OVT

(00:50) Afgelopen week was er in Zwitserland een landelijke vrouwenstaking. Honderdduizenden vrouwen eisten onder meer gelijk loon voor gelijk werk, actie tegen seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksisme op de werkvloer en gratis kinderopvang. Met historica Rosa Kösters duiken we in de rijke geschiedenis van de vrouwenstakingen. (09:55) Drie journalisten van de Volkskrant tekenden in het boek...

(01:30) Na ruim 30 jaar is het Joegoslaviëtribunaal tot een eind gekomen. Maar waar het tribunaal voor stond mag niet vergeten worden, vinden nazaten van slachtoffers van de oorlog. Srebrenica-overlevende Alma Mustafić pleit ervoor om er een museum van te maken. (16:29) Het is iets typisch Nederlands, maar niet iets waar we trots op zijn: de sleurhut. Zo noemde Youp van ’t Hek de caravan ooit, een...

(00:42) Een veteraan, dat is toch een heel oude man die zijn leven waagde tijdens de Tweede Wereldoorlog? Dat clichébeeld moet worden bijgesteld volgens veteraan Niels Roelen. Hij scheef het boek Sporen: Veteranen na hun missie. Roelen vertelt meer met veteraan Arnold Jansen op de Haar.    (18:41) Het is zowat zomer en tijd voor de grote tweedehands boekenmarkten. Marten Minkema duikt in Het Spoor...

 (01:10) Afgelopen dinsdagnacht werd een belangrijke stuwdam in het zuiden van Oekraïne verwoest, met desastreuze overstromingen tot gevolg. Deze militaire tactiek is eerder toegepast in een oorlogsgebied weet historicus Ivo van de Wijdeven.    (12:10) Hans van Manen stond aan de wieg van grote veranderingen in de danswereld en creëerde meer dan 150 balletten. Maar hoe werd de kleine Amsterdamse s...

 (00:52) Tegen welke prijs verdwijnt cash geld? Cash geld wordt steeds minder gebruikt, maar moet volgens minister Kaag wel voluit beschikbaar blijven. Simon Lelieveldt is gespecialiseerd in financieel erfgoed en vertelt hoe cash geld steeds meer uit ons leven is verdwenen en de gevolgen daarvan.    (10:34) Historische boeken met Sanne Frequin. Zij bespreekt: Esther van Gelder, Flora Batava 1800-1...

(01:20) Een 'existentieel gevaar' zo noemden vooraanstaande wetenschappers de ongecontroleerde ontwikkeling van Artificial Intelligence. Het lijkt een nieuw debat, maar wetenschapper Joseph Weizenbaum wees in de jaren '60 al op het gevaar. We spreken erover met filosoof Guido van der Knaap.   (14:05) Maandag is het precies 150 jaar geleden dat het eerste schip met contractarbeiders in Suriname arr...

(00:40) Cesaria Evora: de koningin van het Kaapverdiaanse levenslied. Wie was Evora en wat zegt haar muziek over de roerige geschiedenis van de voormalige Portugese kolonie Kaapverdië? Vanaf 1 juni draait de documentaire ‘Intiem’ over Evora’s levenspad in de Nederlandse bioscopen. Muzikant en schrijver Jorge Lizardo is te gast. (19:00) Het Spoor Terug: Vissersvrouwen op Scheveningen. Het oude Sche...

(01:13) Aanstaande maandag wordt in Nigeria een nieuwe president geïnstalleerd: Bola Ahmed Tinubu. Wie is deze man precies, die in het verleden beschuldigd is van drugshandel, maar ook een voorvechter van democratie was in de tijd van dictatuur? Te gast is Afrika-correspondent Femke van Zeijl. (14:18) Deze week ging de nieuwe versie van de De kleine zeemeermin in première. Discussie als gevolg; Ar...

