Narodowe Centrum Nauki

W trzecim odcinku cyklu #pokolenieNCN rozmawiamy z prof. Małgorzatą Kot z Centrum Nowych Technologii Uniwersytetu Warszawskiego. Archeolożka bada styk neandertalczyków, denisowian i ludzi współczesnych – i to, co z ich spotkania wynikło dla kultury ludzkiej i wczesnych migracji. Przez dekady ewolucja człowieka była przedstawiana jako sekwencja gatunków, które występowały kolejno po sobie. Zmieniła...

W drugim odcinku cyklu #pokolenieNCN rozmawiamy z prof. Michałem Tomzą z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Naukowiec opowiada o ultraniskich temperaturach, precyzyjnych pomiarach i asymetrii materii oraz antymaterii, a także o eksperymencie zaprojektowanym do pomiaru asymetrii elektronu – zjawiska, które może wyjaśnić przewagę materii nad antymaterią we wszechświecie. Michał Tomza koncen...

W stwardnieniu rozsianym układ odpornościowy niszczy osłonki mielinowe neuronów, zaburzając przewodzenie sygnałów nerwowych. Dostępne terapie hamują stan zapalny, ale nie przywracają uszkodzonych osłonek. Dr hab. Aleksandra Rutkowska z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego bada mechanizmy remielinizacji – proces naprawczy, który mózg uruchamia samodzielnie, lecz którego skuteczność z czasem maleje. D...

Generatywna AI coraz częściej pojawia się przy pisaniu wniosków grantowych, a jednocześnie sama staje się przedmiotem badań nad uprzedzeniami w modelach językowych. W nowym odcinku rozmawiamy o obu tych wątkach. Jesienią 2025 roku NCN przeprowadził sondaż wśród kierowników projektów składanych w konkursach OPUS, SONATA i PRELUDIUM. Wzięło w nim udział 2708 osób. Około 60% respondentów uważa, że Ce...

Rozmawiamy o przyszłości Polski – tej za 10-15 lat. O demografii, migracjach i rynku pracy, ale też o roli nauki w porządkowaniu tych procesów oraz o warunkach pracy naukowej. Zmiany społeczne, gospodarcze i technologiczne wyraźnie przyspieszyły. Pytamy, czy w warunkach takiej zmienności i silnego wpływu czynników zewnętrznych można dziś odpowiedzieć na pytanie, jak będzie wyglądać Polska za 10-15...

W tym odcinku rozmawiamy z ekonomistami, prof. Joanną Tyrowicz z Uniwersytetu Warszawskiego oraz ośrodka badawczego GRAPE i prof. Łukaszem Woźnym ze Szkoły Głównej Handlowej o prywatnym finansowaniu nauki.    Goście Anny Korzekwy-Józefowicz wskazują na istotną lukę w polskim ekosystemie innowacji: niemal całkowity brak prywatnego finansowania badań podstawowych. Publiczne nakłady na naukę są w Pol...

W tym odcinku prof. Justyna Chodkowska-Miszczuk, członkini Rady NCN, specjalizująca się m.in. w społeczno-przestrzennych aspektach transformacji energetycznej, oraz dr hab. Michał Parniak, fizyk, lider grupy badawczej w Centrum Optycznych Technologii Kwantowych Uniwersytetu Warszawskiego, pokazują, jak badania stają się realnym fundamentem odporności państwa. Rozmowę prowadzi Anna Korzekwa-Józefow...

Rozmawiamy o badaniach, wpływie społecznym i ścieżkach kariery.    Nauka zmienia nasze życie – dzięki badaniom lepiej rozumiemy świat i możemy go mądrzej kształtować. W najnowszym odcinku podcastu NCN rozmawiamy o młodych w nauce – o badaniach, znaczeniu ich pracy i o radach dla tych, którzy dopiero zaczynają. Gośćmi Anny Korzekwy-Józefowicz są:  Agata Starosta, Aneta Pieczka i Maciej Stolarski.  ...

