymich drapieżników istniały także gatunki przypominające rozmiarem dzisiejsze delfiny.

Naukowcy z SGGW - w międzynarodowej współpracy - pracują nad biodegradowalnym filtrem do mikroplastku. Filtr przyciąga cząsteczki plastiku PET i można go zastosować w każdym zbiorniku wodnym...

W dzisiejszym odcinku podejmujemy temat sztuki zapominania. Dlaczego nasze mózgi zostały tak ukształtowane aby móc zapominać i co by nam groziło, gdybyśmy chcieli wszystko zapamiętywać?

Bocian biały to symbol szczęścia, płodności oraz mądrości. Od stuleci zagrody gospodarzy, posiadające na swoich dachach gniazda bocianów, wzbudzały u sąsiadów zazdrość i były wyznacznikiem szczęścia jakie spotykało zamieszkujących je ludzi. Jednak populacji bocianów w Polsce nie przybywa - dlaczego tak jest?

Internet obiecywał nam wolność treści. A jednak, za to co w nim widzimy odpowiadają, w dużej mierze coraz bardziej skomplikowane algorytmy. Na ile my - użytkownicy, jesteśmy świadomi mechanizmów ich odziaływania. Tematem zajęli się polscy naukowcy...

Wynalazek lubelskich inżynierów może pomóc niejednemu kierowcy auta na LPG. To może oznaczać koniec z problemem uruchomienia silnika przy niskich temperaturach. Produkt zdobył wiele wyróżnień i nagród w dziedzinie nowoczesnych technologii. Został również opatentowany. Zespół uczelni pracuje również nad inteligentnymi magazynami energii, które optymalizują przepływ energii w przemyśle.

Badaniem procesów jakie zachodzą przed wypowiedzeniem słowa zajęli się naukowcy z Politechniki Gdańskiej.  W ułamku sekundy przed przypomnieniem sobie prostego słowa, takiego jak "jabłko" czy "dom", w mózgu zachodzą bardzo złożone procesy. Badania prof. Michała Kucewicza z Politechniki Gdańskiej pokazały, że ok. 300 milisekund przed wypowiedzeniem słowa dochodzi do gwałtownego wzrostu zsynchronizo...