Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Liderka francuskiej partii Zgromadzenie Marine Le Pen uznana przez sąd apelacyjny winną sprzeniewierzenia prawie 3 milionów euro z funduszy europejskich i skazana na trzy lata więzienia, w tym dwa w zawieszeniu. Mimo to Le Pen zapowiada kandydowanie w wyborach prezydenckich w przyszłym roku. Jej partia prowadzi w sondażach i ma dużą szansę na zwycięstwo. Co o polityce francuskiej mówi historia Mar...

Czym w wysokich górach jest „strefa śmierci”? Jak wpływa na funkcjonowanie człowieka? Czy wracając z Himalajów lub Karakorum, wspinacze mają się z kim podzielić tym, co tam przeżyli? Adam Bielecki, himalaista i bohater drugiego odcinka „Sezonu nieogórkowego”, mówi, że wyprawa w wysokie góry jest jak podróż na inną planetę. Jego kariera była niezwykła. Już w wieku 17 lat wszedł na swój pierwszy sie...

W sobotę Stany Zjednoczone kończą 250 lat. 4 lipca 1776 r. w Filadelfii ogłoszono deklarację niepodległości trzynastu wówczas brytyjskich kolonii. Bunt przeciw królowi Jerzemu III i wygrana wkrótce wojna doprowadziły do powstania państwa, które na sztandarach wypisało słowa: „wolność” i „równość” – i które przez niemal sto lat budowało swoją potęgę na niewolnictwie. Mity pogranicza i raju dla imig...

I znów lipiec, a zatem początek sezonu nieogórkowego w Raporcie o stanie świata. Zaczynamy z wysokiego C, zgodnie z recepturą Hitchcocka: od trzęsienia ziemi, potem będziemy stopniowo zwiększać napięcie. A zatem na początek sezonu nieogórkowego – inkwizycja. Symbol zła, religijnej przemocy, zacofania wieków ciemnych i wzorzec zniewolenia, do którego odnoszą się kolejne pokolenia ludzi postoświecen...

Największa w historii pomiarów fala upałów przechodzi nad zachodnią i środkową częścią Europy. W dużej części Francji, w Niemczech i Luksemburgu temperatura była w ostatnich dniach nawet o 12 stopni wyższa od średniej z ostatnich trzech dekad. Choć naukowcy od lat ostrzegali, że ekstremalne zjawiska pogodowe staną się nową rzeczywistością, dopiero teraz państwa Europy orientują się, że ich infrast...

🤖 Czy naprawdę boimy się sztucznej inteligencji? A może bardziej boimy się przyszłości, której nie potrafimy przewidzieć i nad którą nie mamy wystarczającej kontroli? 🔵 W 19. odcinku „Raportu o SI” pytamy: bać się czy nie bać? A jeśli tak, to czego się bać, a czego nie bać? Przyglądamy się temu, jaki jest stan naszych emocji związanych z rozwojem nowej technologii AI. Dlaczego człowiek od zawsze...

Brytyjski premier Keir Starmer ogłosił swoją dymisję. Po dwóch latach od wyraźnego zwycięstwa Partii Pracy w wyborach popularność szefa rządu dramatycznie spadła. Na skandale, słaby wynik labourzystów w wyborach lokalnych w maju czy niedawną rezygnację ministra obrony nałożyły się m.in. skutki wojny na Bliskim Wschodzie. Jeszcze w piątek premier utrzymywał, że nie zrezygnuje, jednak w weekend przy...

Świat za sto lat. Katastrofa klimatyczna wywróciła życie na naszej planecie do góry nogami. Nadzieję na ocalenie daje charyzmatyczny prezydent Australii, którym po raz pierwszy w historii zostaje Aborygen. Nazywa się Warren Finch. Wybranką jego serca jest dziewczyna z bagien, najnędzniejszego zakątka kraju, która mieszka na zardzewiałej łodzi w towarzystwie czarnych łabędzi. Nazywa się Oblivia. Po...

