හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero)

ධර්මානුකූලව ප්‍රඥාව වර්ධනය කරගැනීමේ මග බුද්ධ ශාසනය තුළ කාලයත් සමඟ ප්‍රඥාව ක්ෂය වී යන ආකාරයත්, එම තත්ත්වය හමුවේ සංසාරික දුකෙන් මිදීම සඳහා ප්‍රඥාව වර්ධනය කරගත යුතු ආකාරයත් මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ. සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: ශාසන අන්තර්ධානය සහ ප්‍රඥාව දුර්වල වීමේ ක්‍රියාවලිය. මහා පරිනිබ්බාන සූත්‍රයට අනුව සීල, සමාධි, ප්‍රඥා වැඩීමේ වැදගත්කම. සුතමය ප්‍රඥාව, චින්තාමය ප්‍රඥාව සහ භාවනාමය ප්‍රඥාව ගොඩනගා ගන්නා ආ...

සතර ආහාර සහ චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධය සිතේ ඇතිවන ආශාවන් සහ ක්ලේශයන්ගේ ස්වභාවය පිළිබඳව උපමා ඇසුරින් කරුණු පැහැදිලි කෙරෙන ධර්ම දේශනාවකි. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: තෘෂ්ණාව සහ ආශාව නිසා සිතේ හටගන්නා තැවීම හා මුලාව. තිරිසන් යෝනියේ ඉපදීම සහ පූර්ව සංසාරික කුසලයන්ගේ බලපෑම. පොතපත පාඩම් කිරීමට එහා ගිය ප්‍රතිපත්ති පූජාවේ සහ පටිච්චසමුප්පාද අවබෝධයේ වැදගත්කම. කබළිංකාර, ဖස්ස, මනෝසංචේතනා සහ විඤ්ඤාණ යන සතර ආහාරය...

සිත සැබෑවට හඳුනා ගැනීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සිතේ ස්වභාවය, ක්‍රියාකාරිත්වය සහ සිත හඳුනාගැනීමේ වැදගත්කම ධර්මානුකූලව පැහැදිලි කෙරේ. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: සිතේ ස්වභාවය සහ විවිධ අවස්ථාවල සිත වෙනස් වන ආකාරය හඳුනා ගැනීම. සමාහිත සිත සහ සමාධිය පිළිබඳව පවතින අනාත්ම ස්වභාවය වටහා ගැනීම. සමාධිය නිරන්තරයෙන් වෙනස් විය හැකි බැවින් සිත මත පමණක් විශ්වාසය නොතැබීමේ වැදගත්කම. අතීතයේ වැඩ සිටි හිමිනමක සහ සොර...

සැද්ධාව සහ ප්‍රඥාව බසවා තබන්නේ කෙසේද? මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ශ්‍රද්ධාව සහ ප්‍රඥාව සමබරව පවත්වා ගනිමින් මාර්ගඵල අවබෝධය කරා ගමන් කරන ආකාරය පිළිබඳව කරුණු පැහැදිලි කෙරේ. අවිද්‍යාවෙන් යුක්ත සිත සහ ඥානසම්ප්‍රයුක්ත සිත අතර පවතින වෙනස. සංස්කාරයන්ගෙන් සිත වෙන්කර ගැනීම සහ බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළ උපාය මාර්ග. ආනුමානික ඥානය මත පදනම් වන ශ්‍රද්ධාව සහ ප්‍රත්‍යක්ෂ ඥානය ඇති කරන ප්‍රඥාව. රූපකායට වඩා ධර්මකාය තුළින් බුද...

සීලය සහ ඤාණය නන්දන දේවපුත්‍රයා විසින් බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් විමසන ලද ප්‍රශ්නයක් ඇසුරින් සීලය සහ ඤාණය (ප්‍රඥාව) අතර පවතින සැබෑ සම්බන්ධතාවය පැහැදිලි කෙරෙන ධර්ම දේශනාවකි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු: බුද්ධ ශාසනයේ ප්‍රධාන ඉලක්කය වන ඤාණය (සම්මා දිට්ඨිය) ගොඩනඟා ගන්නා ආකාරය. ඉන්ද්‍රියයන්ගෙන් අරමුණු ගැනීමේදී ඇතිවන දිට්ඨි විපල්ලාස, චිත්ත විපල්ලාස, කම්ම භවය සහ උප්පත්ති භවය සිදුවන ආකාරය. 'යෝ සීලවා...

