مرکې، شننې، تبصرې

په شام (سوريې) کې د پاکستان مرستيال سفير وايي چې هلته سلګونه پاکستاني زيارت کوونکي بند پاتې دي چې دوی يې په خوندي توګه خپل هېواد ته د لېږدولو لپاره اقدامات کړي دي. عمر حيات خان د ډېسېمبر پر ۱۰مه مشال راډيو ته وويل چې شاوخوا ۵۰۰ پاکستانيان دا وخت د شام ګاونډي هېواد لبنان ته پر لاره دي او بيا به له هغه ځايه پاکستان ته لېږدول کېږي. دا په داسې حال کې ده چې د سوریې وسلوال مخالفین د ډېسېمبر پر اتمه دمشق...

د نړۍ په کچه، د زده کوونکو مشهورې ټولنې، برتانیا اکسفورډ يونين سوسایټي نوی ټاکل شوی مشر، پښتون ځوان اسرار کاکړ وايي چې کله يې هم فکر نه وو کړی چې يوه ورځ به د دې تاریخي ټولنې مشر شي. نوموړی د بلوچستان پښتون مېښتې سيمې ګلستان اوسېدونکی دی چې د جون پر اوومه نېټه يې د اکسفورډ يونين په ټاکنو کې انګرېزې سيالې اېزې هوروکس ټېلر ته ماتې ورکړه. اسرار کاکړ ۶۱۷ او مخالفې کانديدې يې ۳۹۳ رايې ترلاسه کړې دي. دا...

د ايران له خوا د اپرېل پر ۱۳مه ناوخته پر اسراييلو د توغندیو او ډرونونو تر حملو وروسته د تهران او اسراييلو ترمینځ ترېنګلتيا لا زیاته شوې ده. ايران ولې پر اسراييلو مستقیماً حملې کړې او ایا د دې پر پراخه جګړې د اوښتو امکان شته او که څنګه؟ مشال راډیو دا پوښتنې په ناروې کې د ايرانیو چارو له پوه ډاکټر عیسا ستانکزي سره څېړلې دي. بشپړه مرکه واورئ.

د تعليم نړيوالې مبارزې او د نوبل د سولې جایزې ګټونکې ملالې یوسفزۍ مور تورپېکۍ يوسفزۍ وايي چې افغانستان بايد له نړۍ سره يو ځای رفتار وکړي. نوموړې دا خبره د سېپټېمبر پر ۱۱مه د جرمني په کولن ښار کې د یو شمېر افغان ښځینه فعالانو لخوا د نه خوړلو په اعتصابي کېمپ کې د ګډون پر مهال مشال راډيو ته وکړه. يوسفزۍ زياته کړه چې تعليم د ژبې حيثيت لري او طالبان دې له ښځو دا حق نه اخلي. له تورپېکۍ يوسفزۍ سره احمد ش...

د تعليم نړيوالې مبارزې او د نوبل د سولې جایزې ګټونکې ملالې یوسفزۍ پلار ضیاالدین یوسفزی وايي چې په افغانستان کې د طالبانو حکومت د خپلو تګلارو له لارې ښځې نابوده کول غواړي. نوموړي دا خبره د سېپټېمبر پر ۱۱مه د جرمني په کولن ښار کې د یو شمېر افغان ښځینه فعالانو لخوا د نه خوړلو په اعتصابي کېمپ کې د ګډون پر مهال مشال راډيو ته وکړه. يوسفزي زياته کړه چې نړۍ بايد پر طالبانو فشار راوړي چې له ښځو سره د هغوی...

د خيبر پښتونخوا په قبايلي ضلعه کورمه کې د مختلفو قبيلو ترمينځ د ځمکې د ملکيت پر سر شخړه کې د نهه کسانو تر وژل کېدو وروسته، هلته اوس عارضي ډز بندي شوې ده. د بهر مېشتو پاکستانيانو د چارو وفاقي وزیر ساجد حسین توري د جولای پر ۱۱مه نېټه مشال راډیو ته وویل چې د اوربند د سرغړونکو ضد به اقدام کوي. د روان ۲۰۲۳ز کال د مې له څلورمې راهیسې د توریو او منګلو ترمینځ د ځمکو د ملکيت پر سر تاوتریخوالی روان دی چې او...

