Sofizmaty

Współczesna dyskusja na temat ról społecznych oraz wyborów życiowych często oscyluje wokół dylematu, czy osoba znajdująca się w kontrowersyjnej sytuacji zawodowej lub obyczajowej jest ofiarą systemu, czy też jego świadomą beneficjentką. Problem ten dotyczy w dużej mierze kobiet, które bywają nakłaniane do świadczenia usług seksualnych, ale pojawia się także w kontekstach politycznych czy artystycz...

Gdy prawo wraca do życia umierają marzenia Rozmowa poświęcona jest zjawisku tzw. martwego prawa – przepisów, które formalnie obowiązują, lecz przez długie lata nie są egzekwowane. W praktyce stają się one elementem prawa „na papierze”, a nie prawa realnie kształtującego życie społeczne. Uczestnicy rozmowy zwracają uwagę, że taka sytuacja rodzi poważne konsekwencje: ludzie przyzwyczajają się do bra...

Thomas Sowell, amerykański ekonomista i myśliciel konserwatywny, w książce Race and Culture pisał, że różnice w zamożności i sukcesie różnych grup ludzi są naturalne — wynikają nie tyle z dyskryminacji, ile z różnych tradycji kulturowych. Sowell pokazuje to na przykładzie Hindusów i muzułmanów z Pakistanu. Choć genetycznie są bliscy, inaczej podchodzą do pracy, edukacji i handlu. Jedni inwestują w...

W tych audycjach zajmuję się sofizmatami, czyli takimi „hakami”, których ludzie używają w dyskusjach czy debatach. Z tego powodu lubiłem słuchać debat Charliego Kirka. Prawdopodobnie wiecie, że był on amerykańskim prawicowym aktywistą politycznym. Założył konserwatywną organizację Turning Point USA, która szerzyła konserwatywne ideały i była kluczowa w zebraniu poparcia wśród młodych dla Donalda T...

Dzisiejszy odcinek będzie poświęcony polemice politycznej sprzed prawie 250 lat. Chciałbym pokazać, jakie argumenty przedstawiały obie strony i krótko je omówić. Będzie to też taki test, czy was, drodzy słuchacze, interesuje taki temat. Zacznę od historii, a na koniec przejdę do oceny argumentacji. Opierać się będę na artykule: “Amerykańska wizja wolności u progu wojny o niepodległość w świetle po...

Rozmowa w podcaście Sufizmaty, odcinek 46, zatytułowanym "Historia w krzywym zwierciadle", odbywa się między Piotrem a Jackiem Kaflem, twórcą kanału YouTube "Sola Fabula". Nazwa kanału Jacka jest nawiązaniem do słów Marcina Lutra ("sola scriptura") oraz niemieckiego kwartetu literackiego sprzed lat, a jej celem jest pokazywanie odmiennego sposobu odczytywania tekstów, w tym historycznych. Głównym...

Spór wokół zasady *ordo amoris* między wiceprezydentem J.D. Vance'em a papieżem Leonem XIV (dawniej kardynałem Prevostem) uwypukla fundamentalne różnice w rozumieniu katolickiego zaangażowania społecznego, zwłaszcza w kontekście polityki imigracyjnej. Vance, powołując się na „porządek miłości”, argumentuje, że troska o własną rodzinę, społeczność i naród powinna mieć pierwszeństwo, szczególnie w o...

Temat analogii i wnioskowania przez analogię, który poruszyliśmy, jest niezwykle fascynujący i ma szerokie zastosowanie zarówno w nauce, jak i w naszym codziennym życiu. Jak dowiedzieliśmy się ze źródeł, analogia jest potężnym narzędziem poznawczym i historycznym narzędziem do wypełniania luk w wiedzy. Pozwala nam wnioskować o mniej znanych zjawiskach, opierając się na podobieństwach do tych lepie...

