Beter | BNR

'Zorg is nooit ontworpen, zorg is ontstaan.' Met die stelling legt Eva Deckers uit waarom het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven naast artsen en verpleegkundigen ook ontwerpers in dienst heeft. Patiënten gaan van poli naar operatiekamer en verpleegafdeling, maar apparaten, systemen en afspraken sluiten vaak niet op elkaar aan. De zorgvraag groeit door vergrijzing, het budget niet onbeperkt. De...

Parkinson is de snelst groeiende hersenziekte ter wereld en in Nederland leven er volgens neuroloog Bas Bloem zo’n 65.000 mensen mee. Medicijnen vullen het tekort aan dopamine goed aan, maar geen enkele behandeling remt het ziekteproces. Dat veelbelovende middelen steeds stranden, komt volgens Bloem waarschijnlijk doordat ze te laat worden ingezet: bij de diagnose is een groot deel van de do...

Op een gewone verpleegafdeling meet een verpleegkundige de hartslag en ademhaling van een patiënt drie tot vier keer per dag. Daartussen ziet niemand hoe het gaat, terwijl patiënten complexer worden en vaker alleen op een kamer met een dichte deur liggen. 's Nachts zorgen soms twee verpleegkundigen voor 36 patiënten, zegt intensivist Diederik Gommers. Continue monitoring moet die bl...

Ongeveer de helft van de uitbehandelde patiënten met agressieve lymfeklierkanker geneest na CAR-T-celtherapie. Een commerciële behandeling kost al snel meer dan 300.000 euro. Het LUMC opende op 24 september een eigen CAR-T-afdeling, met behandeling, onderzoek en een eigen productielab op korte afstand van elkaar. Toch blijft de standaardbehandeling voorlopig bij de farmaceut: het Leidse...

Zeventienduizend patiënten van Zuyderland in Zuid-Limburg worden al digitaal thuis gevolgd. In de groep die digitaal begeleid wordt, halveerde het aantal bezoeken aan de spoedeisende hulp. Toch levert diezelfde zorg het ziekenhuis minder op dan een bezoek aan de poli. De financiële prikkel werkt een digitale transitie nog altijd tegen, waardoor echte opschaling uitblijft. In deze aflever...

Dialyse neemt maar 10 tot 15 procent van de nierfunctie over. Genoeg om in leven te blijven, niet genoeg voor een normaal leven: ruim 6.200 Nederlanders zitten drie keer per week vier uur aan een machine, en eind juli 2025 stonden 1.143 mensen op de wachtlijst voor een donornier. De behandeling bestaat sinds 1943 en aan de kern ervan is in tachtig jaar weinig veranderd. Deze maand is in het UMC Ut...

Ruim achthonderd keer vloog er het afgelopen jaar een onbemande drone heen en weer tussen de Isala-ziekenhuizen in Meppel en Zwolle, met buisjes bloed en medicijnen aan boord. Een drone is sneller, maar kan de druk op de zorg ook op personeelsvlak verlichten. Maar wat is er nog nodig om het beoogde landelijke netwerk voor medische drones van de grond te krijgen? In deze aflevering van BNR Beter be...

Bij bijna de helft van de Nederlandse huisartsenpraktijken is inmiddels een vorm van kunstmatige intelligentie in gebruik, tegenover ongeveer een op de vijf een jaar eerder. Meestal gaat het om een taalmodel dat meeluistert in de spreekkamer en van het gesprek een notitie maakt voor het patiëntendossier. Hoeveel fouten er in die notities terechtkomen, weet op dit moment niemand precies. Het v...

Jaarlijks krijgen in Nederland 3.200 mensen de diagnose hoofd-halskanker. Voor veel van hen is opereren de belangrijkste behandeling, met blijvende gevolgen voor spreken, slikken, eten en uiterlijk. Bestralen kan bovendien maar één keer op dezelfde plek, terwijl juist deze patiëntengroep vaak een tweede of derde tumor krijgt. In Utrecht werken onderzoekers daarom aan een medicij...

Nederland kan jaarlijks ruim 350.000 ziekenhuisopnames en bijna 500.000 consulten voorkomen door patiënten thuis te volgen in plaats van in het ziekenhuis. De technologie is er, werkt en groeit hard, maar de brede opschaling komt moeizaam van de grond. De grootste obstakels zitten niet in de zorg zelf, maar in de manier waarop die wordt bekostigd en in de versnipperde uitwisseling van pati&eu...

Tijdens het WK voetbal draait alles om fitte spelers, en achter de schermen verschuift de sportgeneeskunde van behandelen naar voorkomen. Met camera's langs het veld en sensoren in de schoen proberen wetenschappers blessures te zien aankomen voordat ze ontstaan. Met een belangrijk doel: een gescheurde voorste kruisband betekent negen tot twaalf maanden uit de roulatie, en in het vrouwenvoetbal geb...

De Nederlandse zorg leunt steeds zwaarder op digitale systemen, en die worden vaak geleverd door een handjevol grote IT-bedrijven. Dat maakt de sector kwetsbaar: één verstoring bij een leverancier in de keten kan tientallen ziekenhuizen tegelijk raken. Dat bleek in april 2026, toen een ransomware-aanval op softwareleverancier ChipSoft zorginstellingen dwong systemen offline te halen...

