Morze możliwości

„Nasza cielesność wysunięta poza siebie, przelewająca się, przeistoczona w ducha pozwala nam przez mgnienie przemiany rozpoznać się we wnętrzu istnienia. Czy nie jest to czasem cel miłości?– tak pisała o seksie (tak, tak) filozofka Jolanta Brach-Czaina. ”Pornografia to dominujący produkt kulturowy naszych czasów – czynnik, który bardziej niż cokolwiek innego ukształtował nasze podejście do seksu,...

István to mężczyzna porozumiewający się ze światem za pomocą naprawdę ograniczonej liczby słów. „W porządku”, „nie”, „dobrze”, „okey” – ten zestaw jest w zasadzie wystarczający. Można powiedzieć, że jest męski, bo tkwi w nim ewidentnie spora siła i wytrwałość, a także erotyczna witalność, która czyni go magnesem dla kobiet. Z drugiej strony jego odrętwiałość emocjonalna i pasywność (to człowiek, k...

Ten odcinek „Morza możliwości” to kolaż, w którym kilka pozornie dalekich od siebie tematów i wątków tworzy opowieść o czymś, co jest niezwykle częste i czego się bardzo boimy , o niezauważeniu i o byciu niezauważonym. „Stoner” Johna Williamsa to powieść słynna z tego, że nikt jej nie zauważył.  W USA ukazała się po raz   pierwszy w kwietniu 1965 roku w nowojorskim Viking Press w nakładzie śmieszn...

Morze możliwości obchodzi 50 urodziny (to 50 odcinek podcastu!)  – czy w wieku średnim wpadnie w smugę cienia? A może właśnie to w smudze cienia jest najgłębiej i najciekawiej? W tym odcinku opowiadam o lekceważonych ludziach i rzeczach, o otoczonych lekką pogardą gatunkach i niezauważanych obszarach rzeczywistości, będzie o szmatach, komediach i …takich tam, które mają wielką wartość! Karolina Le...

Skoro mamy maj to musi być o podatkach.  „W Szwecji podatki uważa się za coś pozytywnego, społeczny obowiązek, w Polsce każdy chciałby tych podatków uniknąć”   powiedział mi mieszkający w Polsce Szwed i coś w tym jest. W Polsce Szwecja bywa postrzegana jako raj, ale z podatkowym piekłem. Bergmana aresztowano za podatki, twórca IKEI, Ingmar Kamprad, uciekł przed nimi do Szwajcarii, a Astrid Lindgre...

Dlaczego tak bardzo interesują nas dziś prawdziwe historie? W Szwecji wybuchł właśnie związany z tym skandal wywołany przez książkę Davida Lagercrantza o jego ojcu. Czy Lagercrantz zrozumiał istotę naszych współczesnych obsesji i dlatego nieustannie wywołuje zainteresowanie swoją prywatnością? (Jeśli nie opowiada o własnej depresji lub anoreksji córki to przychodzi czas na zdrady ojca?) Czy to jed...

Wyłączanie emocji to często stosowany przez wielu z nas sposób na przetrwanie tego, co trudne i bolesne. Zamrożeni w sobie są często ludzie, którzy doświadczyli traumy, mieli trudne dzieciństwo, doświadczyli straty. Problem wyłączenia jest jednak szerszy.  Żyjemy wręcz w czasach masowego odrętwienia i zamrożenia, bo jak inaczej wytłumaczyć fakt, że przeciw takim politykom jak Trump nie rodzi się m...

Bycie kobietą, zwłaszcza dojrzałą, to znajdowanie się pod pręgierzem ocen, moralizowania, zawstydzania i plotek, zupełnie jak w katolickim miasteczku, o którego dusznej atmosferze pisała we „Wstydzie” Annie Ernaux. Niby mamy wiek XXI, ale wiele się tu nie zmieniło. Ostatnio obserwowaliśmy aferę o to, czy Demi Moore nie jest aby zbyt szczupła i zbyt ikoniczna oraz czy nie zrobiła zbyt wielu operacj...

Propaganda musi ograniczać się do kilku prostych kwestii i przedstawiać je w formie haseł tak długo, aż każdy zrozumie, o co chodzi” dowodził Goebbels i mówiąc szczerze jest to niestety bardzo aktualny opis wielu współczesnych narracji, licznych wpisów w mediach społecznościowych oraz upolitycznionych przekazów medialnych. Żyjemy w świecie pełnym niepokoju, konfliktów i chaosu, a kiedy zaglądamy d...

Szwedzi mieszkający w Polsce widzą w tym kraju same pozytywy. Podobnie jest z wieloma innymi ludźmi z Zachodu, którzy przyjeżdżają do Polski na dłużej. Jednocześnie w wielu, nawet bliskich geograficznie krajach, nadal pokutują stereotypy na temat zacofanej, „szarej” Europy Środkowschodniej (a nawet po prostu Wschodniej!). W Niemczech można nawet mówić o antyslawizmie, który dotyka imigrantów z Pol...