W 1950 roku fizyk noblista Enrico Fermi zadał pytanie: Gdzie Oni są? Miał na myśli cywilizacje pozaziemskie. Ponieważ urządzenia do obserwacji kosmosu były coraz lepsze spodziewano się znaleźć ślady pozaziemskich form życia. Teleskopy sięgały coraz dalej, ale kosmos wydawał się dalej pusty. Dlaczego tak jest? Fermiemu przypisuje się sformułowanie paradoksu, który jest znany od jego nazwiska. Astro...

W tym odcinku podcastu Sofizmaty, Piotr i Darek Tokarski podejmują trudny temat walki ze złem, próbując zdefiniować, co właściwie oznacza "zło" w kontekście demokracji i tolerancji. Rozmowa oscyluje wokół aktualnych wydarzeń politycznych, w tym skazania Marine Le Pen oraz porównań do historycznych przykładów, takich jak dojście Hitlera do władzy. Czy w obronie demokracji można posługiwać się niede...

W najnowszym odcinku podcastu Sofizmaty, poświęconym natywizmowi, rozmawiam z Anną Sosnowską, socjolożką z Uniwersytetu Warszawskiego, która obecnie bada Polonię w Chicago. Odcinek dotyka złożoności zjawiska natywizmu, które odnosi się do niechęci wobec imigrantów oraz obaw związanych z ich wpływem na społeczeństwo. W trakcie rozmowy omawiane są historyczne konteksty tego ruchu, począwszy od połow...

Plemiona izolowane to grupy ludzi zamieszkujących Amerykę Południową czy Oceanię. Głównym powodem aby się z nimi nie kontaktować jest groźba zarażenia ich chorobami, na które nie są odporni. Izolowanie tych plemion jest jakby odwrotnością natywizmu czyli niechęci do obcych wpływów na kulturę, język itp. Izolując te grupy ludzi chronimy ich przed wpływem obcej kultury, religii itd. Na przykładzie p...

Historiozofia, znana również jako filozofia historii, to dziedzina, która z jednej strony może wydawać się enigmatyczna, z drugiej zaś fascynująca. W najnowszym odcinku podcastu Sofizmaty, prowadzący wraz z Dorotą Pająk-Pudą, zagłębiają się w tę tematykę, starając się odpowiedzieć na pytania, które od wieków nurtują ludzkość. Czy historia ma sens? Czy jest jedynie zbiorem przypadkowych wydarzeń? C...

Czy dziennikarstwo, jakie znamy, przechodzi kryzys? W najnowszym odcinku podcastu Sofizmaty zgłębiamy temat, który od dekad budzi kontrowersje – zmiany w dziennikarstwie i wpływ mediów alternatywnych na dostęp do informacji. W przeszłości dziennikarze byli niezbędnym łącznikiem pomiędzy społeczeństwem a światem polityki, nauki czy historii. Dziś, dzięki rozwojowi internetu i popularności podcastów...

Czy Wikipedia jest dobrym źródłem informacji? Czy jest obiektywna, a może neutralna? Co budzi więcej kontrowersji - błędy czy zmiany w artykułach? Robert Drózd https://swiatczytnikow.pl/ https://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedysta:Rdrozd

Brzytwami w filozofii nazywa się zasady, które pozwalają odrzucić małoprawdopodobne wyjaśnienia danego zagadnienia. Najsłynniejsza jest oczywiście Brzytwa Ockhama. Ta zasada twierdzi, że najprostsze rozwiązanie jest najprawdopodobniej tym prawdziwym. Proste i skomplikowane odnosi się tutaj do ilości elementów potrzebnych aby teoria była prawdziwa. Brzytwa Hanlona jest jakby wariantem brzytwy Ockha...