Inwestycja w naukę się opłaca – w najbardziej dosłownym sensie. To dzięki nauce ratujemy życie, wydłużamy jego długość i poprawiamy jego jakość. Z badań podstawowych wyrastają rozwiązania, które zmieniają codzienność – od technologii cyfrowych i innowacji w energetyce czy ochronie klimatu po badania społeczne i humanistyczne, pokazujące, jak wprowadzać te zmiany sprawiedliwie i skutecznie. Temu po...

Prof. Justyna Olko i prof. Michał Tomza – laureaci grantów Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych i NCN, wybrani do grona 32  ambasadorów Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych  – opowiadają o swojej nowej roli, barierach w aplikowaniu o granty ERC, znaczeniu zaufania w nauce i tym, jak badania mogą odpowiadać na globalne wyzwania społeczne. Inicjatywa ambasadorska ma promować pionierskie badania na...

Dr Malwina Gębalska i Barbara Świątkowska w podcaście NCN opowiadają o dwóch inicjatywach wspierających zaangażowaną naukę: partnerstwie  Social Transformations and Resilience (STR)  i programie  Science and Society finansowanym z funduszy norweskich i EOG. Badania naukowe powinny nie tylko odpowiadać na wyzwania społeczne, ale też angażować szerokie grono interesariuszy – od decydentów, przez org...

Co decyduje o sukcesie w konkursie ERC? Jak wygląda proces oceny wniosków i czym różni się podejście ekspertów w ERC od systemów krajowych? O tym w najnowszym odcinku podcastu NCN rozmawiają prof. Grażyna Jurkowlaniec i prof. Ewelina Knapska. Rozmowę prowadzi Anna Korzekwa-Józefowicz. W nowym odcinku podcastu NCN rozmowa toczy się wokół procesu oceny wniosków w ERC i strategii zwiększenia szans na...

Pierwszym gościem podcastu NCN w 2025 roku jest prof. Tomasz Dietl, przewodniczący Rady NCN. W rozmowie z Anną Korzekwą-Józefowicz opowiedział o priorytetach Rady oraz własnych doświadczeniach jako naukowca i laureata grantu ERC. Rekomendacje NCN w sprawie publikacji Prof. Tomasz Dietl jest fizykiem, członkiem PAN, PAU i Academia Europaea. W grudniu 2024 Rada NCN wybrała go na swojego przewodniczą...

Tematem tego odcinka podcastu jest popularyzacja nauki. Prof. Aleksandra Ziembińska-Buczyńska, mikrobiolożka i dyrektorka Centrum Popularyzacji Nauki Politechniki Śląskiej, oraz Anna Ślązak, dziennikarka, koordynatorka serwisu Nauka w Polsce i redaktorka działu Nauki PAP, dzielą się praktycznymi wskazówkami dotyczącymi popularyzacji i komunikacji nauki. W rozmowie z Anną Korzekwą-Józefowicz odpowi...

Gościem tego odcinka podcastu jest prof. Krzysztof Fic z Politechniki Poznańskiej, członek Rady NCN. Naukowiec, specjalizujący się w elektrochemicznych systemach magazynowania i konwersji energii, opowiada o swoich badaniach oraz o tym, dlaczego kluczowe jest inwestowanie w naukę fundamentalną. W rozmowie prof. Fic wielokrotnie podkreśla, że badania podstawowe są niezbędnym fundamentem wszelkich i...

Wiktor Lewandowski, Marcin Magierowski i Błażej Skrzypulec odebrali Nagrodę NCN 2024 za największe osiągnięcie naukowe . Nagroda jest przyznawana badaczkom i badaczom młodszego pokolenia, pracującym w polskich ośrodkach naukowych. Uroczystość odbyła się 9 października w Krakowie. Nagroda NCN to najbardziej prestiżowe wyróżnienie dla naukowczyń i naukowców do 12 lat po doktoracie, prowadzących bada...

W kolejnym odcinku podcastu NCN rozmawiamy z profesorami – Arturem Obłuskim i Piotrem Sankowskim, laureatami grantów Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERC) i Narodowego Centrum Nauki o ich doświadczeniach z przygotowywaniem wniosków o finansowanie projektów naukowych i wytrwałości w pozyskiwaniu środków na badania. Artur Obłuski  jest archeologiem, dyrektorem Centrum Archeologii Śródziemnomor...

