Radboud Reflects, verdiepende lezingen

Hebben we AI niet meer onder controle? Als prominente AI-leiders oproepen om de ontwikkeling van AI af te remmen lijkt het serieus. Afgelopen weekend probeerden AI-agents in te breken bij onder andere Amerikaanse overheidswebsites. Vorige maand waren er soortgelijke voorvallen. Hoe kan dit gebeuren? Verliezen we de controle over AI als we nu niet ingrijpen? Wat gebeurt er als AI autonoom kan hande...

Onlangs zijn op het Honig-terrein de funderingen van het grootste Romeins badhuis van Nederland blootgelegd. Nijmegen heeft een rijk Romeins verleden, maar daar is nauwelijks iets van terug te zien. Hoe vertel je het Romeins verhaal aan bezoekers én bewoners? En is dat überhaupt wel nodig? Luister naar archeoloog Stephan Mols, historisch geograaf Elyze-Storms Smeets, en architecten Marlène van Gas...

Veel geld, een afgetraind lichaam, een mooie ondergeschikte vrouw aan je zij. Dat is het ideaalbeeld van mannelijkheid in de manosfeer. Wat maakt de manosfeer zo aantrekkelijk? Wat voor gevolgen heeft het dat steeds meer (jonge) mensen online met steeds conservatievere ideeën over mannelijkheid en de rol van de vrouw te maken krijgen? Welk wereldbeeld ligt eraan ten grondslag en waar komt dat vand...

‘Wij eisen de nacht op’, ‘Baas in eigen buik’ en ‘de Dolle Mina’s’. Vrouwen gaan opnieuw de strijd aan met ongelijkheid, grensoverschrijdend gedrag en femicide. Want in de samenleving, online en in de politiek worden traditionele en conservatieve ideeën over man-vrouw verhoudingen weer steeds normaler. De Franse filosoof en schrijver Simone de Beauvoir schreef in 1949 al uitgebreid over de positie...

Kun je lachen met AI? Heb jij al eens geschaterd met een chatbot? Humor wordt vaak gezien als een echt menselijke eigenschap. De opkomst van kunstmatige intelligentie roept hierover echter nieuwe vragen op. Is humor uit te besteden aan AI - en als dat zo is - moeten we dit dan wel willen? Twee studenten namen de proef op de som door een AI-gegeneerde sketch uit te spelen. Daarna spraken taal- en A...

Natuurlijk is ook dit jaar al op voorhand uitgelekt wat er in de Miljoenennota staat. De voorgenomen bezuinigingen op sociale zekerheid worden grotendeels teruggedraaid, de rijken gaan (iets) meer belasting betalen en de belasting op drinkwater gaat omhoog. Elke maatregel lijkt een handreiking naar weer een andere oppositiepartij – gaat dit minderheidskabinet wel iets voor elkaar krijgen? Leer van...

Komt een vrouw bij de dokter… die niet altijd even goed wordt geholpen. Nog altijd bestaat er een genderkloof in de gezondheidszorg. Behandelingen sluiten niet altijd goed aan op de behoeften van vrouwen, en naar vrouwenkwalen is vaak minder onderzoek gedaan dan naar mannenkwalen. Bovendien worden klachten bij vrouwen ook nog weleens gezien als gezeur, of als iets wat erbij hoort. Hoe komt dat? Wa...

Wat maakt dat je je ergens thuis voelt? Is het de plek, de anderen of ben je het zelf? En welke rol speelt cultuur eigenlijk? Maja, de hoofdpersoon in Home, is zes jaar wanneer ze in 1991 met haar ouders van Joegoslavië naar Denemarken verhuist in de hoop op een beter leven. Ze moeten een nieuwe taal leren, zich aanpassen aan andere gewoonten en een onbekende omgeving leren kennen. Willen ze hier...

Suzan & Freek, Joost Klein en Samuel Welten & de Bankzitters; muziek van eigen bodem is populair. Nooit eerder stonden er zoveel Nederlandstalige nummers in de top-40. Waarom luisteren we zo graag naar Nederlandstalige muziek? Leer van cultuurhistoricus Floris Meens en historicus Maarten Zwiers. Hun lezingen worden afgewisseld met livemuziek door streektaalrockband Asbest. De populariteit van Nede...

Nog nooit stond het waterpeil in de Nederlandse rivieren zó laag als deze zomer. De scheepvaart valt stil, woonboten liggen op het droge en het landschap kleurde geel. Ook elders in Europa was het een zomer van extremen met bosbranden, zware stormen en mislukte oogsten. Is dit het nieuwe normaal? Hoe moeten we met deze gevolgen van klimaatverandering omgaan? En waarom is er zo weinig paniek over?...

Hoe kijkt de samenleving naar defensie en militair ingrijpen? Welke plaats zou defensie moeten innemen in de samenleving? Welke ethische vragen komen hierbij kijken? Defensie werkt aan haar omvang en zichtbaarheid, en een betere verbinding met de maatschappij. Wat betekent dat? Leer van antropoloog Tine Molendijk en politicoloog Wolfgang Wagner over de groeiende rol van defensie in de samenleving....

Hoe reageer je als een dakloos persoon je om wat kleingeld vraagt? Maak je een praatje, geef je een euro, of loop je door terwijl je gebaart dat je haast hebt? En waarom maak je die keuze eigenlijk op dat moment? Daklozen krijgen te maken met sterke vooroordelen. Maar waarom reageren we eigenlijk zoals we dat doen, en hoe hangt dat samen met de beeldvorming rondom dakloosheid in onze samenleving?...