සම්මා දිට්ඨිය සහ සම්මා සතිය අවබෝධ කර ගැනීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සම්මා දිට්ඨිය, සම්මා සතිය සහ පංචස්කන්ධයේ යථාර්ථය නුවණින් විමසා බලන ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ. සාකච්ඡා වූ ප්‍රධාන කරුණු: ධර්මය දැරීමට ශ්‍රාවකයා තුළ පැවතිය යුතු පූර්ව සුදුසුකම් සහ සංසාරගත පුරුදු. සම්මා දිට්ඨිය යනු පටිච්ච සමුප්පාද ඥානය සහ පංචස්කන්ධය පිළිබඳ නිවැරදි අවබෝධය බව පැහැදිලි කිරීම. සම්මා සතිය මගින් පංචස්කන්ධයේ ආවේණික ස්වභාවය (සමුදය සහ...

අභිඤ්ඤා පිණිස පවතින බුද්ධ දේශනාව සහ ආර්ය මාර්ගය අනුරාධපුර රුවන්වැලි මහා සෑ රජුන් අභියස පැවැත්වුණු සදහම් අරුණැල්ල පින්කම් මාලාවේ පූජනීය ධර්ම දේශනාව. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වූ කරුණු: බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය අභිඤ්ඤා (විශේෂ ප්‍රඥාව) සහ නිබ්බිදාව පිණිසම පවතින ආකාරය. ජීවිතය තුළ අභිඤ්ඤාවෙන් අවබෝධ කරගත යුතු ප්‍රධාන කරුණු 6: කාම, වේදනා, සංඥා, ආශ්‍රව, කර්ම සහ දුක්ඛ. එක් එක් කරුණෙහි පවතින දෙපස (උභන්...

මනස්කාරය අනුව පැවැත්ම සහ පරමාර්ථ අවබෝධය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ආත්ම දෘෂ්ටිය හේතුවෙන් පුද්ගලයා තුළත් සමාජය තුළත් හටගන්නා දුක, භව සංඛාර සහ විසංඛාර අතර වෙනස, මෙන්ම මල් පූජා කිරීම වැනි බාහිර පින්කමකදී ඇතිවන මානසික ක්‍රියාවලිය ගැඹුරින් පැහැදිලි කරයි. එසේම මනායතනය, මනෝ විඤ්ඤාණය, යෝනිසෝ මනසිකාරය සහ සති සම්පජඤ්ඤය තුළින් නාම-රූප පරමාර්ථ වශයෙන් හඳුනාගෙන නිවන කරා සිත යොමුකරවන ආකාරය විග්‍රහ කෙරේ. 📌 දේශනාවේ ප්...

යෝනිසෝ මනසිකාරය සහ සති සම්පජඤ්ඤය දිනපතා තමා තුළ ඇතිවන රාග, ද්වේෂ, මෝහ පිළිබඳ යෝනිසෝ මනසිකාරයෙන් යුතුව විමසා බැලීමේ වැදගත්කම මෙම ධර්ම දේශනාවෙන් පැහැදිලි කෙරේ. සත්‍යාවබෝධය උදෙසා කාය, චිත්ත සහ උපධි විවේකය අවශ්‍ය වන ආකාරයත්, සංසාරික ගතිය සහ ජීවිත හුරුව හේතුවෙන් ඇතිවන දෘෂ්ටි සහ මුළාවන්ගෙන් මිදීමට සති සම්පජඤ්ඤය උපකාරී වන ආකාරයත් මෙහිදී විස්තර කෙරේ. ධර්මානුධර්ම ප්‍රතිපත්තියෙහි පිහිටා තමාගේම කෙලෙස් ස්වභාව...

සිත විපස්සනාවට සූදානම් කිරීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් විපස්සනා භාවනාවට යොමු වීමට පෙර සිතේ ස්වභාවය පිළිබඳව ඇති කරගත යුතු මූලික අවබෝධය පැහැදිලි කරදෙයි. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: සිතේ ගතිය එනම් වේගයෙන් ඇතිවෙමින් නැතිවී යන ස්වභාවය අවබෝධ කරගැනීම. අරමුණු පදනම් කරගෙන සිත සකස් වන ආකාරය සහ අවිද්‍යාව නිසා සිත තුළ විතක්ක හා ප්‍රපංච ගොඩනැගෙන ආකාරය. සිත කය ඇසුරු කරමින් පවතින ආකාරය සහ ජීවිතය යනු කයත් සිතත් ද...

