Z miłości do gór

Co dzieje się ze ściekami, kiedy z toalety korzystamy nie w mieście, ale w schronisku w Tatrach? To, co na co dzień wydaje się oczywiste, w górach oznacza spore wyzwanie. Jak poprowadzić kanalizację przez trudny, skalisty teren i zapewnić sprawne działanie całego systemu? W nowym odcinku podcastu „Z miłości do gór” zaglądamy za kulisy gospodarki ściekowej tatrzańskich schronisk. W zrozumieniu tema...

Czy wiesz, ile fotopułapek podgląda codzienne życie mieszkańców Tatrzańskiego Parku Narodowego? To jedno z pytań, na które odpowiada nowy odcinek podcastu “Z miłości do gór.  Tym razem Bartek Solik wyrusza w teren z Jarosławem Rabiaszem z Zespołu Badań i Monitoringu TPN. Jarek zajmuje się m.in . przeglądaniem materiałów z fotopułapek oraz zbieraniem w terenie materiału, który pomaga badaczom lepie...

Maria i Magdalena wychodzą w teren razem, ale każda szuka czegoś innego. Maria Król prowadzi nas do źródła Koziarczyska, gdzie sonda regularnie zapisuje dane o stanie i temperaturze wody. Magdalena Sitarz szuka z kolei śladów obecności dzikich zwierząt – od kuraków po wilki i rysie – i zbiera materiał do dalszych badań. W Tatrach wiele ważnych informacji o przyrodzie kryje się w tym, co na pierwsz...

Z góry wygląda jak szara wstążka zatopiona w morzu zieleni. Otwarta w 1902 roku droga Oswalda Balzera od ponad stu lat łączy Zakopane z Morskim Okiem. Ta trasa to jednak coś więcej niż dojazd. Przecina Tatrzański Park Narodowy, a tuż obok szosy toczy się ciche życie rysi, wilków, jeleni i setek innych gatunków, zwykle niewidoczne z okna samochodu. W nowym odcinku podcastu „Z miłości do gór” z seri...

Po raz pierwszy do pracy w leśniczówce Wanta przyjechał 30 lat temu pożyczonym od mamy małym Fiatem. Grzegorz Bryniarski, leśniczy obwodu ochronnego Morskie Oko, wspomina: „Dziennie było tu 4-5 tysięcy dzieci z wycieczek szkolnych. Gubiły się notorycznie i trzeba było ich szukać”. Przez ten czas „maluchy” zniknęły z polskich dróg, a ruch w rejonie Morskiego Oka wzrósł dwukrotnie, do prawie miliona...

Jesienią 2007 roku w rejonie Iwaniackiej Przełęczy turyści spotkali młodego niedźwiadka. Zaczęli dokarmiać go kanapkami i słodyczami, a zwierzę poszło za nimi. Gdy jedzenie się skończyło, a niedźwiadek nie chciał odejść, utopili go w płytkiej wodzie. Wymyślili też nieprawdopodobną historię. Jak udało się odtworzyć przebieg tamtych zdarzeń? Co sąd orzekł wobec sprawców? I co ma z tym wspólnego wyrz...

Wiosną 1987 roku niedźwiedzica Magda zaczęła regularnie odwiedzać schronisko w Roztoce, wabiona resztkami jedzenia. Z czasem przestała bać się ludzi i coraz śmielej wracała po kolejne łatwe posiłki. Konsekwencje okazały się tragiczne… Historię Magdy przypominamy w nowym odcinku podcastu Z miłości do gór z serii Świadomi Tatr. Dr Paweł Skawiński wyjaśnia w nim też, dlaczego przy szlakach w Tatrach...

Wiosną 2015 roku oczy przyrodników z całej Europy zwróciły się na 5-letniego niedźwiedzia z Tatr. Iwo, bo o nim mowa, dokonał czegoś, co wcześniej wydawało się niemożliwe: w ciągu zaledwie trzech tygodni pokonał dystans blisko 400 kilometrów. Przeszedł całą Słowację, Węgry ostatecznie dotarł na Ukrainę, w dzikie rejony Gorganów. To nie była tylko wędrówka, lecz test wytrzymałości i inteligencji. I...