2e uur: De Europese vlag, historische boeken, Het vergeten verhaal van de gijzelaars, 21-05-2023  (00:41) Frankrijk is in rep en roer. De Europese vlag wordt namelijk mogelijk verplicht bij de gemeentehuizen. Maar wat is de geschiedenis achter deze vlag eigenlijk? Clara van de Wiel, EU-correspondent van NRC, is te gast. (09:55) Historische boeken met Bart Funnekotter. Hij bespreekt: Achter de Muur...

(01:10) Maai mei niet! Omwille van insecten en vogels is er een nationale actie om het gras met rust te laten, zodat nectarbloemen kunnen groeien en bloeien. Matthijs Deen vertelt over de geschiedenis van gras en gazon (11:14) Uit de Pentagon Leaks zou blijken dat de leider van de Wagner Groep heeft aangeboden om de locatie van Russische troepen te delen met Oekraïne. Hoort een dubieuze loyaliteit...

(00:40) Vandaag zijn de Turkse verkiezingen en zullen we weten of het tijdperk van president Erdogan definitief ten einde is. Want er is een serieuze tegenkandidaat: de centrum-linkse Kemal Kilicdaroglu. De man die twee weken geleden dapper uitkwam als ‘Aleviet’. Maar wat betekent dat begrip in Turkije? En waar staat deze kandidaat voor? Turkije-kenner Joost Lagendijk is te gast.   (06:35) Shell s...

(00:58) De staat Israël bestaat deze zondag precies 75 jaar. Een goed moment om ook eens te kijken naar de rol van Nederland, meent historicus David Wertheim. Want hoe werd Israël van natie-breed knuffeldier tot politieke splijtzwam? En welke consequenties heeft dat voor het huidige Israël?    (13:35) The Lion Sleeps Tonight is een lied met een rollend refrein dat je maar niet uit je hoofd krijgt....

2e uur: Bende van Nijvel, de Jurk en het Scheepswrak #3, 07-05-2023  (00:47) De column van John Jansen van Galen.  (03:34) In de jaren 80 werd België geterroriseerd door een golf van geweld. De daders? De ‘Bende van Nijvel’, die een reeks overvallen en diefstallen pleegde waarbij 29 mensen het leven lieten. Nooit werd een motief duidelijk, nooit werd iemand veroordeeld. Willem Wallyn, scenarioschr...

(01:20) De Russen claimen dat de drone-aanval van afgelopen week op het Kremlin het werk was van Oekraïne. Waarschijnlijker is dat de actie een ‘false flag’ operatie is: een poging om een zelfgeorkestreerde oorlogsdaad in de schoenen van de tegenstander te schuiven. Het is een tactiek die in bijna elke oorlog wel wordt toegepast, zo weet historicus Ivo van de Wijdeven, maar waarin Rusland is gespe...

(00:52) De vader van Lalla Weiss stopte toen ze klein was handgranaten en landmijnen in de banden van hun woonwagen. Het was ter verdediging, maar tegen wie of wat? Dat wist Lalla niet. Pas later, toen ze woordvoerder van de Sinti en Roma in Nederland werd, kwam ze achter zijn verzwegen oorlogstrauma’s. Ze besloot dat er binnen en buiten de gemeenschap gesproken moest worden over de genocide op de...

(01:03) In Italië werd deze week een beer voor de rechter gedaagd, vroeger was dat heel normaal, vertelt dierenfilosoof Erno Eskens (08:40) Wat is er met de winkels van de joodse familie Menko gebeurd? Dat zoekt kleindochter Rose Heijnen uit in de podcast ‘Verdwenen winkels’. Ze is te gast, samen met naar oma Emmy Menko. (25:55) De column van Nelleke Noordervliet (29:45) Het vergeten strafkamp Eri...

(00:47) Historische boeken met Wim Berkelaar. Hij bespreekt: * Een jager in het woud. Frankrijk, Duitsland, Europa van Maarten Doorman * Poetins filosoof. Alexander Doegin van Victor Kal * Denkdwang. Hoe Ludwik Fleck de nazi’s misleidde van Pim van Gool * In de schaduw van de stad. Verhalen van vier eeuwen gewone Amsterdammers van Jelle van Lottum en Lodewijk Petram (14:25) Het Spoor Terug: de Jur...