Stany Zjednoczone i Iran podpisały porozumienie w sprawie zakończenia działań wojennych na wszystkich frontach, w tym w Libanie. Cieśnina Ormuz ma zostać otwarta dla żeglugi, powstanie fundusz odbudowy dla Iranu, który wyrzeka się dążeń do wyprodukowania bomby atomowej. 14-punktowy tekst porozumienia budzi wiele wątpliwości i pytań. W Izraelu otoczenie premiera Netanjahu mówi o zdradzie Ameryki, w...

Od ponad tygodnia obowiązuje Pakt migracyjny, czyli zestaw dziesięciu aktów legislacyjnych, który ma regulować niektóre ważne przepisy polityki migracyjnej i azylowej w Europie. Głównym założeniem paktu jest stworzenie warunków do wstrzymywania migrantów poza granicami Unii Europejskiej albo na jej granicach. Przewidziano szybsze procedury deportacyjne oraz mechanizm odsyłania migrantów do krajów...

A co jeśli Neandertalczycy byli lepsi od Homo sapiens? Bo z natury byli bardziej łagodni i melancholijni, pozbawieni genu rywalizacji, przemocy i ciągłego głodu postępu, który ostatecznie zaprowadził ludzkość na skraj katastrofy? Co jeśli nasza idea postępu oparta jest na fałszywej wierze, że to, co nadejdzie, będzie lepsze od tego, co było? To zaledwie garstka pytań – bo jest ich znacznie więcej...

W Belfaście przez dwie noce trwały gwałtowne zamieszki po tym, jak w sieci pojawiło się nagranie ataku Sudańczyka na białego mężczyznę. Sprawca był osobą wnioskującą o azyl w Zjednoczonym Królestwie. Setki głównie młodych mężczyzn wyległy na ulice Belfastu, palono domy imigrantów i samochody. Policja dokonała wielu aresztowań i użyła również plastikowych kul. Dlaczego ta brutalna próba zabójstwa w...

🇵🇱 Czy Polska ma jeszcze szansę odegrać ważną rolę w rewolucji sztucznej inteligencji? A może ten wyścig został już rozstrzygnięty przez Stany Zjednoczone i Chiny? Czy naprawdę potrzebujemy własnych superkomputerów, fabryk AI i wielkich centrów danych, czy może nasza największa siła tkwi w czymś innym? 🔵 W 18. odcinku „Raportu o SI” sprawdzamy, gdzie dziś znajduje się Polska (i Europa) w świecie...

Iran zestrzelił w poniedziałek amerykański śmigłowiec w okolicach cieśniny Ormuz. W odwecie Amerykanie zaatakowali cele w Iranie. Obie akcje miały ograniczony zasięg i – jak twierdzą źródła amerykańskie – nie wpływają na negocjacje między oboma krajami. Izrael ponownie zaatakował cele w południowym Libanie, między innymi w mieście portowym Tyr. Ewakuowana została dzielnica chrześcijańska. Iran ost...

A w tym odcinku Raportu o książkach będziemy w Granatowych Górach na Festiwalu Słowa im. Jerzego Pilcha w Wiśle, gdzie spotkałam się z poetą Wojciechem Bonowiczem. Usiedliśmy na ławce pośród drzew, a w czasie naszej rozmowy pojawił się kot i sarna. Czytaliśmy wiersze z nowego tomu poezji Wojciecha Bonowicza, rozmawialiśmy o górach i jego przyjacielu, którym był Wiesław Myśliwski. Fragmenty prozy W...

W czwartek rusza piłkarski mundial, impreza organizowana przez Stany Zjednoczone, Kanadę i Meksyk. Równocześnie Ameryka świętować będzie 250. rocznicę Deklaracji Niepodległości, czyli symbolicznych narodzin niepodległego państwa. W centrum sportowej imprezy i obchodów rocznicy będzie stał prezydent Donald Trump. W jakim miejscu znajduje się jego polityka po półtora roku drugiej kadencji? Wojny na...

Po nadaniu przez prezydenta Zełenskiego imienia „Bohaterów UPA” jednemu z oddziałów armii ukraińskiej w Polsce pojawiły się bardzo ostre reakcje. Prezydent Nawrocki zapowiedział odebranie Zełenskiemu Orderu Orła Białego. Dlaczego ukraiński prezydent zdecydował się na ten ruch, wiedząc, że wywoła on zdecydowaną krytykę jednego z najwierniejszych sojuszników Ukrainy od początku wojny z Rosją? Czy ta...