Jelenie uczą się bezpiecznych ścieżek od swoich matek i babek, powtarzając te same trasy przez dziesięciolecia. Ale dziś te odwieczne szlaki przecinają drogi, zabudowa i coraz intensywniejsze światło. Dla nocnych drapieżników Zakopane wyglądać może jak Las Vegas: obce, głośne i porażające jasnością. Choć granice TPN na mapach pozostają niezmienne, przestrzeń wokół nich ewoluuje. Zakopane i autostr...

Turyści wrzucają do tatrzańskich jezior i potoków tony monet. Ile dokładnie? Grzegorz Bryniarski, leśniczy: „W latach 90-tych całe dno Morskiego Oka było usłane. Dziś jest już mniej, ale znam miejsce, gdzie uzbiera się 400-500 złotych dziennie”. Po co? Żeby wrócić. Czy ten „niewinny gest” może niszczyć naturę? „Widziałem, jak po tafli Morskiego Oka pływało 100 złotych. Co trzeba mieć w głowie?”, z...

Piątek rano, Kuźnice. Na szlaku do Doliny Jaworzynki jest jeszcze cicho. Za kilka godzin przejdą tędy tysiące osób. Nie wszyscy zabiorą ze sobą to, co wnieśli w góry. Kto posprząta te śmieci? Obok firm sprzątających i pracowników TPN zrobią to ochotnicy. Wyniosą trzy worki śmieci z Jaskini Mroźnej i dwa z polany, na której turyści piknikują, choć nie powinni nawet na nią wchodzić. Przeniosą też ża...

Kiedyś Tatry tętniły… przemysłem. Jak to możliwe? „Kompletnie nie kojarzymy dziś Tatr z tym, że tu był przemysł”. A był! Bo skąd wzięła się choćby nazwa Kuźnice? Od kuźni „Młot Anny”. Nad doliną szła łuna z płonącego pieca. Na górskich szlakach pod cienką warstwą ziemi do dziś kryje się niesamowita historia. Warstwa czasu. Dziś znów przyglądamy się śmieciom, ale nie tym współczesnym, lecz historyc...

Dziś o tatrzańskich ptakach, które bacznie obserwują człowieka! Płochacza halnego turyści nazywają „tatrzańskim wróblem”. Występuje niemal wyłącznie w najwyższych partiach Tatr. Łatwo go podglądać, bo nazwa zupełnie nie oddaje charakteru: ptak potrafi z bliska okrążyć turystę, usiąść mu na bucie i kręcić główką. Co go tak interesuje? „Kanapki, czekolada, chipsy”, wylicza Staszek Broński, ornitolog...

Niedawno do kuchni schroniska w Morskim Oku zgłosił się wkurzony turysta: ktoś ukradł mu z talerza całego schabowego. Złodziej zostawił ziemniaki, ale nie wiadomo, co by się stało, gdyby talerz z puree dłużej stał na stole. Tej zuchwałej kradzieży dopuściła się orzechówka. Czy to jest normalne? Oczywiście, że nie. Orzechówki to ptaki, które powinny jeść orzeszki limby i rozsiewać je w górach. Bo t...

Populacja lisów w Polsce wzrosła w ostatnich latach czterokrotnie. Nie tylko zasiedliły miasta, ale też zmieniły swoje nawyki, dietę i… wygląd. Czy lis zaczyna udomawiać się jak pies? O tym opowiada dziś Bogusława Filar, podleśniczyni z Hali Gąsienicowej. Bogusia zdradza też, jak patrzeć, by dostrzec w górach dzikie zwierzęta. Od rysi, które potrafią być niewidoczne nawet dla leśników, po niedźwie...

Filip Zięba od lat żyje w rytmie niedźwiedzi. Gdy ktoś próbuje go złapać, ma jedną odpowiedź: „Zależy od niedźwiedzi”. A niedźwiedź jest sprytny i pamiętliwy. Aż czasem ręce opadają. Zięba to główny specjalista ds. fauny w TPN. Kiedy inni śpią, on i jego zespół czuwają w górach, zakładają drapieżnikom obroże telemetryczne i badają ich zwyczaje. Dziś temat, który przez lata spędzał sen z powiek prz...

