Do pomyślenia

Dlaczego cudze niepowodzenie bywa źródłem satysfakcji, nawet gdy sami nic na nim nie zyskujemy? Schadenfreude, czyli radość z cudzego nieszczęścia, może pojawiać się zarówno w codziennych relacjach, jak i w sporach politycznych. Badacze wskazują, że niechęć wobec przeciwników politycznych może sprzyjać czerpaniu satysfakcji z ich porażek, a nawet wpływać na ocenę kandydatów. Czy podobny mechanizm...

Samo "przepraszam" nie zawsze wystarcza. Liczy się również uznanie odpowiedzialności, zrozumienie skutków własnego zachowania i gotowość do naprawienia tego, co zostało naruszone. Kiedy przeprosiny są szczere, kiedy stają się pustym gestem, a kiedy wcale nie powinniśmy przepraszać? O sztuce przepraszania w relacjach prywatnych i w przestrzeni publicznej Ewelina Kamińska rozmawiała z psycholożką Ma...

Zakupy w internecie są dostępne przez całą dobę, a promocje, personalizowane oferty i łatwe płatności mogą skłaniać do kolejnych wydatków. Gdzie przebiega granica między zwykłym kupowaniem a zachowaniem problemowym i w jaki sposób sprzedawcy wykorzystują mechanizmy wpływające na nasze decyzje? O internetowym zakupoholizmie mówi Katarzyna Andruskiewicz, terapeutka kliniczna uzależnień.

Empatia pozwala dostrzegać emocje i potrzeby innych, ale ciągłe konfrontowanie się z cudzym cierpieniem może prowadzić do przeciążenia i tzw. zmęczenia współczuciem. Kogo dotyka ono najczęściej? Jak rozpoznać jego symptomy i gdzie przebiega granica między empatią a nadmiernym obciążeniem emocjonalnym? O zmęczeniu współczuciem opowie dr Julita Czernecka z Uniwersytetu Łódzkiego.

Kiedyś było spojrzenie, przypadek i pierwsza randka. Dziś między dwojgiem ludzi coraz częściej pojawia się algorytm. Aplikacje randkowe, technologia i zmieniające się obyczaje wpływają na to, jak się poznajemy, dobieramy w pary i budujemy związki. Czy zmienia się jedynie sposób poszukiwania partnera, czy przeobrażeniu ulega również sama miłość? O tym, czy romantyczny scenariusz właśnie się rozpada...

Ludzkość od zarania dziejów kocha opowiadać i przekazywać dalej historie. Czy po setkach lat mamy do opowiedzenia jeszcze coś oryginalnego czy już kręcimy się w kółko? O tym, co sprawia, że historia wciąga i dlaczego stare schematy nadal działają, Ewelina Kamińska rozmawia z Danielem Sołtysińskim, scenarzystą i wykładowcą PWSFTviT oraz WSF.

Kolekcjonowanie może być pasją, źródłem przyjemności i sposobem na zachowanie wspomnień. Problem pojawia się, gdy potrzeba gromadzenia przedmiotów zaczyna przejmować kontrolę nad codziennym życiem. Gdzie przebiega granica między kolekcjonerstwem a zaburzeniem zbieractwa? Jak rozpoznać jego objawy, dlaczego tak trudno pozbyć się nawet pozornie bezwartościowych rzeczy i jak wygląda leczenie? Ewelina...

Po głośnych raportach i świadectwach absolwentów polskich szkół artystycznych rozpoczęła się dyskusja o granicach pedagogiki w edukacji aktorskiej. Czy wymagające metody nauczania rzeczywiście rozwijają talent, czy mogą prowadzić do przemocy psychicznej i nadużyć? O relacji mistrz-uczeń, zmianach zachodzących w szkołach teatralnych oraz o tym, czy można tworzyć wymagającą edukację artystyczną bez...