වීමංසක ඉද්ධිපාදය සහ අනුපස්සනා වැඩීමේ වැඩපිළිවෙල මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් වීමංසක ඉද්ධිපාදය පදනම් කරගෙන අනුපස්සනාව වඩන ආකාරයත්, නිවන් අවබෝධය සඳහා සිත සැකසෙන පිළිවෙලත් දීර්ඝ ලෙස පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: අනුස්සතිය සහ අනුපස්සනාව අතර පවතින වෙනස. සංසාරයේ ප්‍රධාන ගැටලුව වන ජාතිය පිළිබඳව ප්‍රත්‍යවේක්ෂා කිරීමෙන් වීමංසක ඉද්ධිපාදය ගොඩනඟා ගැනීම. අනුපස්සනාව තුළින් නිත්‍ය සංඥාව, සුඛ සංඥාව, ආත...

ජීවිතය තුළින් ධර්මය අවබෝධ කර ගැනීම සහ සංසාරික ගතියෙන් මිදීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් පවතින ගෘහස්ථ ජීවිතය වෙනස් නොකර ඒ තුළින්ම සත්‍යාවබෝධය ලබා ගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කරනු ලබයි. දේශනාවේ ඇතුළත් ප්‍රධාන කරුණු: තමන් ජීවත් වන පරිසරය හා සම්බන්ධතාවලින් එකවර වෙන් නොවී ඒ තුළදීම ධර්මය ප්‍රගුණ කිරීම. සංසාරිකව පැමිණි ගතිකත්වයන් සහ මෙලොව ජීවිතයේ හුරු වූ කෙලෙස් සහිත රටාවන් හඳුනා ගැනීම. ලෝකයේ සාපේක්ෂතාවය සහ සිතේ සිතුව...

නිබ්බේධික පරියාය සූත්‍රය සහ ධර්මානුකූල කලකිරීම පූජනීය හසලක සීලවිමල හිමියන් විසින් පවත්වන ලද මෙම ධර්ම දේශනාවෙන් සංසාරයේ දීර්ඝ භාවය, නිබ්බේධික පරියාය සූත්‍රයට අනුව ධර්මානුකූලව කලකිරීම ඇති කරගත යුතු ආකාරය සහ තණ්හාව නිසා හටගන්නා සංසාර චක්‍රය පිළිබඳව පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: මගුල් සක්වල සහ බුදුවරුන්ගේ පහළවීම පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම. භෞතික වස්තූන් හෝ පුද්ගලයන් කෙරෙහි නොව, දුක සහ දුකට...

Yonisomanasikara and Dhammanudhamma Pratipatti මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළ ශ්‍රී සද්ධර්මය තම අභ්‍යන්තර ජීවිතයට ගළපා ගනිමින් සංසාරික පැවැත්මෙන් මිදෙන ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවූ ගවයෙකු උන්වහන්සේ කෙරෙහි දැක්වූ ශ්‍රද්ධාව නිසා අනාගතයේ පසේබුදු බව ලැබීම දක්වා ගිය සංසාරික ගමන. ශ්‍රද්ධාව, පරියාප්තිය සහ යෝනිසෝ මනසිකාරය අතර පවතින වෙනස. යෝනිසෝ...

ප්‍රඥාවෙන් දුක කෙළවර කිරීම සහ මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව පූජ්‍ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන්වහන්සේ විසින් පවත්වන ලද ධර්ම දේශනාව. මෙම දේශනාවේදී ප්‍රඥාවෙන් දුක කෙළවර කරගන්නා ආකාරය, චක්ඛුකරණී, ඥාණකරණී, උපසමාය, අභිඤ්ඤාය, සම්බෝධාය සහ නිබ්බාණාය යන පදයන්හි ගැඹුරු අර්ථය පැහැදිලි කරනු ලබයි. එමෙන්ම ලෝකයේ අන්ත දෙක වන සක්කාය දිට්ඨිය සහ අභිසංඛාරයන් හඳුනාගෙන, පටිච්ච සමුප්පාදය (මධ්‍යම දේශනාව) සහ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය (මධ්‍යම ප්...