De Nederlandse krijgsmacht en defensie-industrie zijn flink aan het opschalen, maar hoe zit dat met de zorg? Wat gebeurt er bijvoorbeeld als Nederlandse militairen gewond raken aan het front, terwijl ziekenhuizen in eigen land tegelijkertijd onder druk staan? Te gast: brigadegeneraal Diana Verweij , commandant van de Defensie Gezondheidszorg Organisatie, en Stijn Goossens , maker van het radioprog...

Waar haalt de Nederlandse zorg extra handen vandaan als er een oorlog of grootschalige crisis uitbreekt? In deel 3 van deze vierdelige serie Zorg in tijden van crisis draait het om de mensen: wie staan er paraat, wat moeten zij kunnen, en hoe organiseer je dat in een sector die nu al kampt met grote personeelstekorten? In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen de personele wee...

Hoe goed is de Nederlandse zorg voorbereid op oorlog, cyberaanvallen of andere grote crises? In deel 2 van de vierdelige serie ‘zorg in tijden van crisis’ onderzoekt BNR Beter welke medische kennis nodig is om de zorg draaiende te houden als de samenleving ontwricht raakt. Want oorlogszorg vraagt om andere vaardigheden, andere systemen en een andere mentale voorbereiding dan de regulie...

De Nederlandse zorg draait is afhankelijk van snelle, internationale toeleverketens als het gaat om medische hulpmiddelen en geneesmiddelen. Ziekenhuizen en apotheken houden maar kleine voorraden aan en bestellen wat ze nodig hebben, vaak voor een paar dagen vooruit. Dat is efficiënter en goedkoper, maar kwetsbaar zodra er iets misgaat: wat gebeurt er bij een oorlog, een cyberaanval, een blok...

Wat heb je aan een commerciële preventieve gezondheidscheck? De medische wereld is er kritisch over: zonder klachten testen levert volgens huisartsen en wetenschappers vooral ruis op, en de mensen die er het meeste baat bij zouden hebben, kunnen het vaak toch niet betalen. Toch poppen er steeds meer commerciële aanbieders van medische checks op in Nederland. Op de Amsterdamse Prinsengrac...

Patiënten vergeten 20 tot 60 procent van wat een arts in de spreekkamer vertelt, blijkt uit onderzoek. Zodra het over de prognose gaat, goed of slecht, dempt de emotie de rest van het consult. Het gevolg: medicijnen die verkeerd worden ingenomen, leefstijladviezen die niet worden opgevolgd en familieleden die wekenlang gissen wat er precies is gezegd. De Rotterdamse app Ditto, vorige week goe...

Twee op de drie mannen heeft wel eens last gehad van erectieproblemen. Bijna 60 procent heeft er nooit over gesproken met een zorgverlener. En de helft weet niet dat het een vroeg signaal kan zijn van hart- en vaatziekten of diabetes. Dat blijkt uit recente cijfers van de Grote Mannenpeiling , een landelijk onderzoek onder bijna 8.000 mannen. De cijfers schetsen een patroon dat de zorg al jaren zi...

Veertig procent van de nieuwe medicijnen die in Nederland via een voorwaardelijke vergoeding op de markt komen, blijkt uiteindelijk nauwelijks meerwaarde te bieden ten opzichte van bestaande behandelingen. Tegelijkertijd wacht bijna de helft van alle weesgeneesmiddelen in de zogeheten sluis, terwijl patiënten in buurlanden soms al jaren toegang hebben. Alle partijen zijn het erover eens: het...

De helft van de meer dan een miljoen Nederlanders met een zeldzame aandoening heeft nog nooit een diagnose gekregen. Geen naam voor de aandoening, geen genetische oorzaak, geen gerichte behandeling, geen houvast voor de toekomst. Dat is niet alleen een medisch probleem: het is een jarenlange odyssee vol onzekerheid voor patiënten en hun families. Op 23 en 24 april vond in het Radboudumc...

De MRI-scanner bestaat ruim vijftig jaar, maar heeft nog altijd een fundamenteel probleem: je moet stil liggen in een nauwe buis, terwijl veel ziekten te maken hebben met beweging. Knieproblemen, hartaandoeningen, spierziekten en verteringsziekten zijn allemaal gerelateerd aan houding en inspanning, niet aan de horizontale rustpositie. Toch baseert de diagnostiek zich nog altijd op precies dat sta...

Ruim 81.000 mensen in Nederland krijgen jaarlijks de diagnose huidkanker, en dat aantal groeit nog steeds. Huidkanker is daarmee de snelst groeiende kankervorm in ons land. De kans op genezing is groot als de aandoening vroeg wordt ontdekt, maar het aantal dermatologen groeit niet mee met de toestroom van patiënten. Huisartsen moeten gemiddeld tien mensen met een verdacht plekje zien om &eacu...

Verpleegkundigen besteden gemiddeld twee uur per dag aan logistieke taken: medicatie ophalen, labsamples wegbrengen, disposables halen en brengen. Twee uur die niet direct aan de patiënt besteed kan worden. De robot als oplossing klinkt aantrekkelijk, maar de realiteit van wat robots nu daadwerkelijk kunnen is een stuk nuchterder dan de belofte. In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina...

In Nederland bedragen de kosten van mislukte medtech-startups jaarlijks honderden miljoenen euro's, terwijl veelbelovende technologieën stranden bij de overgang van universiteit naar markt. Die kloof probeert de Venture Challenge te overbruggen met een tienweeks trainingsprogramma voor Life Sciences en MedTech-startups dat al bijna twintig jaar onderzoekers omvormt tot ondernemers. Oud-deelne...