හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero)

ආගන්තුකත්වය තුළින් විපස්සනා කිරීම මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් ස්වල්ප ගුණධර්ම සහ මහා ගුණධර්ම දියුණු කරගනිමින් විපස්සනා භාවනාව තුළින් නිවන් මග සකස් කරගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කරනු ලබයි. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: එදිනෙදා ජීවිතයේදී ඇතිවන එකම සිතුවිල්ලක් වුවද විපස්සනාවට උපයෝගී කරගන්නා ආකාරය. සති සම්පජඤ්ඤය මගින් සිතේ ඇතිවන ද්වේෂය සහ කෝපය හඳුනාගැනීම. ද්වේෂය යනු සිතේ ස්ථීර තත්ත්වයක් නොව ආගන්තුකව පැමිණෙන...

අනුස්සති සහ අනුපස්සනාව මගින් සිත නිවීම මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් නිවන් අවබෝධය පිණිස අනුගමනය කළ යුතු ප්‍රායෝගික පියවර සතර පිළිබඳව ගැඹුරින් පැහැදිලි කරනු ලබයි. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: නිවන අරමුණු කිරීම (ඉද්ධිපාද ධර්ම ප්‍රගුණ කිරීම) අනුස්සතිය වැඩීම සහ ඉන්ද්‍රිය ධර්ම දියුණු කිරීම අනුපස්සනාව තුළින් බල ධර්ම ප්‍රගුණ කිරීම අනුපස්සනා කළ සිත නැවත විදර්ශනා කිරීම සහ බොජ්ഝංග ධර්ම පහළ වීම කම්ම, විපාක ස...

දුක්ඛ පටිපදා සහ විපස්සනා භාවනා ක්‍රමය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් දුක්ඛ පටිපදා යනු කුමක්ද යන්නත්, වර්තමාන යුගයේ රාග, ද්වේෂ, මෝහ බහුල සිතක් සහිත පුද්ගලයෙකු නිවන් මග උදෙසා සිත පුහුණු කළ යුතු ආකාරයත් පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: සුඛ පටිපදා සහ දුක්ඛ පටිපදා අතර වෙනස. සිතේ හටගැනීම හේතුඵල දහමට අනුව (පටිච්චසමුප්පාදය) වටහා ගැනීම. සාරිපුත්ත සහ මහා කාශ්‍යප රහතන් වහන්සේලාගේ චරිත ඇසුරින් සිතේ ස්වභා...

අවිවුත්ත සතාව සහ විවුත්ත සතාව මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් චතුර් ඉද්ධිපාද, අනුස්සති, අනුපස්සනා සහ විදර්ශනා ධර්මයන් ප්‍රායෝගිකව ප්‍රගුණ කරමින් නිවන් මග වර්ධනය කරගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ. සාකච්ඡා කෙරෙන ප්‍රධාන කරුණු: නිවන අරමුණු කිරීමේදී ඉද්ධිපාද ධර්මයන්හි වැදගත්කම. කම්ම, විපාක සහ ක්ලේශ ආවරණයන්ගෙන් සිත මිදවා ගැනීම. ස්වල්ප ගුණධර්ම සහ මහා ගුණධර්ම අතර සම්බන්ධය. දෛනික කෘත්‍යන් අතරතුර නිවන අරමුණු කිරීමේ ප්‍රාය...

සම්මා දිට්ඨියට අතැඹුලක් කරගැනීම සම්මා දිට්ඨිය නිවැරදිව උපදවා ගනිමින් සෝතාපන්න මාර්ගයට අවතීර්ණ වන ආකාරය පිළිබඳව මෙම ධර්ම දේශනාවේදී ගැඹුරින් පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: සම්මා දිට්ඨිය උපදවා ගැනීමේ පළමු පියවර ලෙස පංචස්කන්ධයේ පැවැත්ම දුක ලෙස අවබෝධ කර ගැනීම. ධර්මය අන් අයට නොව තමන්ගේම ජීවිතයට අදාළ කරගනිමින් අභ්‍යන්තරව විමසා බැලීම. අතීත, අනාගත, වර්තමාන යන තුන් කාලය තුළම පංචස්කන්ධයේ උපාද...

