FactGurus | BNR

Tesla heeft een lichtere versie van FSD Supervised uitgebracht voor oudere auto’s: V14 Lite. Op sociale media verscheen meteen dezelfde vraag: moet zo’n nieuwe softwareversie eerst opnieuw worden goedgekeurd door de RDW? Hoe werken softwaregoedkeuringen in Europa eigenlijk? Wanneer moet een software-update opnieuw beoordeeld worden? Wie bepaalt of een update de typegoedkeuring raakt? E...

Moet je echt flessen water in je koelkast leggen om energie te besparen? Die tip duikt elke zomer weer overal op; van kranten tot nieuwsbrieven van energiebedrijven. Het idee klinkt logisch: extra koude massa zou de temperatuur stabiel houden en zo stroom besparen. Maar klopt dat eigenlijk wel? See omnystudio.com/listener for privacy information.

De media berichtten dat AI nauwelijks productiviteitswinst oplevert op basis van twee grote onderzoeken. Maar die conclusie gaat verder dan de data toelaten. De studies vonden inderdaad weinig effect op lonen, werkuren en personeelsaantallen, maar dat zijn indirecte maatstaven voor productiviteit. Als werknemers dankzij AI dezelfde hoeveelheid werk sneller doen, zonder dat hun salaris verandert of...

“Kun je in een raffinaderij aan de knop draaien, vandaag wat meer diesel, morgen wat meer kerosine?” Die vraag kwam op na een debat in de Tweede Kamer, waar werd gesproken over het sturen van het raffinage proces in het geval van eventuele brandstof tekorten in de toekomst. In de praktijk ligt dat genuanceerd en vooral chemisch begrensd. Ruwe olie is scheikundig gezien een complex meng...

“Zelfs als je je zomervakantie al maanden geleden hebt geboekt, is de prijs niet zeker en kunnen airlines achteraf extra kosten doorberekenen door duurdere kerosine.” Die claim duikt op in berichtgeving over stijgende reiskosten, maar haalt verschillende regels door elkaar. Bij pakketreizen mogen reisorganisaties onder voorwaarden prijzen aanpassen, bijvoorbeeld bij aantoonbaar hogere...

Op social media gaan momenteel screenshots rond van dashboards die suggereren dat landen bijna zonder brandstof zitten. Zo zou Australië nog maar voor zo’n 20 dagen brandstof hebben, en zouden in Frankrijk honderden tankstations zonder diesel zitten. Het beeld dat daarbij ontstaat: acute tekorten en systemen die op instorten staan. De onderliggende cijfers geven een genuanceerder beeld....

Europa zou afhankelijk zijn van gasimport via de Straat van Hormuz. Die formulering dook recent op in nu.nl berichtgeving over een waarschuwing van de Europese Commissie om de gasvoorraden tijdig te vullen. Het beeld dat daarbij ontstaat: een kwetsbare energietoevoer die via één geopolitieke flessenhals loopt. De cijfers geven een genuanceerder beeld. Een deel van de wereldwijde LNG-...

Vasten, zoals tijdens de ramadan, zou je lichaam “ontgiften”. Aan de hand van twee experts wordt uitgelegd waar het detox-idee historisch vandaan komt, wat wetenschap zegt over autofagie en leverenzymen, en waarom lever en nieren het echte ontgiftingswerk al doen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandse gasopslagen lopen snel leeg en op sociale media duiken grafieken op die suggereren dat het gas half maart op zou zijn. Met nog koude weken in het vooruitzicht klinkt dat als een bekend en ongemakkelijk scenario. Maar wat zegt die 25 procent eigenlijk echt? Hoe uitzonderlijk is dat in Europees perspectief, en betekent een lage voorraad automatisch dat de gaskraan straks dichtgaat? Ac...

We maken de balans op van Trumps executive orders, één jaar na zijn herverkiezing. Wat leek op een radicale koerswijziging van migratie en klimaat tot TikTok en douchekoppen blijkt in de praktijk vaak juridisch begrensd, vertraagd of geblokkeerd. We lopen langs verschillende orders die vooral symbolisch waren, decreten die vastliepen bij rechters of het Congres, én voorbeelden...

"Als Amerika Groenland binnenvalt wordt het moeilijk om artikel 5 stand te laten houden"  sprak demissionair minister- president Dick Schoof. Maar hoe is de praktijk achter die veelgebruikte NAVO-zin. Wie trekt er eigenlijk aan de bel bij een aanval op een NAVO-land, hoe snel komen ambassadeurs en militairen bijeen in Brussel, en waarom gaat artikel 5 nooit “automatisch” in werkin...

NU.nl schreef onlangs over het dalende vruchtbaarheidscijfer wereldwijd en de mogelijke gevolgen daarvan. De voorbeelden kwamen vooral van ver weg, terwijl onduidelijk bleef hoe het ervoor staat in Europa en Nederland. Met cijfers van Eurostat en het CBS wordt ingezoomd op die blinde vlek: hoe laag het vruchtbaarheidscijfer hier inmiddels is, wanneer demografen spreken van very low of lowest-low f...

