De Geschiedenisreis

Kapos. De hulpjes van de SS. Vaak omschreven als bruut en verraders. Uiteraard zijn er genoeg kapos te vinden die onder die omschrijving vallen. Maar de werkelijkheid is een stuk complexer en daarom ook minder zwart-wit. Keuzes in een concentratiekamp zijn niet makkelijk te maken, zeker niet voor degene die er alles aan wilden doen om te overleven. In deze aflevering leggen wij uit wat kapos zijn,...

Bradford C. Freeman was een gewone jongen en daarmee ook een normale soldaat in het Amerikaanse leger. Na de oorlog is hij echter bekend geworden doordat zijn verhaal, en dat van zijn kameraden, in het boek en de serie Band of Brothers terecht is gekomen. Het verhaal is daarmee voor een deel zeer bekend geworden. Op 3 juli 2022 overleed deze heldhaftige gewone man. Datgene wat hij heeft meegemaakt...

Een zwarte markt. Het is moeilijk voor te stellen hoe belangrijk de zwarte markt voor concentratiekamp gevangenen was. Nagenoeg alle benodigdheden in een kamp waren er niet of in te kleine hoeveelheden. Een plek waar jij extra kon krijgen was dus van levensbelang. Maar dit kon ook gevaarlijk zijn en vooral heel duur. Hoe werkt de zwarte markt in kampen? Hoe belangrijk was deze en hoezo werd er nie...

In deze eerste aflevering van het 't Kwartiertje proberen wij het actuele nieuws te verduidelijken. Afgelopen week kwam het nieuws naar voren dat er 8000 slachtoffers zijn gevonden in een bos in Polen. In deze aflevering leggen wij uit wat concentratiekamp Soldau is en hoe dit kamp zich door de oorlog heen heeft ontwikkeld. We zullen vanaf nu iedere zondag een aflevering uitbrengen van maxima...

De Einsatzgruppen. Een eng woord voor een enge groepen gasten. Deze groep had als doel om Europa rond te gaan en te moorden. Het werd onder de noemer politieke soldaat uitgevoerd, maar, zoals zo vaak met de holocaust, ging het voornamelijk om onschuldige slachtoffers. In deze aflevering duiken wij in op deze mobiele moordbrigades. Hoe opereerden ze? En hoe ontwikkelden ze door de oorlog heen? Waar...

In Nederland lag tussen 1943 en september 1944 een groot concentratiekamp. In onze serie hebben wij veel kampen behandeld, maar deze expres niet omdat wij wisten dat deze special eraan ging en komen en er anderen waren die het verhaal beter kunnen vertellen. Dat was in ons geval Marjolein. Marjolein geeft al jarenlang rondleidingen in kamp Vught en kan met gepaste enthousiasme vertellen over het o...

Het verschrikkelijke verhaal komt ten einde. Maar helaas niet voordat de massamoord zich nog doorzet en nog meer veranderingen. Het concentratiekamp systeem zou tot het einde van zijn bestaan zich blijven ontwikkelen, en niet zonder grote visie. In deze aflevering kijken wij naar de laatste weken/dagen van de concentratiekampen.  We bespreken dan onder andere: - Himmler's endgame - De "D...

Het kampsysteem was in 1944 groter dan ooit. Er waren meer gevangenen in het systeem aanwezig dan de jaren ervoor. Het aantal (grote) kampen werd echter steeds minder door de naderende geallieerde legers. Dit zorgt voor een zeer dodelijk probleem: het inkrimpen van de kampen. Hoezo zorgt het inkrimpen van de kampen voor grote problemen? En wat probeerde men hieraan te doen? Dat je hoor je in deze...

Het kampsysteem zou nooit stilstaan in zijn ontwikkeling. Zelfs richting het einde van de oorlog, toen het al duidelijk leek te zijn dat de oorlog niet te winnen was, ontwikkelde deze zich. In de voorgaande afleveringen hebben we de nadruk gelegd op de ontwikkeling tot het massamoord systeem dat de kampen ondergingen vanaf 1942. Naast deze ontwikkeling zijn er nog andere ontwikkelingen. In deze af...

De gaskamers zorgden voor veel slachtoffers in 1942 - 1945. Een andere methode om mensen te vermoorden was werk. Waarom kon werk zo dodelijk worden? In deze aflevering behandelen we naast de bovenstaande vraag ook nog de volgende vragen: - Wat waren de Ghetto kampen? - Hoe ziet het kampsysteem er uit halverwege de oorlog? Stel ons een vraag of vertel ons iets leuks! We kunnen reageren :) Nationaal...

In 1942 komt er een moorddadige nieuwe stap in het kampsysteem. Veel gevangenen stierven al in 1940-1941. De volgende stap in de geschiedenis van de genocide die plaats vond is dat er mensen werden opgepakt in heel Europa die naar de kampen werden gebracht om daar vermoord te worden. In deze aflevering kijken wij naar twee belangrijke thema's: 1. De eerste is de handtekening die deze moordpar...

Om op massale schaal te moorden, moet je ervaring hebben. Dit systeem moet ontwikkeld worden en moet vervolgens ook getest worden. In 1941 waren deze testen volledig in gang. De verschrikkelijke vraag is: Hoe kan je nu het beste mensen vermoorden? In deze aflevering kijken wij naar Action 14F13. De Duitse operatie waarbij men gehandicapten in een "euthanasieprogramma"  vermoorden. We leg...