පවැත්ම සහ නොපවැත්ම පිළිබඳ ධර්ම දේශනාව මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් පවැත්ම සහ නොපවැත්ම පිළිබඳ බෞද්ධ දර්ශනය සහ ප්‍රඥාවෙන් දුක නිමා කරගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ. සාකච්ඡා කෙරෙන ප්‍රධාන කරුණු: දුක විඳීමෙන් දුක කෙළවර නොවන බවත්, ප්‍රඥාවෙන් පමණක් දුක නිමා කළ හැකි බවත් පැහැදිලි කිරීම. පවැත්ම යනු දුක බවත් (පවත්තං දුක්ඛං), ලෝකයා සැපයක් ලෙස දකින පවැත්ම තුළ ඇති අනිත්‍ය ස්වභාවය. ධම්මචක්කප්පවත්තන සූත්‍රයට අනුව දුක්ඛ ආර...

අධිචිත්ත සූත්‍රය සහ ඉරියව් මත සිහිය පිහිටුවීම මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් අධිචිත්ත සූත්‍රය පදනම් කරගනිමින් සමථ විදර්ශනා භාවනාවන්හි නිරතවන පින්වතුන් විසින් ප්‍රගුණ කළ යුතු නිමිති ත්‍රිත්වය සහ ඉරියව් පැවැත්වීමේදී සිහිය පිහිටුවා ගන්නා ආකාරය පිළිබඳව පැහැදිලි කරනු ලබයි. දේශනාවේ අඩංගු ප්‍රධාන කරුණු: අධිචිත්ත සූත්‍රයට අනුව කාලයෙන් කාලයට මෙනෙහි කළ යුතු සමාධි නිමිත්ත, පග්ගහ නිමිත්ත සහ උපෙක්ඛා නිමිත්ත. භාවනා අරම...

සම්මප්පධාන වීර්යය සහ සංසාර දුකින් මිදීමේ මග සංසාර දුකින් නිදහස් වීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන සම්මප්පධාන වීර්යය ප්‍රගුණ කරන ආකාරය පිළිබඳව කෙරෙන ගැඹුරු ධර්ම දේශනාවකි. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: ලෝකධාතු පිළිබඳ බෞද්ධ විග්‍රහය සහ බාහිර ලෝකය ගවේෂණය කිරීම වෙනුවට තමාගේම පංචස්කන්ධ ලෝකය අවබෝධ කරගැනීමේ වැදගත්කම. සංසාරයේ ප්‍රධානතම දුක වන ජාතිය (ඉපදීම) සහ අනිත්‍ය, අනාත්ම ස්වභාවය. සම්මප්පධාන වීර්යයේ අංග හතර: සං...

සිත විසංඛාරගත කිරීම සහ නිවන් මග පූජ්‍ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් පවත්වන ලද මෙම ධර්ම දේශනාවෙන් සිත විසංඛාරගත කිරීම, රූපය සහ රූප උපය වීම අතර වෙනස සහ විඤ්ඤාණයේ පැවැත්ම නිරෝධය කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරින් විග්‍රහ කෙරේ. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වූ ප්‍රධාන කරුණු: සංසාරය සහ නිවන අතර වෙනස සහ සිත විසංඛාරගත කිරීමේ වැදගත්කම. රූපයේ පැවැත්මේ දුක සහ දුකේ පැවැත්ම අතර පවතින වෙනස. සුණාපරන්තයට වැඩම කළ පුණ්ණ හි...

Understanding Craving, Mental Knots, and Real Liberation තණ්හාව, මමත්වය සහ මානසික බැඳීම් නිසා පුද්ගලයා සංසාරය තුළ මුහුණ දෙන අභියෝග සහ දුක පිළිබඳව මෙහිදී දීර්ඝ ලෙස විග්‍රහ කෙරේ. ධර්මය යනු සංසාර සාගරයෙන් එතෙර වීම සඳහා භාවිතා කළ යුතු පහුරක් වැනි දෙයක් බවත්, ලෝකය කෙරෙහි ඇති බැඳීම් ලිහා දැමීමෙන් අභ්‍යන්තර ශාන්තිය ළඟා කරගත හැකි බවත් පැහැදිලි කෙරේ. මහානිදාන සූත්‍රය, ගිරිමානන්ද සූත්‍රය සහ අග්ගඤ්ඤ සූත්‍රය...