Dlaczego w dzieciństwie rok wydawał się niemal wiecznością, a wraz z wiekiem kolejne lata zdają się mijać coraz szybciej? Czy czas rzeczywiście subiektywnie przyspiesza, czy jest to jedynie złudzenie tworzone przez nasz mózg? O mechanizmach postrzegania czasu i o tym, czy możemy świadomie sprawić, by płynął dla nas wolniej, mówi dr Wojciech Glac, neurobiolog z Uniwersytetu Gdańskiego.

Jeszcze kilkanaście lat temu ADHD kojarzyło się głównie z nadpobudliwymi chłopcami. Dziś coraz więcej kobiet dowiaduje się o swojej neuroróżnorodności dopiero po trzydziestce, a nawet czterdziestce. Dlaczego przez lata pozostawały niezdiagnozowane? Jakie są charakterystyczne objawy ADHD u kobiet i czym różnią się od stereotypowego obrazu tego zaburzenia? Tematem rozmowy były maskowanie objawów, pr...

Skąd bierze się popularność mody na lata 90. i początek XXI wieku? Dlaczego kasety magnetofonowe, walkmany, gry na Pegasusie czy Tamagotchi znów cieszą się popularnością? Czy nostalgia jest jedynie sentymentalnym wspomnieniem dzieciństwa, czy także sposobem radzenia sobie z niepewnością współczesnego świata? Jak działa pamięć, dlaczego idealizujemy przeszłość oraz w jaki sposób marki, popkultura i...

Żyjemy w świecie, w którym fałszywe informacje rozchodzą się szybciej niż sprostowania. Dezinformacja nie jest już wyłącznie domeną polityki - dotyczy zdrowia, bezpieczeństwa, zmian klimatu, nowych technologii czy codziennych wydarzeń. Dlaczego tak łatwo dajemy się zwieść emocjonalnym przekazom? Jak działają mechanizmy manipulacji i dlaczego algorytmy mediów społecznościowych premiują treści wywoł...

Subskrypcje stały się częścią codzienności - płacimy już nie tylko za telefon, telewizję czy platformy streamingowe, ale także za funkcje w samochodach, sprzęt AGD czy oprogramowanie. Czy model abonamentowy rzeczywiście zapewnia większą wygodę, czy raczej sprawia, że tracimy kontrolę nad wydatkami? O rosnącej popularności subskrypcji, zagrożeniach i sposobach zarządzania cyfrowymi usługami opowiad...

Niektóre dzieci zbyt wcześnie przestają być dziećmi. Zamiast się bawić, martwią się o domowy budżet. Zamiast szukać wsparcia u rodziców, same stają się ich powiernikami, opiekunami czy "partnerami do rozmowy". To zjawisko nazywa się parentyfikacją - odwróceniem ról w rodzinie, gdy dziecko przejmuje obowiązki i odpowiedzialność dorosłych. O tym, czy parentyfikacja zawsze jest szkodliwa, gdzie przeb...

Dlaczego dla wielu osób cisza jest bardziej niekomfortowa niż hałas? Jak to możliwe, że przez tysiące lat ludzie szukali ciszy, a dziś wielu od niej ucieka? Jeszcze kilkadziesiąt lat temu cisza była stanem naturalnym. Dziś stanem naturalnym stał się szum: podcast, muzyka, radio, telewizor w tle, powiadomienia, media społecznościowe. W audycji rozmowa z Michałem Niewęgłowskim, trenerem świeckiej me...

Kolor włosów, fryzura czy łysina od wieków wpływają na sposób, w jaki postrzegamy innych. Dlaczego blondynki w kawałach były archetypem głupoty i czy już się to zmieniło? Skąd wzięło się powiedzenie rudy-fałszywy? Prof. Waldemar Kuligowski, antropolog, opowiada o źródłach stereotypów związanych z wyglądem, wyjaśni, skąd wzięły się popularne powiedzenia i zastanowi się, czy współczesne społeczeństw...