ධර්මයේ දියුණුව උදෙසා පධාන් වීර්යය සහ විවේකය වර්ධනය කරගැනීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ධර්මයේ හැසිරෙන ශ්‍රාවකයෙකුගේ අභ්‍යන්තර දියුණුව සඳහා අවශ්‍ය වන පධාන් වීර්යය සහ විවේකය පිළිබඳව කරුණු පැහැදිලි කෙරේ. ධර්මයේ අගය සහ එය නිසි ලෙස ජීවිතයට එකතු කරගැනීමේ වැදගත්කම. කාය විවේකය, චිත්ත විවේකය සහ උපධි විවේකය යන ත්‍රිවිධ විවේකයේ ස්වභාවය. බාහිර පූජාවලට පමණක් සීමා නොවී අභ්‍යන්තර ධර්ම මාර්ගය වර්ධනය කරගැනීම. ආරණ්‍යවාසී...

සංසාරික ගතිය සහ ජීවිත හුරුව මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් සංසාරික ගතිය (අනුසය) සහ ජීවිත හුරුව (පරිසරය හා ජානමය බලපෑම්) පුද්ගලයෙකුගේ ධර්මාවබෝධයට හා සංසාර පැවැත්මට බලපාන ආකාරය දීර්ඝ ලෙස විග්‍රහ කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: සංසාරික ගතිය සහ ජීවිත හුරුව හඳුන්වා දීම. අනුසය කෙලෙස් සහ මේ ආත්මයේ හුරුව එකතු වී දෘෂ්ටි නිර්මාණය වන ආකාරය. දෘෂ්ටි මගින් චිත්ත විපල්ලාස සහ අකුසල ධර්ම හටගැනීම. යෝනිසෝ මනසිකාරය සහ...

පැවැත්මේ දුක සහ විදර්ශනා නුවණ මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සංසාරික පැවැත්මෙහි පවතින දුක්ඛ ස්වභාවය සහ එයින් මිදීම සඳහා විදර්ශනා නුවණ වර්ධනය කර ගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: සීලය, සමාධිය සහ ප්‍රඥාව වෘක්ෂ උපමාව ඇසුරින් විග්‍රහ කිරීම අවිද්‍යා සහගත පැවැත්මේ මුදුන් මුල සිඳලීමට විදර්ශනා නුවණ භාවිත කිරීම ආමිස දායාදවලට වඩා ධර්ම දායාදය උතුම් වන ආකාරය ජීවිතයේ විවිධ කාලපරිච්ඡේද තුළ සිදු...

සම්මා දිට්ඨිය සහ පටිච්ච සමුප්පාද ඥානය සම්මා දිට්ඨිය යනු ලෞකික වශයෙන් යහපත් දැකීමට එහා ගිය පටිච්ච සමුප්පන්න ඥානය බවත්, තමන්ගේ ජීවිතය හේතු-ඵල ධර්මතාවයකට අනුව සිදුවන ආකාරය අවබෝධ කරගැනීම එහි පදනම බවත් මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ. ලෞකික සම්මා දිට්ඨිය මගින් සමාජීය යහපත හා සුගතිගාමී පැවැත්ම සලසන අතර, නිවන් දැකීම සඳහා පටිච්ච සමුප්පාද ඥානයෙන් යුක්ත ලෝකෝත්තර සම්මා දිට්ඨිය අවශ්‍ය වන ආකාරය විග්‍රහ කෙරේ. අවිද්‍යාව හේ...

සංඛ්‍යාත්මක ධර්ම කරුණු සහ සතර ආහාර මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සංඛ්‍යාත්මක ධර්ම කරුණු පදනම් කරගනිමින් නිවන් මග අවබෝධ කරගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ. මෙහිදී එකේ සිට දහය දක්වා වූ ධර්ම කරුණු විග්‍රහ කරමින් සත්වයාගේ පැවැත්මට බලපාන සතර ආහාර සහ නාමරූප, ත්‍රිවිධ වේදනා, චතුරාර්ය සත්‍යය, පංචුපාදානස්කන්ධය හා ඡළායතන පිළිබඳව ගැඹුරින් සාකච්ඡා කරනු ලබයි. සංඛ්‍යාත්මක ධර්ම කරුණු තුළින් නිවන් මග දැකීම සබ්බේ සත්තා ආහාරට්ඨිත...