රූපය විනිවිද දැකීම මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් රූපයේ සැබෑ ස්වභාවය විනිවිද දැකීම, ලෞකික විද්‍යාව සහ බුද්ධ ධර්මය අතර ඇති වෙනස, මෙන්ම ආධ්‍යාත්මික ජීවිතය සාර්ථක කරගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ප්‍රධාන කරුණු පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: ලෞකික විද්‍යාව සහ බුද්ධ ධර්මය: ඉන්ද්‍රිය ප්‍රත්‍යක්ෂය මත පදනම් වූ විද්‍යාත්මක දැනුම සහ අතීන්ද්‍රිය ඥානය මත පදනම් වූ බුද්ධ ධර්මය අතර ඇති වෙනස. ජීවිතය සහ ධර්මය සාර්ථක කර...

නිවන් මග සහ ආර්ය ධර්මය අන්ත දෙකෙන් මිදී නිවන් මග වෙත ගමන් කරන ආකාරයත්, ස්කන්ධ, ආයතන සහ ධාතු විභාගයන් තුළින් 'මම' යන හැඟීම නිරුද්ධ කරගන්නා ආකාරයත් පිළිබඳව පැහැදිලි කෙරෙන සද්ධර්ම දේශනාවකි. දේශනාව පුරාවට විදර්ශනා ප්‍රඥාව දියුණු කරගන්නා ආකාරය, සමාධිය තුළින් පිරිසිදු විඥානය නිරීක්ෂණය කිරීම, පංචස්කන්ධයේ අනිච්ච, දුක්ඛ, අනත්ත ස්වභාවය අවබෝධ කරගනිමින් සෝවාන් ආදී මාර්ගඵලයන් ලබා ගැනීමට භාවනාවේ ඇති අත්‍යවශ්‍යත...

සච්චවිභංග සූත්‍රයට අනුව දුක්ඛ දෝමනස්ස විග්‍රහය සහ සතර සතිපට්ඨානය මෙම ධර්ම දේශනාවෙන් සච්චවිභංග සූත්‍රය සහ චූළ තණ්හාසංඛය සූත්‍රය ඇසුරින් කායික දුක, චේතසික දුක (දෝමනස්ස) සහ සතර සතිපට්ඨාන භාවනාව වඩන ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: සච්චවිභංග සූත්‍රයට අනුව කාය සම්ඵස්සයෙන් හටගන්නා කායික දුක සහ මනෝ සම්ඵස්සයෙන් හටගන්නා චේතසික දුක (දෝමනස්ස) විග්‍රහ කිරීම. දුක්ඛ (රූපය) සහ දෝමනස්ස (නා...

ඇසේ ක්‍රියාවලිය තුළින් චතුරාර්ය සත්‍ය සහ නිවන් මග අවබෝධ කරගැනීම මෙම ධර්ම දේශනාවෙන් ඇස පදනම් කරගෙන සිදුවන නාම-රූප ක්‍රියාවලිය සහ එහි අනිත්‍ය ස්වභාවය චතුරාර්ය සත්‍යයට අනුකූලව පැහැදිලි කරනු ලබයි. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: ඇසට රූපයක් හමුවූ විට එය එසැනින් නිරුද්ධ වන ආකාරය සහ එය සංසාරික පැවැත්මට හේතුවන අයුරු. අවිද්‍යා පච්චයා සංඛාරා ආදී පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මතාවය ඇසේ ක්‍රියාවලියට ගැලපෙන ආකාරය. ඇස...

ලෝකයේ යථාර්ථය සහ විතර්කවල ස්වභාවය මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් ලෝකයේ පවතින අවිනිශ්චිත ස්වභාවය, මරණානුස්සතිය සහ සිතේ හටගන්නා විතර්ක පිළිබඳව ගැඹුරු ධර්මානුකූල විග්‍රහයක් සිදුකෙරේ. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: ලොව උතුම්ම දානය වන ධර්ම දානයේ අගය සහ මව්කිරි දීමටත් වඩා ධර්මය දානය කිරීමේ ඇති උතුම් බව. ගුවන් යානා අනතුරක් උපමා කරගනිමින් ජීවිතයේ පවතින අනිත්‍යතාව සහ මරණ බිය තේරුම් ගැනීමේ වැදගත්කම. ලෝකය නිශ්ච...