Żyjemy w czasach gdy wiedza naukowa jest przechowywana w taki sposób aby utrudnić do niej dostęp. Często trzeba płacić duże sumy pieniędzy za dostęp do pojedynczych artykułów naukowych. To sprawia, że nauka staje się często dostępna tylko dla bogatych. Powstały wprawdzie alternatywne źródła takich artykułów, ale zarzuca się im, że są nielegalne. Jednym z nich jest Sci-Hub, którego autorka Alexandr...

Ocenianie jest swego rodzaju wartościowaniem człowieka. Chyba właśnie to sprawia, że ocenianie jest krytykowane, bo czy można ocenić wartość innego człowieka? Rozmawiałem o tym z Elżbietą Dziedzic. Elżbieta Dziedzic https://www.facebook.com/profile.php?id=100093496456813 https://polskalitera.com/

Rozmowa o argumentum ad personam czyli przeniesieniu dyskusji z omawianego tematu na krytykę oponenta. Ponieważ tego sofizmatu używają już dzieci, czy w związku z tym jest to dziedzinny argument? Dlaczego politycy stosują ten sofizmat? Czy są jakieś korzyści ze stosowania argumentum ad personam?

Serva ordinem, et ordo servabit te. Zadbaj o porządek a porządek zadba o ciebie. Rozmowa o łacińskiej sentencji. Jak rozumieć słowo porządek? Czym jest nieuporządkowanie? Czy to zasada tylko dla ludzi religijnych? Wojciech Suda https://stratops.pl/ https://www.linkedin.com/in/suda/ https://www.facebook.com/wojciech.suda.9

Dziś audycja, w której chciałbym poruszyć kwestię kodu, który każdy z nas ma zapisany w DNA. Nie tylko my, ale nawet każda bakteria ma taki kod. Ja sam jestem programistą, a ten kod w naszym organizmie przypomina trochę program komputerowy. Część informacji to dane, inne zapisy to instrukcje. Oczywiście nie jest to dokładnie to samo, ale jest dość podobne. Nie będę jednak sam dzisiaj dużo mówił. C...

Wraz z Adą Johnson rozmawialiśmy o tym, czy słowo pisane zamroziło ewolucję języka. Przy okazji omówiliśmy kwestię zakazywania czy nakazywania używania pewnych słów. Rozmawialiśmy wcześniej o serialu After Life: https://www.spreaker.com/episode/11-after-life--56686072 książce Ady "Kronika strasznego dworku": https://www.spreaker.com/episode/120-kronika-strasznego-dworku--54111053 autorce Agathcie...

Czy jest możliwa obiektywność w ocenie historii? Czy można porównać postacie historyczne? Czy można porównać Abrahama Lincolna z Szalonym Koniem? Czy odbijanie podbitego terytorium jest sprwiedliwe? Ile czasu musi upłynąć zanim podbity teren stanie się uznaną własnością? Dariusz Użycki https://dariuszuzycki.com/autorefleksja/ile-inteligencji-w-ai/ książka "Wiesz, kim jestem!" https://wieszkimjeste...

Rozważania o sztucznej inteligencji trzeba rozpocząć od zdefiniowania czym jest inteligencja. Od tego właśnie rozpoczeliśmy rozmowę z Darkiem Użyckim. Próbowaliśmy odpowiedzieć na pytania: Czy sztuczna inteligencja musi posiadać świadomość? Na czym polega test Turninga? Czy sztuczna inteligencja zagraża ludzkości. artykuł Darka Użyckiego https://dariuszuzycki.com/autorefleksja/ile-inteligencji-w-a...

Ignacy Paderewski jako studium przypadku. Artyści często wypowiadają się w kwestiach wykraczających ich dziedzinę wiedzy. Czy artyści tacy jak muzyk Paderewski słusznie wypowiadali się w kwestiach politycznych? Agnieszka Lis: www.agnieszkalis.pl https://www.facebook.com/Agnieszka. Lis. Pisarka/ https://www.facebook.com/groups/232591423844651/ https://www.instagram.com/agnieszka.lis.pisarka/ https:...