Kontynent Myśli

Europa podziemna to pierwszy odcinek naszego dyptyku o przestępczości zorganizowanej w Europie. Przyglądamy się realnym organizacjom, które nadal kształtują europejskie podziemie: ’Ndranghecie, bałkańskim klanom Kavač i Škaljari, Kinahanom oraz gangom motocyklowym Hells Angels i Bandidos. Będzie o rodzinie, lojalności, zemście, przemocy, kokainie, portach, praniu pieniędzy i tym, jak stare mafijne...

G7 wraca do Francji — a my sprawdzamy, co właściwie wynika z rozmów najważniejszych państw Zachodu. W odcinku krótko przypominamy historię Grupy G7, rozliczamy deklaracje z 2025 roku i przyglądamy się tegorocznym ustaleniom: od wsparcia dla Ukrainy i sankcji wobec Rosji, przez bezpieczeństwo energetyczne i surowce krytyczne, po sztuczną inteligencję, migrację i globalną gospodarkę. Zastanawiamy si...

Grupa Wyszehradzka przez lata była symbolem współpracy Europy Środkowej. Dziś jednak coraz częściej pojawia się pytanie, czy V4 nadal odgrywa istotną rolę. W tym odcinku rozmawiamy o jej historii, osiągnięciach, słabościach i miejscu we współczesnej Europie. Czy to wciąż ważny format współpracy, czy raczej projekt, który spełnił już swoją misję?

W pierwszym wydaniu „Kontynentalnika” rozmawiamy o Europie w trybie kryzysowym i przejściowym. Od eurowizyjnych emocji i politycznych podtekstów konkursu, przez włoski bunt przeciwko unijnej polityce energetycznej, aż po doniesienia o możliwym wycofaniu części wojsk amerykańskich z Polski. Sprawdzamy też, dlaczego chińskie linie lotnicze coraz mocniej wchodzą na europejskie lotniska i co mówi to o...

Europa coraz śmielej patrzy w niebo. W tym odcinku rozmawiamy o europejskim wyścigu kosmicznym — od zimnowojennych ambicji i pierwszych rakiet, przez ESA i Ariane, aż po współczesną walkę o technologiczną niezależność od USA i Chin. Zastanawiamy się, czy Europa może stworzyć własny „SpaceX”, dlaczego europejskie rakiety startują z Gujany Francuskiej i jaką rolę odgrywają dziś satelity, prywatne fi...

Czy Europa jest gotowa bronić się sama? W tym odcinku sprawdzamy, dlaczego mimo ogromnego potencjału wspólna armia UE wciąż nie istnieje. Rozmawiamy o roli NATO, zależności od USA, różnicach interesów między państwami i o tym, czy Europa potrafi działać jako jedna siła. Czy armia europejska to realna przyszłość, czy projekt, który zawsze rozbije się o politykę?

Dwa razy w roku przestawiamy zegarki, ale czy ktoś jeszcze wie, po co? Sprawdzamy, skąd wzięła się zmiana czasu, co mówi o niej nauka i dlaczego tak trudno ją zlikwidować.

Jak naprawdę wygląda wejście do Unii Europejskiej? Rozkładamy proces akcesji na etapy, od wniosku, przez negocjacje, aż po finalne decyzje polityczne. Tłumaczymy, co można negocjować, a co jest narzucone i dlaczego cały proces potrafi trwać latami.

Druga część rozmowy o bezpieczeństwie Europy w epoce cyberwojny. Rozmawiamy o rosnącym zagrożeniu deepfake’ami, planach Unii Europejskiej dotyczących cyberbezpieczeństwa oraz o tym, jakie działania Europa podejmuje już dziś, aby chronić swoją infrastrukturę, demokrację i przestrzeń informacyjną.

Czy wojna może toczyć się bez wystrzałów? W pierwszej części cyklu „Europa na cyberwojnie” rozmawiamy o cyberwojnie i cyberterroryzmie jako realnym wymiarze współczesnej polityki. Ataki na infrastrukturę, energetykę, szpitale czy wybory przestają być fikcją. Czym różni się sabotaż od wojny? Jak Europa buduje swoją cyfrową obronę i czy jest gotowa na konflikt, którego nie widać?

Islandia często jawi się jako kraina lodu, wulkanów i pustki. Ale kto właściwie tam mieszka? W tym odcinku Kuba opowiada o Islandczykach – ich codzienności, mentalności i relacji z miejscem, w którym żyją. Sięga też do własnych doświadczeń z podróży po Islandii, próbując zrozumieć, jak surowa przyroda kształtuje ludzi, ich rytm życia i sposób myślenia. To opowieść o kraju, który wygląda na pusty,...

Spokojne podsumowanie 2025 bez wielkich haseł. Rozmawiamy o wojnie, Zielonym Ładzie, ekonomii i gospodarce w Europie, o tym, co faktycznie miało znaczenie i co zostanie z nami na dłużej. To odcinek na zamknięcie roku i złapanie dystansu. Dzięki, że byliście z nami przez cały 2025 i niech 2026 będzie trochę lżejszy, spokojniejszy i po prostu dobry.

Dlaczego chleb w Europie smakuje zupełnie inaczej w zależności od regionu? W tym odcinku pokazujemy, jak klimat, mąka i historia podzieliły kontynent na trzy chleby: ciężki północny, hybrydowy środkowy i lekki południowy. Porównujemy rytuały, nawyki i kuchenne funkcje chleba od Skandynawii po Bałkany.