„Bez opowieści człowiek ledwo by wiedział, na jakim świecie się znajduje” – to zdanie z powieści bohatera dzisiejszego odcinka Woldemar miał siedem lat, kiedy wypowiedział życzenie, że nigdy nie chce dorosnąć, że na zawsze chce pozostać w niewinnym świecie dzieciństwa. Tylko że dzieciństwo Woldemara nie było ani beztroskie, ani naiwne. Rozmyślanie o przemijaniu stopniowo stawało się jego obsesją i...

Papież Leon XIV wzywa do uregulowania rozwoju sztucznej inteligencji tak, by nie stanowiła ona zagrożenia dla człowieka. Papież wzywa do „rozbrojenia AI” — w sensie metaforycznym i dosłownym. Chce wyrwać ją z logiki zbrojnej rywalizacji i każe zastanowić się, dokąd prowadzi podporządkowanie jej zasadzie optymalizacji. Leon XIV zwraca uwagę na cenę, jaką za rozwój AI płacą zwykli ludzie, oraz na ni...

🔵 Kto ocali klimat: człowiek czy maszyna? Czy sztuczna inteligencja może pomóc w walce z największym zagrożeniem naszych czasów, czy raczej sama staje się częścią problemu? I czy kiedy mówimy o AI oraz klimacie, naprawdę powinniśmy myśleć tylko o centrach danych, zużyciu energii i wielkich modelach językowych? 🌦️ W nowym odcinku „Raportu o sztucznej inteligencji” sprawdzamy, co AI może zrobić dla...

Kilkadziesiąt osób zginęło w izraelskich atakach w Libanie po tym, gdy premier Benjamin Netanjahu ogłosił intensyfikację działań przeciw Hezbollahowi. Według Tel Awiwu uderzono w ponad sto celów. Z kolei Hezbollah wysłał swoje drony nad północny Izrael, a Teheran zapowiedział „zdecydowane wsparcie” jego działań. Dziś Izrael ogłosił również, że w mieście Gaza został zabity przywódca wojskowego skrz...

„Bez opowieści człowiek ledwo by wiedział, na jakim świecie się znajduje” – to zdanie z powieści bohatera dzisiejszego odcinka nie tylko trafnie zapowiada gatunek literacki, o jakim dziś będziemy rozmawiali, ale tłumaczy też, czym jest pisarstwo dla Tobiasa Wolffa. Wolff wierzy w nieskrępowaną i wyzwalającą moc opowieści, a swoją wiarę realizuje w najbardziej namacalny sposób: pisząc opowiadania,...

Sekretarz stanu Marco Rubio powiedział, że Kuba stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych i szansa rozwiązania tego problemu metodami dyplomatycznymi nie jest wysoka. Rubio wypowiedział się dzień po tym, jak amerykańskie ministerstwo sprawiedliwości oskarżyło byłego prezydenta Kuby Raula Castro o zamordowanie czterech członków organizacji niosącej pomoc uchodźcom kubańskim w 1996...

Prezydent Rosji Putin powiedział w Pekinie, że stosunki rosyjsko-chińskie osiągnęły bezprecedensowo wysoki poziom, a przewodniczący ChRL Xi Jinping uznał, że oba kraje są na najwyższym poziomie pełnego strategicznego partnerstwa. Niecały tydzień po wizycie prezydenta Trumpa Władimir Putin został przyjęty w Pekinie z pełnymi honorami; przywódcy podpisali ponad 20 umów handlowych i politycznych. Odn...

Kim jest dziś krytyk literacki? Poławiaczem pereł? Drogowskazem? A może po prostu żarliwym czytelnikiem? Po co nam dziś krytyka literacka, skoro każdy ma swoją rację, a czasy autorytetów objaśniających nam świat minęły bezpowrotnie? A może w krytyce literackiej nie chodzi wcale o racje, a jeszcze mniej o wydawanie jednoznacznych werdyktów, tylko o wielopłaszczyznową dyskusję, która zasila literatu...