In de voorgaande afleveringen hebben we vaker benoemd dat het kampsysteem erg is, dodelijk is, geweldadig is, maar dat het ergste nog echt moet komen. In 1940 werd de eerste grote dodelijke stap gezet. In deze aflevering behandelen we het eerste volle oorlogsjaar. Er worden nieuwe kampen gemaakt in gebieden die veroverd zijn. Ook zijn er nieuwe bevolkingsgroepen die de kampen in worden gestuurd. W...

De concentratiekampen en joden zijn helaas zwaar aan elkaar gelinkt. In de begin jaren was het zo dat joodse gevangenen het wel degelijk slechter hadden in de kampen als ze er eenmaal in zaten, maar was het niet zo dat zij het hoofddoelwit waren om opgepakt te worden. Dit veranderd allemaal met de Kristallnacht, waar Nazi-Duitsland laat zien wat de joden de komende jaren te wachten staat. In deze...

Tijdens de jaren 30 werden de vrijheden van joden in Duitsland (en door Duitsland ingenomen gebied) steeds verder beperkt. In dit thema kijken wij naar de verandering van de Duitse wetgeving tegenover joden in Duitsland in de jaren 30. Dit is een voorloper van het verhaal dat wij in de volgende podcast gaan brengen, de Kristallnacht. We zullen vertellen hoe de wetten werden aangepast op regionaal...

Na de chaotische start en het "stilvallen" van het kampsysteem in de jaren daarna werd de vraag gesteld of het voort moest blijven bestaan. Himmler en Hitler waren het erover eens dat het een belangrijk wapen was in de strijd tegen de 'vijanden' van Duitsland. Het kampsysteem zou, zoals wellicht iedereen al weet, blijven bestaan. Een nieuwe naam wordt binnengebracht om dit te o...

Quiz: klik hier. Vaak als het gaat om de geschiedenis van de concentratiekampen in Nederland begint het verhaal ergens in 1940-41. Dit omdat Duitsland hier dan de macht heeft en de eerste Nederlanders gedeporteerd worden. Het verhaal van deze kampen begint echter al een heel  stuk eerder. In 1933 greep Hitler de macht in Duitsland. Vanaf het eerste moment dat hij de wetten kon omzetten en een dict...

Voordat wij beginnen in 1933 met de eerste kampen leek het ons handig om eerst even wat basis kennis neer te leggen over de ideologie achter de grote moorden die zijn gepleegd. Het facisme/nationaalsocialisme in Duitsland zou extreem gewelddadig blijken te zijn. Waar komt deze ideologie vandaan? Op welke ideeën is deze gebaseerd? Hoe kan het dat geweld zo makkelijk werd toegepast? Wat is antisemit...

In deze aflevering kijken wij naar de actualiteit voor het bepalen van ons onderwerp. Vanochtend (24-2) werden wij allemaal wakker met het eerste grote Europese conflict in Europa sinds de tweede wereldoorlog.  Rusland en Oekraïne zijn in oorlog. Omdat wij een geschiedenis podcast maken hebben wij besloten, na aanvraag van vele luisteraars, om een aparte aflevering te maken. De aflevering is vanda...

De oorlog is voorbij, maar niet voor iedere soldaat is dit het geval. In deze laatste special met Bram zoomen we in op het einde van de oorlog en de trauma's en psychische wonden die achterbleven. Hoe ontstonden dezen? Hoe ging men in die tijd daarmee om? We kijken naar: - Wat is PTSS? - Hoe liep je dit op? - Wat is uitwerking op de soldaten die terug naar huis gingen (of bleven?) - Enkele ve...

Wat Lee en Thijs zich altijd afvroegen: Hoe kan het dat een soldaat onder vuur over een open veld durft te rennen, wetende dat dit een dodelijke afloop kan hebben? In deze podcast zoomen we samen met Bram in op de vraag hoe een soldaat in beweging komt. We kijken hierbij naar de volgende onderdelen: - Nurture vs Nature, is het aangeboren of aangeleerd gedrag? - Het freeze, flight & fight princ...

De komende vier weken gaan wij inzoomen op de soldaat! En niet wat hij aan had of wat hij at, maar hoe het in zijn hoofd in zijn werking ging. Om dit verhaal te vertellen hebben wij een speciale gast uitgenodigd. Bram heeft toegepaste psychologie gestudeerd en is daarnaast zeer geïnteresseerd in de tweede wereldoorlog.  Wij hebben Bram gevraagd of hij met ons niet een paar mooie specials kan opnem...

De slag om de Schelde wordt ook wel de vergeten slag genoemd. In Nederland wordt vaak gesproken over Operation Market Garden (Aflevering 13), omdat deze zo desastreus was en tot de verbeelding spreekt. Echter mag de slag om de Schelde niet worden vergeten. Het belang van de slag was groot, namelijk de havens van Antwerpen vrij maken en klaar krijgen voor gebruik. In deze aflevering duiken we in op...

In deze aflevering nemen wij jullie mee naar een heftige strijd die voor velen niet heel bekend is. De strijd in Italië (met daaraan voorafgaand de strijd in Noord-Afrika) is belangrijk voor de Middellandse Zee. Wie controleert dit belangrijke water?! We bespreken: - Operatie Torch: De Amerikaans-Britse landingen in Marokko en Algerije - De strijd om Tunesië - De strijd om Sicilië - De strijd om I...

De laatste aflevering van onze serie over de strijd in de tweede wereldoorlog. En waar je zou denken dat het wellicht wat minder heftig eindigt, valt dat alleszins tegen. In deze aflevering bespreken wij de twee zijden van het Europese front: - We kijken eerst naar hoe de Westelijke geallieerden de doorbraak Duitsland in wisten te forceren - We kijken vervolgens naar de bloedige laatste strijd ric...