Funkologia

Nie planowaliśmy tego w ten sposób – wyszło zupełnie przypadkiem, że dokładnie w dniu premiery tego odcinka przypadają również urodziny jego bohatera, Billa Withersa. Bill był jednym z tych nielicznych artystów, którzy po osiągnięciu sukcesu, stworzeniu jednych z najpiękniejszych amerykańskich piosenek i zdobyciu uznania na całym świecie postanowili zakończyć karierę i poświęcić się spokojnemu życ...

Dzisiejszy odcinek jest iście hollywoodzki — i to ze znakomitym soundtrackiem. Przedstawiamy wam Teddy’ego Pendergrassa, króla Filadelfii, który na przełomie lat 70. i 80. bezdyskusyjnie należał do największych gwiazd muzyki soul. Jego płyty sprzedawały się w milionach egzemplarzy, a koncerty przyciągały tłumy kobiet, którym Teddy serwował pełne emocji widowiska. Ale wspaniała muzyka to tylko częś...

Do drugiej części opowieści o życiu Milesa Davisa postanowiliśmy zaprosić specjalnego gościa. Barnaba Siegel jest dziennikarzem muzycznym, prowadzi blog The Seventies & Beyond, a o tak zwanym elektrycznym okresie twórczości Milesa niedawno napisał także okładkowy artykuł do magazynu „Jazz Forum”. Naszą historię wznawiamy w 1969 roku, gdy zmieniająca się muzyka afroamerykańska nadała nowy kieru...

W dniu premiery tego odcinka, 26 maja, Miles Davis obchodziłby swoje setne urodziny. To jeden z tych wyjątkowych artystów jazzowych, o którym słyszał chyba każdy — niezależnie od tego, czy słucha jego muzyki, czy nie. Stał się postacią kultową, a jego życie obrosło legendą. Jego twórczość z kolei weszła do kanonu muzyki amerykańskiej. W pierwszej części naszej opowieści o życiu Milesa Davisa skupi...

Tym razem, już po seansie „Michaela”, w drugim odcinku Funkologii o życiu króla popu zaczynamy od naszych przemyśleń i uwag na temat filmu. Następnie wychodzimy poza jego ramy i opowiadamy o dalszych losach Michaela Jacksona. I niestety – nie wszystko jest tu tak kolorowe jak w kinie. Ogrom sławy zaczyna mu ciążyć, a mimo kolejnych świetnych płyt i sukcesów komercyjnych, towarzyszą mu problemy pra...

Nie mogliśmy przejść obojętnie obok premiery filmu biograficznego o Michaelu Jacksonie, więc postanowiliśmy opowiedzieć historię króla popu po swojemu. Filmu jeszcze nie widzieliśmy, ale znając standardy tego typu produkcji, można się spodziewać, że część wątków z życia Michaela zostanie pominięta albo uproszczona. Dlatego ten odcinek polecamy wszystkim, którzy dopiero wybierają się do kina — i ty...

Kontynuując naszą opowieść o życiu Malcolm X, dochodzimy do okresu, w którym rodzi się jego legenda. To właśnie w więzieniu, do którego trafił w wieku 19 lat, poznaje nauki Narodu Islamu i jego przywódcy, Elijah Muhammada, i postanawia całkowicie zmienić swoje życie, oddając się w ręce Allaha. Za tą przemianą duchową idzie także odrodzenie polityczne, które skieruje Malcolma na drogę walki z rasiz...

Każdy, kto choć trochę głębiej zanurza się w kulturę afroamerykańską, bardzo szybko natrafi na Malcolma X — postać, która z czasem obrosła niemal mitem. Rewolucjonista, aktywista, nacjonalista, lider, demagog, muzułmanin… To tylko kilka z określeń, jakie przypisywano mu na przestrzeni lat. Niezależnie od tego, jak przedstawia się go dziś, jego wpływ na kulturę i debatę publiczną pozostaje ogromny,...