කුසල සීලයේ ආනිශංස බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ ධර්ම මාර්ගය තුළ කුසල සීලය, සීල සම්පත්තිය, සීල විපත්තිය සහ සීල විශුද්ධිය යනු කුමක්දැයි මෙම ධර්ම දේශනාවෙන් පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: සතර සතිපට්ඨාන භාවනාව වැඩීමට ශ්‍රාවකයෙකු සූදානම් වන්නේ කුසල සීලය තුළින් බව පැහැදිලි කිරීම. අංගුත්තර නිකායේ කිමත්ථිය වැනි සූත්‍රවල සඳහන් පරිදි කුසල සීලයේ ප්‍රධාන ආනිශංසය පශ්චාත්තාප නොවීම (පසුතැවිලි නොවීම)...

අටලෝ දහමින් නොසැලී චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කිරීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් අටලෝ දහමින් කම්පා නොවී චතුරාර්ය සත්‍ය ධර්මය අවබෝධ කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරින් පැහැදිලි කෙරේ. මෙහිදී සාකච්ඡා වූ ප්‍රධාන කරුණු: ලෝකයේ පවතින වේමත්තතාවය හෙවත් විවිධත්වය නිසා සිත කම්පාවට පත්වන ආකාරය. දම්සක් පැවතුම් සූත්‍රයේ සඳහන් අන්ත දෙක සහ අටලෝ දහම අතර ඇති සබඳතාව. මජ්ඣිමා පටිපදාව යනු මධ්‍යස්ථ වීම නොව කේන්ද්‍රගත ක්‍රියාමාර්ගයක් බව...

ස්වාභාවිකත්වය, ශීලය, සමාධිය සහ ප්‍රඥාව තුළින් සත්‍යාවබෝධය පූජ්‍ය හසලක සීලවිමල හිමියන් විසින් පවත්වන ලද මෙhum සද්ධර්ම දේශනාව මගින් ලෞකික ආස්වාදයේ යථාර්ථය, හේතු-ඵල දහම, ශීලය, සමාධිය සහ ප්‍රඥාව වර්ධනය කරගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: ලෝකයේ අපේක්ෂිත ආස්වාදය නොලැබීම සහ පංචකාමයන්ට ඇති වන ඇල්ම. රස තණ්හාව සහ හේතු-ඵල ධර්මතාවයට අනුව ආයතන සකස් වීම. කෘත්‍රිම ජීවන රටාවෙන් මිදී ස්වාභ...

බාහිර ලෝකය සහ කෙලෙස් නිරුද්ධ කිරීම මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් බාහිර ලෝකය වෙනස් කිරීමෙන් හෝ බාහිරින් කෙලෙස් නැති කිරීමට උත්සාහ කිරීමෙන් නිවන කරා ළඟා විය නොහැකි බවත්, තමා තුළින්ම නිවීම සොයා යා යුතු බවත් පැහැදිලි කරනු ලබයි. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: තමා තුළින්ම නිවීම අත්දැකීම සහ මාර පාක්ෂික බලවේග හඳුනාගැනීම. ලාභ සත්කාර සහ පින මත පමණක් නතර නොවී අභ්‍යන්තරය විමසීමේ වැදගත්කම. කෙලෙස් නැති කිරීම බාහිර ල...

කෙලෙසුන්ගේ අභියෝග හඳුනා ගැනීම මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් සංසාරික දුකින් මිදී නිවන් මග ගම්‍ය කර ගැනීම සඳහා සිත නිරවුල් කර ගන්නා ආකාරය සහ කෙලෙසුන්ගෙන් එල්ල වන අභියෝගයන් පිළිබඳව පැහැදිලි කරනු ලබයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් කරුණු කිහිපයක් කෙරෙහි අවධානය යොමු කෙරේ: ධර්මානුකූලව ජීවිතය දෙස බැලීම සහ සරල ජීවන රටාවක ඇති වැදගත්කම. සිත මුදවා ගත යුතු ප්‍රධාන කරුණු 5: පංචස්කන්ධය, කර්මය, රාග-ද්වේෂ-මෝහ, ජරා-මරණ සහ මාර පා...

