Instytut Zachodni

Niemiecko-rosyjskie stulecie - Podcasty IZ 144/2026 by Instytut Zachodni

Wyniki wyborów do parlamentów krajów związkowych w Badenii-Wirtembergii i Nadrenii-Palatynacie nie tylko odzwierciedlają nastroje lokalnych społeczności, lecz także ujawniają szersze trendy na niemieckiej scenie politycznej. Widać wyraźne osłabienie socjaldemokracji, rosnącą pozycję AfD jako nowej partii przyciągającej elektorat pracowniczy, a także duży potencjał silnych liderów regionalnych, jak...

Atak Stanów Zjednoczonych i Izraela na Iran to kolejne wyzwanie dla już i tak skomplikowanych relacji amerykańsko-europejskich. Konsekwencje przedłużającej się destabilizacji na Bliskim Wschodzie są szczególnie dotkliwe dla Niemiec, a kanclerz Friedrich Merz zmienił swoją początkowo powściągliwą ocenę działań administracji prezydenta Donalda Trumpa w kierunku wyraźniejszej krytyki i akcentowania w...

Przed wyborami krajowymi w południowo-zachodnich Niemczech - Podcasty IZ 141/2026 by Instytut Zachodni

Rok po wyborach do Bundestagu i cztery lata od rozpoczęcia pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę przyglądamy się ewolucji polityki Berlina wobec Kijowa. Czy Friedrich Merz precyzyjniej niż Olaf Scholz określa cele Niemiec wobec Ukrainy? Jak dziś wygląda wsparcie militarne? Jak przebiega integracja uchodźców z Ukrainy w Niemczech? Czy AfD wpływa na kierunek niemieckiej debaty i decyzji politycznyc...

W reakcji na niepewność globalnego systemu otwartego handlu i niestabilność łańcuchów dostaw porozumienia o wolnym handlu stają się instrumentem zwiększania geoekonomicznej odporności i bezpieczeństwa gospodarczego Unii Europejskiej. Zwrot w polityce handlowej USA ku cłom i protekcjonizmowi i ograniczenia handlowe Chin wywierają presję szczególnie na Niemcy i ich oparty na eksporcie model gospodar...

W Polsce regularnie powraca debata o przyjęciu euro, choć poparcie społeczne dla tego projektu maleje. W dyskusjach często uważa się, że strefa euro to „niemiecki projekt”, na którym Niemcy zyskały najwięcej – czy jednak analiza faktów to potwierdza? W podcaście IZ dr Justyna Schulz oraz dr Piotr Andrzejewski zderzą mity o Niemcach i euro z rzeczywistością. Podstawą rozmowy jest IZ Policy Paper -...

Przed stu laty ukazał się pierwszy tom jednej z najbardziej złowrogich książek w dziejach – Mein Kampf. Jaką rolę odegrała w kształtowaniu ideologii nazizmu? Czy była traktowana poważnie, zanim Hitler doszedł do władzy? I jak należy patrzeć na nią dziś – z perspektywy historycznej i politycznej? O tych i innych zagadnieniach rozmawiają: 🔹 dr Krzysztof Rak 🔹 prof. Stanisław Żerko #MeinKampf #hist...

Przemówienie Hitlera z 22 VIII 1939 i ludobójcza polityka w okupowanej Polsce - Podcasty IZ 134/2025 by Instytut Zachodni

Dlaczego od prawie roku niemiecki Bundestag nie może wybrać sędziego Federalnego Trybunału Konstytucyjnego? Czy FTK jest „odporny” na tarcia na niemieckiej scenie politycznej i czy po przerwie wakacyjnej Bundestag wybierze 3 nowych sędziów organu, który do tej pory był postrzegany jako filar niemieckiej demokracji powojennej? Na te tematy rozmawiają główne analityczki IZ dr hab. Magdalena Bainczyk...

Niemcy borykają się z problemem stagnacji gospodarczej. Jednym z pomysłów na pobudzenie gospodarki jest szeroki program dofinansowania niemieckiego sektora zbrojeniowego. Ma to nie tylko wygenerować dodatkowy wzrost, ale także uratować miejsca pracy w zamykanych zakładach. Jednakże ekonomści wskazują na fakt, że zyski z inwestycje w sektor zbrojeniowy mogą być niższe niż się pierwotnie planowało....

Dr hab. Magdalena Bainczyk rozmawia z prof. Mariuszem Załuckim, Sędzią Sądu Najwyższego, o instytucjonalnej sile niemieckiego sądownictwa i jego wpływie na rolę Niemiec w Unii Europejskiej. 🔍 W odcinku: niemiecka zasada państwa prawa jako „towar eksportowy” brak rady sądownictwa i ograniczony samorząd sędziowski sędziowie w partiach politycznych a niezawisłość praktyczne wnioski z porównania syst...

Katherina Reiche została mianowana minister gospodarki Niemiec, co wywołało spore zaskoczenie. Przerwała działalność polityczną w 2015 roku i pracowała w sektorze prywatnym. Co oznacza jej powrót? Jakie są jej plany na uzdrowienie niemieckiej gospodarki? W tym odcinku podcastu Deutsche Wirtschaft przyglądamy się sylwetce Katheriny Reiche, jej politycznemu powrotowi oraz gospodarczym wyzwaniom Niem...