Het Russische bedrijf Neiry beweerde vorige week  dat ze duiven hebben met hersenimplantaten, AI-chips, GPS en zonnepaneeltjes die 100× beter vliegen dan drones. Klinkt futuristisch, maar hoe dicht zit dit bij de wetenschap? Wat zeggen twee vooraanstaande neuro-professors? Wat kan hersenstimulatie bij dieren momenteel, en is al deze technologie dermate compact te verpakken en vervoeren...

De Partij voor de Dieren stelde tijdens een debat dat de luchtvaart ongeveer 10% van onze totale CO₂-uitstoot veroorzaakt. Een stevig cijfer, maar klopt het ook? In deze factcheck duiken we in de officiële statistiek van het CBS, vergelijken we die met Our World in Data en bekijken we hoe groot het klimaateffect van vliegen nu écht is, inclusief de rol van waterdamp en niet-CO₂-factore...

AI-generated country track ‘Walk My Walk’ tops US Billboard chart’ . Met die kop wekten verschillende media de indruk dat de doorbraak van volledig digitale artiesten nu echt een feit is. Maar achter die belofte gaat een veel prozaïscher verhaal schuil: de nummer-1-positie blijkt afkomstig uit een nauwelijks gebruikte downloadlijst, waar een paar duizend aankopen al genoeg z...

Begin november werd het luchtruim boven Brussels Airport twee keer gesloten na meldingen van drones. Maar op alle beschikbare beelden is geen drone te zien. Wel een politiehelikopter. In deze factcheck: wat tonen de video’s echt, wat zeggen de tijdstempels en radarlogs, en hoe zit het met de overige details?   See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de uitzending van 21 oktober onderzochten we een uitspraak van Frans Timmermans tijdens het RTL-debat, waarin hij zei dat Nederland een voorbeeld kan nemen aan Spanje bij de afhandeling van asielaanvragen en de terugkeer van migranten. In deze factcheck bekijken we of dat klopt. We vergelijken de cijfers over uitzettingen en de duur van asielprocedures in beide landen, en bespreken de samenstel...

Ursula von der Leyen claimt dat Europa de VS inhaalt en al vóórloopt op China in investeringen in cleantech. Maar klopt dat beeld? In deze factcheck hoor je hoe de cijfers echt liggen, en waarom die mooie claim misschien meer met slim framen te maken heeft dan met een Europese inhaalslag   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tijdens een persconferentie kondigde de regering-Trump aan dat de FDA artsen en verloskundigen gaat waarschuwen voor paracetamolgebruik tijdens de zwangerschap. Volgens Trump zou er een direct verband zijn tussen dit veelgebruikte middel en autisme. In deze aflevering van Factgurus onderzoeken we hoe vaak paracetamol eigenlijk wordt gebruikt door zwangere vrouwen, welke studies wél een stat...

Wanneer krijg je een Nederlands paspoort als je in Nederland wordt geboren? VVD-Kamerlid Queeny Rajkowsky zei in een interview dat de regels onduidelijk zijn en strenger moeten. Maar hoe zit het eigenlijk? In deze aflevering leggen we uit wat de wet precies zegt, wat het verschil is tussen het jus soli- en jus sanguinis-principe, en wat de zogeheten Chavez-jurisprudentie wel en niet betekent. Met...

Een recent gedeelde claim stelt dat er in Europa meer mensen sterven door hitte dan er in de VS door vuurwapens omkomen. Cijfermatig lijkt dat te kloppen: in 2023 zouden er naar schatting 70.000 hittedoden zijn geweest, tegenover bijna 47.000 vuurwapendoden in de VS. Maar de vergelijking is misleidend. Vuurwapendoden worden één voor één geregistreerd, hittedoden niet. D...

Er is vermoedelijk een met AI gemanipuleerde video uitgezonden in het NOS 20u Journaal, in een item over het Israël-Iran conflict. Het -wereldwijd veelgebruikte- fragment toont een explosie bij de toegangspoort van de Evin-gevangenis in Teheran, maar open source onderzoekers signaleren opvallende inconsistenties. De video lijkt namelijk exact overeen te komen met een bestaande winterfoto van...

SUV’s zouden steeds gevaarlijker worden voor voetgangers, omdat ze groter en hoger zijn dan ooit. Dat zeggen onder meer Nu.nl en Arjen Lubach, op basis van een rapport van Transport & Environment. Maar klopt dat wel? FactGurus spreekt met experts van Euro NCAP en TNO over de invloed van veiligheidseisen, de rol van marketing en de vraag of een compacte auto zoals de oorspronkelijke Renau...

In de Tweede Kamer klinkt de zorgwekkende uitspraak dat tienduizenden kinderen in Nederland in armoede leven. Klopt dat cijfer wel? FactGurus zoekt het uit met hulp van het Nederlands Jeugdinstituut. Verder aandacht voor een stevige claim van de Spaanse oppositieleider Feijóo, die zegt dat Spanje de meeste illegale migranten van Europa opvangt. Hoe verhoudt die bewering zich tot de feiten v...

Hoe zeldzaam zijn zeldzame aardmetalen eigenlijk? China beheerst 90% van de raffinage van zeldzame aardmetalen, en met nieuwe exportrestricties wordt duidelijk hoe afhankelijk het Westen is van deze ‘kritieke materialen’. Maar zijn ze echt zo zeldzaam? En wat gebeurt er als Amerika zelf grondstoffen wint, ze naar China stuurt, en dan importheffingen gooit op het eindproduct? Rene Kleij...