Człowiek, który w latach 60. pomógł zdefiniować brzmienie wytwórni Stax Records, był zaledwie nastolatkiem, kiedy to wszystko się zaczęło. Gdy w 1962 roku listy przebojów podbijał utwór nowego zespołu Booker T. & the M.G.'s – „Green Onions” – jego twórca i lider miał zaledwie 16 lat! 🤯 Jak to możliwe, że tak młody muzyk pomógł stworzyć jedno z najważniejszych brzmień w historii soulu? I jak p...

90 milionów sprzedanych płyt, 7 nagród Emmy, dziesiątki wyróżnień i odznaczeń. A przede wszystkim – utwory, które do dziś zna i śpiewa cały świat. Earth, Wind & Fire to nie był po prostu zespół podbijający listy przebojów. To była napędzana kosmiczną energią wizja swojego twórcy – Maurice’a White’a. Ten z pozoru nieśmiały perkusista stworzył muzykę, przy której tańczymy, zakochujemy się i prze...

Dzisiaj disco często kojarzy się z tandetną muzyką i klubem Studio 54 pełnym gwiazd w cekinach. To jednak tylko wypaczona przez pieniądze wersja wyjątkowego ruchu, który narodził się w nowojorskich klubach z czystej miłości do tańca i muzyki afroamerykańskiej. Prawdziwe disco to opowieść o walce z uprzedzeniami oraz dążeniu do wspólnoty i wolności. To także historia muzycznych innowacji, a przede...

Opowiadaliśmy już o wielu artystach stojących za wielkimi hitami, ale mało kto może pochwalić się tak imponującą listą komercyjnych sukcesów jak Nile Rodgers. Od własnego zespołu Chic, który w erze disco podbił listy przebojów utworami „Everybody Dance” i „Le Freak”, przez produkcje i współpracę z takimi gwiazdami jak Diana Ross, David Bowie, Madonna, Duran Duran, aż po współczesny triumf z Daft P...

Rok 2025 okazał się prawdziwie soulowo-funkowy. Patrząc na niego z perspektywy czasu, przyszło nam pożegnać prawdziwe legendy, ale też poznać wiele nowych postaci, o których staraliśmy się wam regularnie opowiadać. W tym odcinku próbujemy podsumować miniony rok – wracamy do rozmów i tematów, które najbardziej zapadły nam w pamięci, przypominamy wydarzenia ważne dla was i dla nas, a także mówimy o...

Jeden z najwspanialszych głosów w historii muzyki soul, który zamilkł zdecydowanie za wcześnie. Otis Redding był pierwszą prawdziwą gwiazdą wytwórni Stax i artystą, który swoim wyjątkowym stylem pomógł wynieść Southern Soul na światowe sceny. Zaczynał jako naśladowca Little Richarda, ale dopiero gdy odnalazł własny głos, świat naprawdę go usłyszał. W tym odcinku opowiadamy historię krótkiego, inte...

Pod nieobecność Jana, Qba zaprasza was na specjalny odcinek w nieco innej formule. Tym razem na tapete bierze legendarny soundtrack do filmu „_Shaft”_ autorstwa Isaaca Hayesa. To jednocześnie pierwszy epizod nowego cyklu, w którym Qba przygląda się afroamerykańskim kompozytorom filmowym i ich najważniejszym dziełom.

W kolejnym odcinku wracamy do płyt, które były artystyczną reakcją na burzliwe wydarzenia toczące się w USA w latach 60. i 70., a jednocześnie wpisują się w historię Black Arts Movement. Tym razem opowiadamy o tragicznym buncie w więzieniu Attica oraz o albumie „Attica Blues”, który Archie Shepp nagrał w 1972 roku, poruszony dramatem osadzonych i brutalną pacyfikacją protestu. Przyglądamy się zaró...

Pozostając w klimacie Black Arts Movement, tym razem skupiamy się na poezji recytowanej do muzyki. Bohaterami odcinka są The Last Poets – kolektyw artystów, którzy w latach 70. zrewolucjonizowali sposób prezentacji słowa. Ich pełne gniewu, rewolucyjne teksty, wypowiadane na tle afrykańskich bębnów, stały się głosem swojego pokolenia. Do dziś ich echa wybrzmiewają w hip hopie. Poznajcie historię oj...