Kto sprząta szlaki po turystach? Firmy zewnętrzne, pracownicy TPN i… wolontariusze. Osoby z całej Polski, a nawet spoza niej, które przeznaczają na to urlopy, weekendy i urodziny. Michał z Lublina przyjeżdża od siedmiu lat i jest pod wrażeniem tego, gdzie ludzie potrafią wcisnąć niedopałki. Basia znalazła już każdą możliwą część garderoby. Razem z Michałem, Basią, kilkorgiem innych wolontariuszy i...

Kanalizacja w Tatrach - dlaczego to takie trudne? Gorąca herbata, pyszna szarlotka i… tysiące turystów, którzy po odpoczynku w schronisku korzystają z toalet. Jak z tą kwestią radzą sobie takie miejsca, jak chociażby schronisko Murowaniec na Hali Gąsienicowej? O tym opowiada dziś Bartek Zubek, który w TPN ma trudne zadanie: prowadzi projekt budowy kanalizacji. Bo, jak mówi Bartek: „Toi-Toie mogły...

Polana Kondratowa. Przystanek dla tysięcy turystów idących na Giewont czy Czerwone Wierchy. Ten szlak szlifują dziesiątki tysięcy butów miesięcznie. Część turystów zostawia po sobie butelki i niedopałki. Co jeszcze? Trudno uwierzyć. Gdzie? Tym trudniej. Dziś trudny temat: śmieci w Tatrach. O skali tego zjawiska - od znalezisk w krzakach po przedmioty porzucone na szczytach - opowiada Tadeusz Rusek...

Rok 2025 przyniósł absolutny rekord frekwencji w Tatrzańskim Parku Narodowym: ponad pięć milionów odwiedzających. By zrozumieć ogrom tej liczby, trzeba spojrzeć wstecz: jeszcze 15 lat temu turystów w Tatrach było o połowę mniej. Na naszych oczach zmienia się coś jeszcze: styl korzystania z gór. Wiele miejsc w górach staje się instaspotami - są masowo fotografowane i pokazywane w social mediach, pr...

Tatry pod presją. Jak znaleźć równowagę? Pięć milionów turystów rocznie, ochrona przyrody, relacje z lokalną społecznością i pytanie, gdzie przebiega granica pomiędzy dostępnością gór a koniecznością ich ochrony - o tym opowiada Szymon Ziobrowski, dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego. Jak sam podkreśla, Tatry są dziś miejscem, w którym skupiają się niemal wszystkie wyzwania współczesnych parków...

W najnowszym odcinku podcastu Z Miłości do Gór, realizowanego w ramach akcji Lawinowe ABC, analizujemy wykorzystanie nowoczesnych technologii w działaniach ratowniczych w Tatrach. Bartek Solik rozmawia z Marcinem Józefowiczem, ratownikiem TOPR w stopniu starszego instruktora oraz szefem sekcji Cybertech, która zajmuje się wdrażaniem i obsługą bezzałogowych statków powietrznych. Z odcinka dowiecie...

Po długiej przerwie Bartek Solik wraca z nowym odcinkiem podcastu Z Miłości do Gór. Dzisiaj spotykamy się w ramach akcji Lawinowe ABC, która promuje bezpieczną turystykę zimową. Co roku namawiamy do czytania aktualnego komunikatu lawinowego, pokazujemy jak oceniać zagrożenie lawinowe w terenie. Fachowcy zachęcają do używania sprzętu lawinowego i przede wszystkim namawiają do uczenia się, jak korzy...

Latem wapienne grzbiety Czerwonych Wierchów stają się czymś więcej niż tylko celem wycieczek – zamieniają się w tętniące życiem, naturalne laboratorium botaniki. To tutaj, na wysoko położonych zboczach, spotykamy się z dr Antonim Ziębą – botanikiem, pracownikiem Działu Badań Naukowych i Planowania Ochrony Przyrody w Tatrzańskim Parku Narodowym. W tym odcinku podcastu „Z Miłości do Gór” rozmawiamy...

W dzisiejszym odcinku zaglądamy za kulisy pracy Zespołu ds. Zarządzania Danymi Przestrzennymi Tatrzańskiego Parku Narodowego. Bartek Solik rozmawia z Marcinem Bukowskim, który opowiada o tym, jak nowoczesne technologie – w szczególności drony, fotogrametria i teledetekcja – wspierają ochronę przyrody w Tatrach. Dowiemy się, jak powstają szczegółowe ortofotomapy, do czego służą zdjęcia multispektra...