Odcinek „Małe państwa – duże systemy” to spojrzenie na Europę od dołu – z perspektywy tych, którzy choć mali, często działają szybciej, sprawniej i nowocześniej niż wielcy gracze. Co Unia Europejska może dziś nauczyć się od Malty, Słowenii, Estonii i Luksemburga? Jak budować wydajne systemy cyfrowe, projektować podatki, które wspierają rozwój, i łączyć ekologię z gospodarką?

Wikingowie i mafia, Ikea i chaos, powściągliwość i ekspresja. Północ i Południe Europy różnią się bardziej, niż myślisz. Czy ten podział wciąż ma sens – czy to tylko kulturowy mit?

W tym odcinku przyglądamy się kolei jako krwiobiegowi kontynentu – od epoki Orient Expressu, przez kolejowe eldorado XIX wieku, aż po dzisiejsze zmagania z integracją, liberalizacją i konkurencją z tanimi liniami lotniczymi. Rozmawiamy o tym, dlaczego europejskie pociągi są tak różne w zależności od kraju, kto kontroluje infrastrukturę, i czy kolej wraca do łask jako zrównoważony środek transportu...

Ponad dwie dekady rozmów, tysiące stron dokumentów i wreszcie polityczne porozumienie – Unia Europejska podpisała największą w swojej historii umowę handlową z Mercosur, blokiem państw Ameryki Południowej. Co kryje się za tym układem? Czy to szansa na nowe rynki zbytu i wzmocnienie pozycji Europy w świecie zdominowanym przez Chiny i USA? A może zagrożenie dla Zielonego Ładu i cios dla europejskich...

Co można kupić za 1000 euro w Berlinie, a co w Sofii? Czy europejskie „minimum” w ogóle jeszcze istnieje? W tym odcinku rozmawiamy o płacach, kosztach życia i tym, jak trudno dziś mówić o jednej Europie, gdy ceny i zarobki różnią się jak dzień i noc. Pytamy: kto naprawdę może sobie pozwolić na europejskie życie, a kto tylko nosi je w nazwie umowy?

Jak wygląda Europa z zewnątrz? W tym odcinku przyglądamy się temu, co mówią o niej inni – Amerykanie, Azjaci, Afrykanie. Czy Europa to dla świata przestarzały kontynent-muzeum, czy wciąż moralna siła i gospodarczy gracz? Rozmawiamy o spojrzeniu z zewnątrz: o zachwytach, zarzutach, o eurocentryzmie i nostalgii. A także o tym, jak bardzo to, co świat o Europie mówi, różni się od tego, jak ona sama c...

Granica, która dzieli i łączy. W tym odcinku zaglądamy na zachód, by przyjrzeć się relacjom polsko-niemieckim z bliska. Jak wyglądają dziś kontakty sąsiedzkie? Co nas łączy, a co wciąż dzieli? Od wspólnych projektów, przez spory o pamięć historyczną, po zależności gospodarcze i migracyjne. Rozmawiamy o zaufaniu, nieufności i o tym, czy Polska i Niemcy to tylko sąsiedzi, czy już prawdziwi partnerzy...

Europejskie porty są pełne kontenerowców, tankowców i promów, ale… niewiele z nich pływa pod europejskimi banderami. W tym odcinku schodzimy pod pokład cywilnej marynarki – tej, która naprawdę napędza handel i gospodarkę Unii. Rozmawiamy o „banderach wygodnych”, o tym, gdzie dziś zaczyna się i kończy europejska kontrola nad morzami. Czy Europa naprawdę potrzebuje własnej floty? I co by się stało,...

Zielony Ład obiecuje czystszą Europę, ale też kosztuje – dosłownie. Rozmawiamy o tym, gdzie trafiają miliardy z ETS, kto dostaje dopłaty, a kto tylko rachunki. Nie trzeba interesować się polityką klimatyczną, żeby ją poczuć: w rachunku za gaz, w cenie warzyw, w planie remontu bloku. Czy da się wycenić czyste powietrze? Czy każda emisja musi mieć swoją cenę?

W tym odcinku rozmawiamy o gentryfikacji – zjawisku, które zaczyna się od remontu klatki schodowej, a kończy tym, że znikają sąsiedzi, warzywniak i poczta. Zerkamy na Berlin, Lizbonę, Warszawę i Wrocław, gdzie dzielnice zmieniają się szybciej niż ceny na tablicy w kawiarni z dripa. Pojawiają się artyści, potem inwestorzy, potem aplikacje do wynajmu krótkoterminowego – i nagle robi się pięknie, ale...

W tym odcinku zaglądamy do miast, które zostały przecięte granicą, ale nie rozdzielone na zawsze. Gorizia i Nova Gorica, Valga i Valka, Baarle, Cieszyn, Görlitz – miejsca, gdzie państwa się kończą, a codzienność trwa dalej. Rozmawiamy o absurdach, kompromisach i codziennych rytuałach życia na pograniczu. Zastanawiamy się też, co by się stało, gdyby Schengen zniknęło, a szlabany wróciły tam, gdzie...

W pierwszym odcinku przyglądamy się Eurowizji – z pozoru muzycznemu show, a w rzeczywistości scenie pełnej polityki, kultury i symboli. Zastanawiamy się, co mówi o Europie ten barwny spektakl i czy to tylko konkurs piosenki, czy może coś więcej.