W tym odcinku łączymy historię i sztukę. Zaczynamy od D’Angelo – artysty, który zrewolucjonizował soul i którego przedwczesna śmierć poruszyła cały muzyczny świat. To nie jest jednak typowy odcinek biograficzny, lecz nasze własne refleksje o jego twórczości i znaczeniu. Druga część poświęcona jest Black Arts Movement – ruchowi, który w latach 60. i 70. ukształtował afroamerykańską kulturę i wywarł...

Kiedy myśleliśmy o odcinku poświęconym Prince’owi, od razu wiedzieliśmy, kogo chcemy zaprosić. Bo jeśli ktoś w Polsce potrafi mówić o nim z pasją, wiedzą i miłością – to jest to Hirek Wrona . Tym razem to my stajemy się słuchaczami, bo Hirek opowiada o życiu i muzyce Prince’a tak, że trudno się oderwać. Dzieli się swoją ogromną wiedzą, anegdotami i płytami,  pokazując, dlaczego Prince do dziś pozo...

26 września minęła setna rocznica urodzin B.B. Kinga – giganta muzyki, którego świat poznał jako „króla bluesa”. Na liście najlepszych gitarzystów wszech czasów magazynu „ Rolling Stone” znalazł się na wysokim, 6. miejscu. Był prawdziwym ambasadorem bluesa – potrafił zagrać ponad 300 koncertów rocznie na całym świecie, a jego charakterystyczne brzmienie gitary do dziś pozostaje rozpoznawalne po pi...

Louis Jordan to muzyk, który na zawsze zmienił brzmienie muzyki popularnej, choć dziś pamięta o nim już niewielu. Wystarczy jednak przywołać kilka faktów, by uświadomić sobie skalę jego sukcesu: zajmuje piąte miejsce wśród najpopularniejszych afroamerykańskich artystów w historii list przebojów Billboard , a jego 18 przebojów numer jeden utrzymywało się na szczycie łącznie przez 113 tygodni! Uznaw...

Qba wreszcie nadrobił film, o którym od dawna wszyscy mu mówili (w tym Jan) – horror-musical „Sinners” w reżyserii Ryana Cooglera. Seans okazał się tak inspirujący, że przygotowaliśmy odcinek filmowy, w którym przyglądamy się tropom muzycznym, historycznym i filozoficznym ukrytym w tej produkcji. To film wręcz stworzony dla nas – opiera się bowiem na wątkach, o których mówimy od początku istnienia...

Niewielu muzyków stało się legendą, która wykracza daleko poza ich twórczość, ale John Coltrane bez wątpienia do nich należy. Saksofonista, kompozytor, lider, poeta – jego muzyka do dziś inspiruje nie tylko muzyków, ale też malarzy, pisarzy, uczonych, a nawet prezydentów. W Polsce właśnie ukazała się książka Bena Ratliffa „John Coltrane: opowieść o brzmieniu”, wydana nakładem Kosmos Kosmos, próbuj...

Zanim Elvis zyskał sławę, to właśnie piosenki Little Richarda śpiewał na scenie. Beatlesi robili sobie z nim zdjęcia, a młody Mick Jagger uczył się ruszać, podglądając jego występy zza kulis. Ekscentryczny, charyzmatyczny, niepowtarzalny – Little Richard nie tylko stworzył brzmienie rock’n’rolla, ale też pokazał, jak wygląda prawdziwa gwiazda. W tym odcinku oddajemy hołd legendzie, której wpływ od...

Jimiego Hendriksa nikomu specjalnie przedstawiać nie trzeba – jego legenda przeniknęła do popkultury, ale… czy na pewno znamy człowieka, który się za nią kryje? W tym odcinku zaglądamy za kulisy mitu. Kim był naprawdę chłopak z Seattle, który nie radził sobie ani w szkole, ani w wojsku, a mimo to został ikoną muzyki i jednym z najbardziej wpływowych gitarzystów w historii? Jak to możliwe, że z dni...