د مارچ پر لسمه نېټه په پېښور کې د عبدالطیف اپریدي په یاد کې یوه غونډه وشوه چې پکې سلګونو کسانو ګډون وکړو. په غونډه کې پوهانو د ارواښاد لطیف اپریدي پر ژوند، کار او افکارو رڼا واچوله. نوموړی د ۲۰۲۳م کال په جنورۍ میاشت کې په پېښور کې د وکیلانو په دفتر یا بار روم کې په ډزو وژل شوی وو. د پېښور پولیسو هغه مهال ویلي وو چې لطیف اپریدی په شخصي دښمنۍ کې وژل شوی او قاتل یې نیولی دی. په دې اړه له پېښوره وسیم...

د پاکستان حکومت په هېواد کې د مارچ له لومړۍ نېټې څخه لومړۍ برېښنايي او کمپیوټري یا ډېجیټل سرشمېرنه پیل کړې ده چې پکې د کورنیو اقتصادي حالت په اړه هم معلومات غونډېږي. دا سرشمېرنه د هغه هېواد د شماریاتو اداره پر مخ وړي چې لپاره یې ۱۲۶،۰۰۰ کارکوونکي ګومارلي دي. تر دې مخکې په هغه هېواد کې سرشمېرنه په ۲۰۱۷ز کال کې شوې وه چې ورسره سم، د پاکستان ابادي ۲۰۸ مېلیونه وه. خو د شمالي وزیرستان یوشمېر اوسېدونکي...

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په خپل نوي رپورټ کې ویلي دي چې وسلواله ډله تحریک طالبان پاکستان (ټي ټي پي) په خیبر پښتونخوا کې د "شریعت نفاذ" لپاره هلې ځلې کوي. وزارت د فبرورۍ پر ۲۷مه "په ۲۰۲۱ز کال کې د نړۍ په هېوادونو کې د ترهګری پېښو" په اړه خپل رپورټ خپور کړ. په رپورټ کې راغلي چې تحریک طالبان پاکستان د شریعت راوستو په موخه د پاکستان پوځ او ریاست ضد وسلوال فعالیتونه پیل کړي دي. په رپورټ کې دا هم وی...

د پاکستان وزیراعظم د پوځ او عدلیې د بدنامولو جنايي قانون مسودې ته د بیاکتنې لپاره د وفاقي کابینې په غړو مشتمله کمېټي جوړه کړې ده. د وزیراعظم دفتر د فبرورۍ پر اوومه په بیان کې ویلي دي چې د کورنیو چارو وزارت د کابینې غونډې ته د ۲۰۲۳ز کال د جنايي قوانینو ترمیمي مسوده وړاندې کړه چې پکې د پوځ او عدلیې شهرت ته په تاوان رسولو کې ککړو کسانو ته د پینځو کلونو د بند سزا وړاندیز شوی دی. د هغه ترمیمي بل په اړه...

د نومبر ۲۰مه د ماشومانو له نړیوالې ورځې سره سمون خوري. ملګري ملتونه وايي، د دې ورځې لمانځلو موخه د نړۍ د ماشومانو ترمینځ یووالی او د ماشومانو خیرښېګړې ته وده ورکول دي. د پاکستان په پښتون مېشته سیمو کې بېوزلۍ زرګونه ماشومان سخت یا شاقه کار ته اړ کړي دي. د مشال راډیو دا ځانګړی رپورټ په دوکان کې د کارکوونکو ماشومانو په غږ پیلېږي.

د نومبر ۱۶مه د ملګرو ملتونو له زغم نړیوالې ورځې سره سمون خوري. د ملګرو ملتون ساینس، تعلیم او کلتور اداره (یونېسکو) وايي، دا ورځ په ټولنو کې برداشت یا زغم ته د ودې ورکولو په موخه د اګهۍ خپرولو لپاره لمانځي. اداره وايي، غواړي دا پوهاوی عام شي چې نړۍ له بېلابېلو فرهنګونو جوړه ده. دا ورځ په داسې حال کې لمانځل کېږي چې د پښتنو ټولنه د تشدد او ناکرارۍ ښکار ده. پر دې موضوع مو د کرک په خوشال خان خټک کې د ا...