ජීවිතය වරදින්නේ දකින්නේ කෙසේද පූජ්‍ය හසලක සීලවිමල හිමියන් විසින් පවත්වන ලද මෙම ධර්ම දේශනාවෙන් ජීවිතය, සිත සහ ලෝකය නිවැරදිව තේරුම් ගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: සිත නිරන්තරයෙන් වෙනස් වන සුළු බව සහ ඒ හේතුවෙන් මිනිසා අලුත් අත්දැකීම් සෙවීමට පෙළඹෙන ආකාරය. අවිද්‍යාව නිසා සිතේ වෙනස් වීම තේරුම් ගැනීමට නොහැකි වීමෙන් ජීවිතය තුළ පීඩාවන් ඇති වන ආකාරය. කෘත්‍රිම මෙවලම් සහ තාක්ෂණය මත...

පියවරෙන් පියවර සිහිනුවණ වඩමු මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සිහිනුවණ සහ ඉන්ද්‍රිය ධර්ම වර්ධනය කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව පැහැදිලි කෙරේ. ජෛවීය හා ආධ්‍යාත්මික ජීවිතය තුළ සිහිනුවණ පිහිටුවා ගැනීම, සම්මා දිට්ඨිය සහ මාර්ග ඥානය උදෙසා ඉන්ද්‍රිය ධර්ම බලවත් කරගන්නා ආකාරය මෙහිදී නිරූපණය වේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: ඉන්ද්‍රිය ධර්ම (ශ්‍රද්ධා, වීර්ය, සති, සමාධි, ප්‍රඥා) සහ සිහිනුවණ අතර පවතින සබඳතාව. සිහිනුවණ පදනම් කරග...

රූප විදර්ශනා සහ භාවනා ක්‍රමවේදය මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් රූපය පිළිබඳව නිවැරදිව විදර්ශනා වඩන ආකාරය සහ ඊට අදාළ පූර්ව සූදානම දීර්ඝ ලෙස පැහැදිලි කෙරේ. සාකච්ඡා වූ ප්‍රධාන කරුණු: විදර්ශනාවේ මූලික අර්ථය: විදර්ශනාව යනු විශේෂ ඥානය ලබා ගැනීම, පූර්ණ අවබෝධය ලබා ගැනීම සහ කෙලෙස් ප්‍රහීන කිරීමයි. රූපයේ ස්වභාවය: උපාදාය රූප 24 සහ සතර මහා භූතයන්ගෙන් සමන්විත රූප 28 පිළිබඳ මූලික අවබෝධය ලබා ගැනීම. සත්තට්ඨාන කුසලතාව: රූප...

රූපය පිළිබඳ නිවැරදි අවබෝධය සහ නිවන් මග මෙම ධර්ම දේශනාවෙන් රූපය (ශරීරය) පිළිබඳ නිවැරදි ධර්මානුකූල අවබෝධය ලබාගන්නා ආකාරයත්, කෙලෙස්වලට හසු නොවී සෝතාපන්න ඵලය කරා ගමන් කරන ආකාරයත් පැහැදිලි කරනු ලබයි. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: ධර්ම මාර්ගයේ ගමන් කිරීමේදී කෙලෙස් නිසා ඇතිවන බාධා සහ ඒවා හඳුනාගැනීම. රූපයට, ශබ්දයට, ගන්ධයට සහ ඵස්සයට (ස්පර්ශයට) සිත බැඳෙන ආකාරය. රූපය පිළිබඳ නිවන් මග සඳහා අවබෝධ කරගත යුතු ප්...

ස්වභාවිකත්වය සහ විකෘතිය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ප්‍රඥාව සහ දැනුම අතර පවතින වෙනස පිළිබඳව දීර්ඝ ලෙස පැහැදිලි කෙරේ. ලෞකික දැනුම සහ බුද්ධිය අධ්‍යාත්මික ප්‍රඥාවට සමාන නොවන බවත්, ප්‍රඥාව අවදි වන්නේ භාවනාව සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව තුළින් බවත් පෙන්වා දෙයි. දේශනාවේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: ලෞකික දැනුම, බුද්ධිය සහ ආධ්‍යාත්මික ප්‍රඥාව අතර වෙනස. ස්වභාවිකත්වය (ප්‍රකෘතිය) සහ කෘතිම භාවය (විකෘතිය) මගින් මනසට සහ ජී...