Dlaczego AfD została uznana za przypadek prawicowego ekstremizmu? Federalny Urząd Ochrony Konstytucji formalnie zmienił status partii AfD. Decyzja zbiegła się z działaniami służb w Brandenburgii, które wywołały kryzys w tamtejszym MSW. Tymczasem Berlin opublikował najnowszy Raport o stanie ochrony konstytucji, ujawniający skalę ekstremizmu w stolicy Niemiec. O tym, co oznaczają te decyzje i jaki m...

Czy Polska naprawdę znalazła się w gronie zwycięzców II wojny światowej? Osiemdziesiąt lat po pokonaniu hitlerowskich Niemiec wciąż toczy się debata o konsekwencjach roku 1945. W rozmowie dr Krzysztof Rak i prof. Stanisław Żerko analizują: - miejsce Polski w powojennym układzie sił, - znaczenie wkroczenia Armii Czerwonej, - rolę aliantów i ZSRR w kształtowaniu losów Europy Środkowej, - oraz czy zw...

W najnowszym odcinku podcastu Deutsche Wirtschaft dr Piotr Andrzejewski i dr Justyna Schulz analizują wybór Friedricha Merza na kanclerza Niemiec oraz jego potencjalny wpływ na niemiecką gospodarkę i stabilność polityczną kraju. 🔍 Czy brak większości w pierwszym głosowaniu zwiastuje kolejne lata chaosu? 💼 Jakie wyzwania czekają nowy rząd i co oznacza to dla inwestorów oraz przedsiębiorców? 🇩🇪 Cz...

📆 6 maja 2025 r. Bundestag wybrał Friedricha Merza na kanclerza Niemiec – dopiero w II turze! To pierwszy taki przypadek w historii RFN. Czy oznacza to słabość nowej koalicji CDU/CSU-SPD? Dlaczego aż 18 posłów nie poparło Merza w pierwszym głosowaniu? 🎙 W drugiej części analizy omawiamy skład nowego rządu federalnego – m.in. sylwetki ministrów spraw zagranicznych oraz gospodarki i energii. 🔍 Eks...

Osadnictwo wojskowe na Ziemiach Zachodnich po II wojnie światowej odegrało istotną rolę w procesie ich zagospodarowania. Była to zorganizowana akcja osiedlania zdemobilizowanych żołnierzy Wojska Polskiego oraz członków ich rodzin, której głównym celem było nie tylko zapewnienie bytu tym, którzy walczyli o niepodległość kraju, ale także stworzenie „wału polskości” – trwałej zapory na nowej, zachodn...

W niedzielę wielkanocną 16 kwietnia 1922 r. we włoskim Rapallo podpisano niemiecko-sowiecki układ, który wywołał na arenie międzynarodowej ogromne zaskoczenie i niepokój. Termin „Rapallo” zresztą na stałe wszedł do leksykonu stosunków międzynarodowych jako synonim wymierzonego i w Zachód, i w Polskę niemiecko-rosyjskiego współdziałania. O syndromie Rapallo rozmawiają dr Krzysztof Rak i prof. Stani...

Partie CDU/CSU oraz SPD opublikowały liczącą 146 stron umowę koalicyjną. Tematem priorytetowym umieszczonym w pierwszych dwóch rozdziałach jest gospodarka, cyfryzacja i innowacyjność. Czy umowa wprowadza nową jakość czy może prezentuje politykę kontynuacji? O tym w podcaście IZ Deutsche Wirtschaft dyskutują dr Justyna Schulz oraz dr Piotr Andrzejewski.

18.03 najpierw w Bundestagu, a następnie 21.03.2025 r. w Bundesracie przegłosowana została zmiana niemieckiej ustawy zasadniczej. Burzliwa dyskusja w parlamencie nakreśliła zarówno potrzebę reformy jak i pryncypialną obronę hamulca zadłużenia. O znaczeniu tego głosowania oraz wpływie większego zadłużania się Niemiec na gospodarkę i inne państwa europejskie dyskutują dr Rafał Szymanowski oraz dr Pi...

W najnowszym odcinku Podcastów IZ analitycy ds. niemieckiej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, dr Karol Janoś i prof. Krzysztof Malinowski rozmawiają z dr Bogumiłem Rudawskim o bestsellerowej książce Sönkego Neitzela „Niemieccy wojownicy. Historia militarna Niemiec od Cesarstwa do Republiki Berlińskiej”, której polskie wydanie właśnie ukazało się nakładem Wydawnictwa Instytutu Zachodniego. Li...

Analizując najważniejsze zagrożenia współczesnego świata nie można zapominać o zjawisku terroryzmu. Problem ten bowiem nie tylko wciąż występuje, ale niestety również sukcesywnie narasta i to w różnych częściach naszego globu choćby na Bliskim Wschodzie czy w Afryce. O obecnej eskalacji terroryzmu dobitnie świadczy także kazus Unii Europejskiej, gdzie jak wynika z najnowszego raportu Europolu licz...

W kolejnym odcinku podcastu Deutsche Wirtschaft dr Justyna Schulz oraz dr Piotr Andrzejewski omawiają wyniki wyborów w Niemczech na gospodarkę i oraz zastanawiają się jaką politykę gospodarczą będzie prowadzić nowy kanclerz Friedrich Merz. Punkt wyjścia, czyli obecna sytuacja gospodarcza w Niemczech stanowi wyzwanie dla przyszłego rządu i to za poprawę sytuacji gospodarczej będzie stanowić podstaw...

W 80. rocznicę ujawnienia Instytutu Zachodniego wobec komunistycznych władz dr Mateusz Wiliński rozmawia z prof. Stanisławem Żerką o genezie tej decyzji.