اکادمي ادبيات پاکستان د اکتوبر له ۳۱مې د نومبر تر دويمې نېټې پورې په اسلام اباد کې د ماشومانو د ادبياتو پر موضوع درې ورځنی نړيوال کنفرانس جوړ کړی وو. دې غونډې ته د نړۍ د بېلا بېلو هېوادونو څېړونکو او ليکوالانو د ويډيو لېنک له لارې ويناوې وکړې. په کوټه کې د بلوچستان پوهنتون د ژبو، ادبياتو او کلتور د مطالعاتو څانګې مشر ډاکټر عبدالروف رفيقي هم کنفرانس ته په هغه صوبه کې د ماشومانو د ادب په برخه کې د ش...

په پېښور کې د مفکورې په نوم یوې ادارې د سیمې د ځوانانو لپاره د هارمونيم او رباب د زدکړو د يوه پروګرام تابيا کړې ده چې ټاکل شوې د نومبر پر اوومه پیل شي. هغه ناحکومتي اداره وخت په وخت پر بېلابېلو علمي، ټولنيزو او فرهنګي موضوعاتو غونډې کوي. د مفکورې مشر حيات روغانی وايي، د موسیقۍ زدکړې پروګرام يې پخوا پيلول غوښتل خو وسايل يې نه لرل. مشال راډیو له نوموړي سره مرکه کړې او ورڅخه یې پوښتلي چې د موسیقۍ الا...

د اکتوبر پینځمه د ښوونکي د نړيوالې ورځې په توګه لمانځل کېږي. سږ کال د دې ورځې موضوع "په زده کړو کې بدلون له ښوونکو څخه پیلېږي" ده. د دې ورځې په مناسبت مو په لندن کې د تعلیمي چارو له پوه فايق خان یوسفزي سره مرکه کړې ده او په سر کې مو ورڅخه پوښتلي چې "په زده کړو کې بدلون له ښوونکو څخه د پیلېږي" څه معنا لري؟ د دې او نورو پوښتنو ځواب د غږ په ځای کې اورېدای شئ.

د پاکستان پوځ مشر جنرال قمر جاوېد باجوه ویلي دي چې پوځ په سیاسي چارو کې لاسوهنه نه کوي او غواړي په راتلونکې کې هم ورڅخه لیرې پاتې شي. باجوه دا خبره په امریکا کې د پاکستان په سفارت کې یوې غونډې ته د نارسمي خبرو پر مهال کړې ده. خو د پاکستان پوځ په اړه دا تاثر عام دی چې پر سیاسي، دفاعي او بهرنیو چارو پراخ نفوذ لري. موږ په اسلام اباد کې د انډېپېنډنټ ورځپاڼې له مدیر هارون رشید سره په سیاست کې د پوځ کرد...

د خيبرپښتونخوا حکومت وايي، د صوبې په هغو سيمو کې چې د صحت بنيادي مرکزونه يې وروستيو سېلابونو په بشپړه او يا په جزوي توګه ويجاړ کړي دي، خېمه (ټېنټ) هسپتالونه جوړوي. د خيبرپښتونخوا د عامې روغتيا محکمې يو افسر ډاکټر سهيل فاروقي د سېپټېمبر پر۲۶مه مشال راډيو ته وويل، دا ۱۰ هسپتالونه به د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ادارې (يونيسيف) په مرسته په راتلونکو درو اوونيو کې جوړ او پکې به د علاج معالجې چارې پيل شي...

د پښتون ژغورنې غورځنګ يو مخکښ او د پارليمان غړي علي وزیر په څلور واړو مقدمو کې ضمانتونه وشول. د هغه وکيل قادر خان وايي، هيله ده چې د علي وزير پر ضد د پخوان غوندې نورې مقدمې جوړې نه شي او هغه خوشې کړل شي. له قادر خان سره د مشال راډيو خبريال هارون باچا مرکه کړې او په سر کې يې ترې د سېپټمبر ۱۳مې عدالتي پرېکړې تفصيل غوښتی دی.

په پاکستان کې د وسې او بیا د پشکال بارانونو او سېلابونو په ګڼو ځایونو کې د مېوو باغونو، د سبزیو او فصلونو پټیو ته لوی زیانونه اړولي دي. له رپورټونو سره سم، هغو سېلابونو د خیبر پښتونخوا په سوات چارسده، نوښار او یوشمېر قبایلي ضلعو کې د مڼو، شفتالانو، سرو باټینګرو (ټماټرو)، مټرو، پیازو، مورچکیو او الوګانو ترڅنګ د غلو فصلونو ته خورا زیات تاوانونه اړولي دي. موږ په پاکستان کې د مېوو او سبزیو د کارورباری...