Wat houdt het demonstratierecht precies in? Welke afwegingen maakt een burgemeester bij het ingrijpen op een protest? En zijn er bijzondere afwegingen met betrekking tot het toepassen van het demonstratierecht op de campus? Leer over het demonstratierecht en protest op de campus, met burgemeester Hubert Bruls, jurist Lize Glas en politiek filosoof Mathijs van de Sande. Demonstratierecht en de camp...

Wat kunnen wij leren van de visie van de inheemse volkeren van Noord Amerika op de relatie tussen mens en milieu, en van hun aanhoudende strijd tegen de gevolgen van kolonisatie? Laura De Vos, expert op het gebied van Inheemse Studies, schreef samen met haar moeder Katrien Demuynck het boek Voorbij Winnetou en Pocahontas, waarin zeven voorvechters van inheemse soevereiniteit uitgebreid aan het woo...

Wat zijn de overeenkomsten en verschillen tussen christelijke, islamitische en boeddhistische visies op natuur? En kunnen niet-gelovigen ook iets kunnen leren van deze tradities? Religies staan in de weg van een duurzame omgang met de aarde , is vaak het verwijt. Vooral het christendom zou de mens boven de rest van de natuur stellen en daarmee uitbuiting in de hand werken. Zo zou het de basis hebb...

Wat is dwingende controle en hoe werkt het? Geweld in de relationele sfeer is vaak niet fysiek. Het bestaat vaker dan we denken uit overheersing door onder andere isolatie, intimidatie, manipulatie en controle. Wat doet het met je als je relatie verandert in een gijzeling? En waar komt ons idee van wat een normale relatie is eigenlijk vandaan? Luister naar GZ- psycholoog Iris Peperkamp en communic...

Recent verscheen de eerste encycliek van paus Leo XIV: Magnifica Humanitas, de schitterende mensheid. Een opmerkelijke titel voor een document dat gaat over de impact van kunstmatige intelligentie en digitalisering. Waarom koos hij uitgerekend dit thema? Wat ziet de paus als de grootste risico’s als het gaat om AI? En kan de katholieke sociale leer een ander perspectief bieden? Luister naar deze p...

“… Maar wat je nu in Amerika ziet, zo schaamteloos, zo snel ook, waarin die geheime diensten echt achter de president aan worden gezet. Zij zorgen ervoor dat de belangen van de president worden behartigd. Ja, dat heeft wel bij ons, denk ik, tot enige schrik geleid. Want dat is een scenario waarin niemand terecht wil komen. Dat is een horrorscenario voor de democratie. …“ Zijn de geheime diensten e...

De democratie staat onder druk. Waarden die ooit vanzelfsprekend leken, zijn aan het verdwijnen. Europa wordt niet alleen bedreigd door de vijand, maar ook door zijn belangrijkste bondgenoot. In zijn nieuwe boek Absolute Democratie onderzoekt Ilja Leonard Pfeijffer de mechanismen van deze tijd. Waar ging het mis? En hoe ziet de weg naar een betere toekomst eruit? Vier studenten werpen hun kritisch...

Een korte oneliner, een emotionele reactie, een polariserend statement. Wie zonder al te veel nuance en bedenktijd communiceert krijgt aandacht. Ook in de politiek. Wat betekent dat voor de democratie en het politieke debat? Winnen emotie en snelheid het van de inhoud? Leer van politiek adviseur Julia Wouters, politicus Paul Tang en communicatiewetenschapper Paul Hendriks Vettehen over de invloed...

Eind 2025 viel op ieder Nederlands adres een noodboekje van de overheid op de mat. Is het bij jou inmiddels achter in de keukenla beland? Of heb jij de blikken bonen en het noodpakket al klaarstaan? Moeten we eigenlijk wel echt bang zijn voor een ramp? Leer van dit muzikale theatercollege van neerlandicus en filosoof Lotte Jensen over het verleden én de toekomst van Nederlandse rampen. Met muziek...

Ebola, hanta, de vogelgriep. Overal lijken opeens nieuwe epidemieën de kop op te steken. Hoever zijn we verwijderd van een nieuwe pandemie? Kunnen we die wel aan als het zo ver is? Hoe verhouden epidemieën zich tot politieke ontwikkelingen en klimaatverandering? Is de manier waarop we op nieuwe uitbraken reageren veranderd sinds corona? En is angst wel een goede raadgever? Leer van ethicus Vivienn...

[NL volgt ENG] How can the EU rely on Chinese technology without ignoring the risks? The EU depends heavily on China for technologies like solar panels and electric vehicle batteries needed for the energy transition. But this same partner also brings security, economic, and political risks. What kind of trade relationship should the EU pursue with China? And how does Europe fit into China’s global...

Wat als je kind iets totaal anders wil met zijn of haar leven, dan jij voor ogen had? Ainara is zeventien en heeft een roeping: ze wil haar leven doorbrengen in een klooster. Een ervaring die haar leven op zijn kop zet, en ook dat van haar familie. Want hoe kun je op zo’n jonge leeftijd al zo zeker van je zaak zijn? En wat is roeping eigenlijk? Luister naar het gesprek met theoloog Annemarieke van...

[English follows Dutch] Sociale klasse is een van de kernmechanismen achter voortdurende ongelijkheid, stelt filosoof Hanno Sauer. Waarom besteden we zo weinig aandacht aan klasse wanneer we proberen ongelijkheid te verminderen? Hoe kan je sociale klasse tegenwoordig nog steeds zo bepalend zijn voor wie je kunt worden en welke mogelijkheden je hebt in de samenleving? Wat is er nodig om door de kla...