ශ්‍රද්ධාව තුළින් විමුක්තිය කරා චූළහත්ථිපදෝපම සූත්‍රය ඇසුරින් ශ්‍රද්ධාව තුළ පමණක් නොනැවතී, පංචස්කන්ධයේ අනිත්‍යතාවය දැකීම සහ සම්පජන්නකාරීව කටයුතු කිරීම තුළින් සසඳන නිවන් මග උපදවා ගන්නා ආකාරය මෙම ධර්ම දේශනාවෙන් පැහැදිලි කෙරේ. සංස්කාරයන්ගේ අවිනිශ්චිත ස්වභාවය සහ ශ්‍රද්ධාව පමණක් පිහිට කරගැනීමේ ඇති අවදානම. චූළහත්ථිපදෝපම සූත්‍රයේ ඇත් අඩි උපමාව මගින් ධර්මයේ අනුපූර්ව ප්‍රතිපදාව පැහැදිලි කිරීම. පංචස්කන්ධයේ න...

නිරවාණය අරමුණු කිරීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ගිහි ජීවිතයේ කර්තව්‍යයන් සහ බැඳීම් අතනොහැර, එම ජීවිතය තුළින්ම නිවන අරමුණු කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව පැහැදිලි කෙරේ. සංසාරික ජීවිතයේ පවතින දුක්ඛිත ස්වභාවය සහ එහි යථාර්ථය. දෛනික ජීවිතයේ සිදුකරන කැපකිරීම් සහ අත්හැරීම් නිවන් මාර්ගය උදෙසා යොමු කරගැනීම. තණ්හාවේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ලබන ජීවිතය තුළින්ම භව නිරෝධය අරමුණු කිරීම. ඉද්ධිපාද ධර්ම වර්ධනය කරගනිමින් විදර්ශනා නුවණ දි...

භව නිරෝධය සහ අනුපස්සනාව මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් භව නිරෝධය සාක්ෂාත් කර ගැනීම පිණිස අවශ්‍ය වන ප්‍රායෝගික ධර්ම මාර්ගය පැහැදිලි කරනු ලබයි. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: චතුරාර්ය සත්‍යය මුල් කරගනිමින් භවය පිළිබඳ දර්ශන කුසලතාව ගොඩනඟා ගැනීම. එදිනෙදා ජීවිතයේ කෘත්‍යයන් භව නිරෝධය පිණිස අරමුණු කිරීම සහ ඉද්ධිපාද අධිට්ඨානය. ජීවිතය කර්ම කර්මඵල ලෙසත්, භවය හේතු හේතුඵල ලෙසත් ප්‍රත්‍යවේක්ෂා කරමින් ඉද්ධිපාද වැඩ...

කෙලෙස් කළමනාකරණය සහ නිරුද්ධ කිරීම පූජ්‍ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් පවත්වන ලද මෙම ධර්ම දේශනාවේදී කෙලෙස් කළමනාකරණය කිරීම සහ කෙලෙස් සම්පූර්ණයෙන්ම නිරුද්ධ කිරීමේ මාර්ගය පිළිබඳව පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: සමාධි කුසලතාව මගින් කෙලෙස් කළමනාකරණය කිරීම සහ විපස්සනා කුසලතාව මගින් කෙලෙස් උදුරා දැමීම. කෙලෙස් පාලනය නොකිරීමෙන් පැවිදි ජීවිතයේදී පවා ඇතිවිය හැකි ගැටලු පිළිබඳව උදාහරණ. බට...

ආගන්තුකත්වය තුළින් විපස්සනා කිරීම මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් ස්වල්ප ගුණධර්ම සහ මහා ගුණධර්ම දියුණු කරගනිමින් විපස්සනා භාවනාව තුළින් නිවන් මග සකස් කරගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කරනු ලබයි. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: එදිනෙදා ජීවිතයේදී ඇතිවන එකම සිතුවිල්ලක් වුවද විපස්සනාවට උපයෝගී කරගන්නා ආකාරය. සති සම්පජඤ්ඤය මගින් සිතේ ඇතිවන ද්වේෂය සහ කෝපය හඳුනාගැනීම. ද්වේෂය යනු සිතේ ස්ථීර තත්ත්වයක් නොව ආගන්තුකව පැමිණෙන...