Kim jest współczesny tata? Czy różni się od ojców sprzed kilkunastu czy kilkudziesięciu lat? Jeszcze niedawno ojciec był przede wszystkim żywicielem rodziny. Współcześnie ma być obecny, zaangażowany, czuły i gotowy do dzielenia rodzicielskich obowiązków. Dziś refleksja o ojcostwie bez stereotypów - o wyzwaniach, oczekiwaniach i codzienności współczesnych ojców. Z Michałem Kotem, socjologiem i dyre...

Dlaczego tak wiele rodzin organizuje zbiórki na leczenie za granicą? Czy eksperymentalne terapie rzeczywiście dają szansę na zdrowie, czy czasem stają się źródłem fałszywej nadziei? O granicach medycyny, sile internetowych zbiórek i odpowiedzialnym pomaganiu osobom z chorobami rzadkimi mówiła Ewa Pląsek, wiceprezeska Fundacji Urszuli Jaworskiej.

Nie potrafią odmówić, biorą na siebie cudze obowiązki i często stawiają potrzeby innych ponad własne. Syndrom people pleasing może prowadzić do przemęczenia, frustracji i utraty poczucia własnych granic. Skąd bierze się potrzeba nieustannego zadowalania innych i jak nauczyć się dbać również o siebie? Gościnią Eweliny Kamińskiej była Marlena Kazoń - psychoterapeutka.

Środowisko położnych alarmuje, że planowane zmiany w systemie kształcenia mogą wpłynąć na jakość opieki nad kobietami. Jaką rolę pełnią dziś położne, jakie mają kompetencje i dlaczego ich obecność jest tak ważna nie tylko podczas porodu, ale także w opiece nad kobietą na różnych etapach życia? O wyzwaniach zawodu opowie Claudia Nil Atmaca, położna.

Środowisko położnych alarmuje, że planowane zmiany w systemie kształcenia mogą wpłynąć na jakość opieki nad kobietami. Jaką rolę pełnią dziś położne, jakie mają kompetencje i dlaczego ich obecność jest tak ważna nie tylko podczas porodu, ale także w opiece nad kobietą na różnych etapach życia? O wyzwaniach zawodu opowie Claudia Nil Atmaca, położna.

Obecny na chrzcinach, komuniach, urodzinach, pogrzebach... Mimo kolejnych miast, które wprowadzają nocne prohibicje, alkohol w Polsce wciąż jest uznawany za coś, co powinno pojawić się na stole podczas świętowania. O tym skąd bierze się społeczny nacisk na picie alkoholu oraz jak rozpoznać uzależnienie i współuzależnienie Ewelina Kamińska rozmawiała z Katarzyna Kucewicz, psycholożką.

Potrafimy surowo oceniać innych, jednocześnie usprawiedliwiając własne decyzje bardzo podobnymi argumentami. Skąd bierze się hipokryzja, dlaczego tak trudno ją dostrzec u samych siebie i w jaki sposób nasz mózg chroni nas przed niewygodną prawdą o nas samych? O mechanizmach podwójnych standardów, moralnych usprawiedliwień i pracy nad większą spójnością między przekonaniami a działaniem mówiła psyc...

Młodzi ludzie opuszczający domy dziecka i pieczę zastępczą często wchodzą w dorosłość bez stabilnego zaplecza, wsparcia finansowego i relacji, które dla wielu rówieśników są czymś naturalnym. Problemy z mieszkaniem, edukacją czy odnalezieniem się na rynku pracy pokazują skalę systemowych luk. O tym, dlaczego start w samodzielne życie bywa dla nich tak trudny, jakie wsparcie działa naprawdę i jakie...

Dom tymczasowy dla osieroconych szczeniąt i kociąt to miejsce wymagające wiedzy, czasu i odpowiedzialnych decyzji. Opieka nad najmłodszymi zwierzętami oznacza całodobowe karmienie, dbanie o higienę i szybkie reagowanie na zagrożenia zdrowotne. Równolegle pojawiają się trudne pytania o skuteczne ograniczanie bezdomności - od sterylizacji i adopcji po kontrowersyjny temat postępowania ze ślepymi mio...