(00:58) Angst voor blunders op de kroningsdag van Charles. Paniek en zorgen bij het personeel van het Britse Koningshuis, want de mantel die King Charles moet dragen bij zijn kroning zou te zwaar zijn. Zijn er historische antecedenten van kronings-blunders? Gast: oud-Verenigd Koninkrijkcorrespondent Hieke Jippes. (11:34) Tula, een beeld van slavernij. Het was de bedoeling dat het als monument zou...

(00:45) Surinaams voetbal in Nederland, dat begon toch met de omhaal van Humphrey Mijnals in 1960? Niet dus, al in de jaren dertig voetbalden er Surinamers in ons land. Gasten: sporthistoricus Jurryt van de Vooren en historicus en Stadsarchief-curator Mark Ponte. (16:15) Het Spoor Terug: de Boerenpartij #2. Wat hadden gevestigde partijen kunnen leren van de vorige Boerenpartij? De Boerenpartij die...

(01:11) Het Pentagon-lek en Operatie Mincemeat. Afgelopen week was de wereld in rep en roer over het zogenaamde Pentagon-lek. Het deed denken aan Operatie Mincemeat tijdens de WOII. Gast: historicus Ivo van de Wijdeven.  (13:38) 20 jaar na de beeldenstorm in Irak. Voor het oog van de wereld trokken Irakezen in Bagdad het standbeeld van Saddam Hoessein omver. Althans, dat dachten we te zien. Gast:...

(0:48) De wonderlijke geschiedenis van een kleine kraal. Hoe groeide het zogenaamde white heart-kraaltje uit tot een onmisbaar product voor inheemse gemeenschappen in Noord-Amerika? Gast: ontwerper Christien Meindertsma. (13:25) Het Spoor Terug: de Boerenpartij #1. Wat hadden gevestigde partijen kunnen leren van de vorige Boerenpartij? De Boerenpartij die in de jaren ’60 populair was? Maker: journ...

(01:01) Het einde van de Finlandisering. Hoe Finland decennialang Rusland te vriend hield en zich tegelijkertijd bewapende en militaire paraat stond. Gast: historicus en Europa-correspondent van NRC Clara van de Wiel. (15:37) De bloedwenende Maria in Limburg. Een huilend Mariabeeldje veranderde het Limburgse Brunssum in 1995 in een pelgrimsoord. Deze week kwam de speelfilm ‘De man uit Rome’ uit. G...

(01:01) De Sovjet-oorsprong van het spelletje Tetris. Gast: Ivo van de Wijdeven.  (14:01) Het Spoor Terug: de Matroos en het Meisje. Een radiodocumentaire van Gerard Leenders en Erik Willems over een Nederlands-Duits liefdesverhaal uit de WOII.  Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/02-04-2023.html#

(01:12) De koloniale wortels van Oeganda’s anti-LHBTI-wet. Gast: antropoloog en Afrikanist Loes Oudenhuijsen.  (12:10) De maan als nieuw koloniaal wingewest. Gast: schrijfster Marjolijn van Heemstra.  (21:07) De column van Micha Wertheim: 'Telefoon uit de klas'. (25:16) De jurk en het scheepswrak: de vrijwel intact gebleven 17e-eeuwse jurk. Gasten: Texelse duiker Teunis van den Bor en podcast- en...

(01:10) De terugkeer van Blockbuster-video: nostalgie achter het videotheek tijdperk. Gast: filmrecensent Dandyano Zentveld.  (09:25) De column van John Jansen van Galen.  (14:12) Vrijdenker Anton Constandse: politiek commentator van vrijdenkend Nederland voor VPRO-radio. Gasten: presentator Paul van der Gaag en historicus Wim Berkelaar. (29:23) De column van Nelleke Noordervliet.  (33:16) Kind va...