W najnowszym odcinku podcastu koordynatorki dyscyplin NCN dr Anna Wieczorek i dr Magdalena Wyszkowska-Kolatko opowiadają o roli koordynatorów, przebiegu panelu ekspertów i warsztatach dla wnioskodawców. Pierwszy podcast NCN został nagrany na początku ubiegłego roku. Do tej pory ukazało się dwanaście odcinków. Najpopularniejszym jak dotąd nagraniem jest rozmowa z udziałem dr inż. Eweliny Szymańskie...

Czy Polska potrzebuje komputera kwantowego? Czym są w ogóle technologie kwantowe? Jaki jest wkład naukowców pracujących w polskich ośrodkach w tę dziedzinę? O tym rozmawiamy w kolejnym odcinku podcastu NCN.  Gośćmi nagrania są Sylwia Kostka z Narodowego Centrum Nauki, koordynatorka sieci QuantERA i prof. Konrad Banaszek, fizyk, autor licznych prac i patentów z zakresu technologii kwantowych, koord...

Po dłuższej przerwie wracamy do rozmów w podcaście NCN. W 1. odcinku drugiego sezonu rozmawiamy o możliwościach współpracy naukowców z Polski z naukowcami m.in. ze Szwajcarii. Tematem naszego spotkania są programy MAPS i Weave.   Gościniami odcinka są: Barbara Świątkowska z Zespołu Funduszy Norweskich, zajmująca się również podobnymi mechanizmami finansowania, i Justyna Woźniakowska, kierowniczka...

Gościem 10. odcinka podcastu NCN jest prof. Krzysztof Jóźwiak, dyrektor NCN, powołany na to stanowisko 30 października.    Profesor Jóźwiak pracuje na Wydziale Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Prowadzi badania z zakresu farmakologii molekularnej i chemii leków. W latach 2012-2020 był członkiem Rady NCN. Przez część tego czasu kierował Komisją Rady ds. nauk o życiu. Na powołanie na stan...

Ta rozmowa jest w formacie jeden na jeden. Gościem #podcastNCN jest prof. Zbigniew Błocki od marca 2015 do marca 2023, przez dwie kadencje, dyrektor Narodowego Centrum Nauki. Od marca tego roku pełniący obowiązki dyrektor NCN. W październiku 2021 urzędujący minister, prof. Przemysław Czarnek powiedział, że "postawi NCN od początku na nogi”. W sierpniu tego roku zapowiedział, że jesienią Centr...

Najlepsi młodzi naukowcy 2023 Katharina Boguslawski, Karolina Ćwiek-Rogalska i Łukasz Opaliński zostali laureatami Nagrody NCN 2023. Najważniejsze wyróżnienie dla młodych naukowców pracujących w Polsce w tym roku pojedzie do Torunia, Warszawy i Wrocławia. Uroczystość wręczenia nagrody odbyła się 11 października w Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach. Gościniami kolejnego odcinka podcas...

Tematem kolejnego podcastu jest współpraca międzynarodowa NCN. Justyna Woźniakowska i dr Malwina Gębalska z NCN oraz dr Miłosz Miszczyński, laureat konkursów Centrum rozmawiają m.in. o konkursach IMPRESS-U i CHANSE, w których trwa nabór wniosków. Uczestnicy nagrania podpowiadają, na co zwrócić uwagę w trakcie ubiegania się o finansowanie.   NCN nawiązuje i rozwija współpracę międzynarodową, aby sk...

Program Dioscuri umożliwia wybitnym naukowcom prowadzenie badań na najwyższym światowym poziomie w jednostkach naukowych w Europie Środkowej i Wschodniej.  We współpracy Towarzystwa Maxa Plancka i NCN w Polsce powstało osiem centrów. Laureaci programu, wybrani przez międzynarodowy komitet naukowy, to polscy młodzi naukowcy, którzy wrócili do kraju po latach pracy zagranicą. Gośćmi kolejnego odcink...