تېر کال په افغانستان کې د پخواني نظام ړنګېدو او د طالبانو تر واکمنېدو وروسته د کابل او اسلام اباد ترمينځ د تجارت کچه کمه شوې وه. خو اوس د پاکستان افغانستان د سوداګرو د ګډې خونې مشر زاهد شينواری وايي چې دوطرفه سوداګري زیاته شوې ده. د نوموړي په خبره، په ۲۰۲۱ -۲۲ مالي کال کې د دواړو هېوادونو ترمینځ د يو ارب امريکايي ډالرو تجارت شوی دی. په دې اړه د مشال رېډيو خبريال عبدالحي کاکړ له زاهد شينواری سره مر...

د خيبر پښتونخوا د مالدارۍ محکمې مشر ډاکټرعالم زيب ويلي دي چې په خيبر پښتونخوا کې سيلابونو څارويو ته هم سخت زيان رسولی دی. نوموړي د سېپټمبر پر دوېمه مشال راډيو ته وويل چې ۶۵۰۰ غواګانې، ۳۰۰۰ میښې، ۷۵۰۰ ګډان او ۵۵۰۰ بيزې سيلابونو لاهو کړي دي. د ده په خبره په ټوله صوبه کې ۱۸۰۰۰ د چرګانو فارمونه هم اغېزمن شوي دي. نوموړی دا خبره په داسي حال کې کوي چې په پاکستان کې د سېلابونو له وجې د وژلو شویو کسانو شمې...

د پاکستان تحريک انصاف د مشر او پخواني وزيراعظم عمران خان پر ضد د عدالت د توهين په يوه مقدمه کې د اسلام اباد های کورټ يوې پينځه کسيزه جرګګۍ د اګست ۳۱مې په اورېدنه کې نوموړي ته اووه ورځې مهلت ورکړ چې ورباندې د لګېدلي تور په اړه جمع کړي خپل ځواب ته بيا کتنه وکړي. پر عمران خان دا مقدمه تر هغې وروسته جوړه شوې چې نوموړي د اګست پر ۲۰مه په اسلام اباد کې د خپل ګوند يوې احتجاجي جلسې ته په وينا کې يوې ججې او...

د پخواني شوروي اتحاد وروستی مشر میخایل ګورباچوف د اګست پر ۳۰مه مړ شو. پښتون سياستوال افراسياب خټک د افغانستان د پخواني ولسمشر ډاکټر نجیب الله او د عوامي نېشنل ګوند د پخواني مشر خان عبدالولي خان په ملتيا له ګورباچوف سره ليدلي ول. نوموړي د مشال رېډیو له خبريال عبدالحي کاکړ سره په مرکه کې له ګورباچوف سره د خپل ملاقات او ورسره يې د هغه پر شخصيت، سياست او د افغانستان په اړه د هغه پر تګلارې رڼا اچولې ده...

د طالبانو د حکومت د کابل امنیه قوماندانۍ ویلي دي چې د اګست پر ۱۷مه د ماښام لمانځه پر مهال په جومات کې په چاودنه کې د وژل شویو شمېر ۲۱ ته رسېدلی دی. د امنیه قوماندانۍ ویاند خالد ځدراڼ د اګست پر ۱۸مه وویل چې په پېښه کې ۳۳ کسان ژوبل شوي هم دي. اسوشيېټډ پرېس اژانس وايي، ځانمرګي برید د خیرخانې په صدیقیه جومات کې ځان والوځاوه. د حملې ذمه واري چا نه ده منلې. خو تر دې مخکې په جوماتونو او نورو عبادتځایونو...

په پکتیکا ولایت کې د طالبانو د حکومت د عامې روغتیا ریاست مشر وايي، په زلزله کې د ولایت ۳۳ کلي "په بشپړ ډول" ړنګ شوي دي. حکمت الله عصمت د جون پر ۲۲مه مشال راډیو ته وویل، تر اوسه په هغه ولایت کې ۱،۰۰۰ کسان وژل شوي او ۱،۵۰۰ ژوبل دي. دی وايي، د ژغورنې ډلو خپل کار ته دوام ورکړی او د مرګ ژوبلې زیاتېدو ویره ده. له نوموړي سره زموږ همکار اسدالله لودین مرکه کړې چې د غږ په ځای کې یې اورېدای شئ.