Wyłaniający się z akt Epsteina obraz elit finansowych i politycznych tego świata, kryzys socjaldemokracji w Szwecji oraz szalejący kapitalizm w Polsce utwierdzają mnie w przekonaniu, że za mało rozmawiamy o klasach społecznych. Uwierzyliśmy, że wszyscy teraz jesteśmy klasą średnią, albo do niej aspirujemy, a tak  nie jest i nigdy nie było. Co więcej rosnące na świecie różnice majątkowe, a także ws...

„Najlepsze umysły mojego pokolenia zastanawiają się, jak sprawić, żeby ludzie klikali reklamy” napisał pracownik Facebooka. Czy tak niemoralna i nudna praca -nawet za gigantyczne pieniądze- może naprawdę dać radość i spełnienie absolwentom powiedzmy Harvarda? Tylko czy marzenie o pracy, która zmieni świat na lepsze zamiast tej, która będzie najlepiej płatna jest jeszcze możliwe? Czy to czysty idea...

Większość szkoleń menedżerskich ma charakter czysto instrumentalny. Nadmuchują ego szefów ucząc dyrygowania ludźmi, a nie radzenia sobie z konfliktami wartości – twierdzi Julia Romanowska, twórczyni koncepcji Schibbolet (szybolet). Eksperyment naukowy Romanowskiej, w którym badano nie tylko dyrektorów biorących udział w kursach menadżerskich, ale też poziom stresu ich współpracowników, udowodnił,...

Czy jesteście szczęśliwi i wypoczęci po świętach, czy bardzo przejedzeni i odrobinę zmęczeni? I czy macie jakieś noworoczne postanowienia? Ja zamierzam się wybrać na  coffe rave  do sztokholmskiego Morning Coffee Club nie zważając na to, że średnia wieku jest tam naprawdę niewysoka. W jednej z najbardziej wrednych książek, jakie wydała z siebie ludzkość, czyli w „Młocie na czarownice” z 1487 roku...

Kłopoty emigrantów i kłopoty z imigrantami. Somalijczycy, Ukraińcy, Afgańczycy i …Polacy w Berlinie, w Sztokholmie , w Minnesocie i w Warszawie – czy mamy tu jakieś wspólne wątki?!Klasa społeczna i klasowe kompleksy oraz uprzedzenia, także te nieuświadomione. Czy zdajemy sobie sprawę z tego, że na wiele sposobów wspaniała inteligencja zasiała w nas sporo usztywnień i kompleksów? Dumni szwedzcy hyd...

Mona Chollet autorka książki o współczesnych czarownicach powiedziała w jednym z wywiadów: „Większość kobiet bywa czarownicami przynajmniej raz w życiu. Wystarczy przeciwstawić się obowiązującemu porządkowi społecznemu, żeby zostać za nią uznaną.” W tym odcinku zamieniam się więc w czarownicę. Ministerstwo  Kultury i Dziedzictwa Narodowego przeznaczy w roku 2026 aż 562 mln złotych na ministerialne...

Co ma wspólnego szwedzki feminista z mężczyznami z osławionej, „ciemnej” manosfery? Hampus Linder, reżyser i bohater filmu „Confessions of a Swedish Man” odkrył, że zaskakująco sporo. Z uczestnikami obozów dla “prawdziwych” mężczyzn w duńskiej Jutlandii dzieli go wiele, ale łączy brak bliskiej relacji z ojcem, problemy z rozpoznawaniem własnych emocji, trudności z patrzeniem (długotrwałym) innym m...

W późnym kapitalizmie funkcje opiekuńcze kojarzą się z czymś nieodpłatnym, spychanym na ramiona kobiet oraz generalnie „dla frajerów”. Tymczasem to OPIEKOWANIE się jest MOCĄ i daje moc.  Pokazuje to  świetny film "Springsteen: Ocal mnie od nicości” , w którym opiekuńczą moc ma menadżer artysty. Dzisiejszy świat kultury przeżywa żałobę po stracie takich właśnie ludzi, którzy nie wysysają i nie żeru...

Jeden ze szwedzkich dzienników przewidział, że Nobla w tym roku dostanie László Krasznahorkai. Jak to możliwe? W tym odcinku Morza możliwości dowiecie się, czyim Krasznahorkai był faworytem, kto zasiadał w Komitecie Noblowskim i dlaczego (może to jakaś podpowiedź, dla osób, które chciałyby w przyszłym roku wygrać bukmacherski zakład) przed Noblem warto sprawdzić, co w czasie wolnym porabiają osoby...

W szwedzkim serialu „Dziennik porzuconej dziewczyny” główna bohaterka, Amanda (grana przez Carlę Sehn, która jest z pochodzenia Polką) desperacko szuka miłości, a napotyka głównie męskie problemy z zaangażowaniem się, cynizm oraz ghosting. Podobnie jak eksperymentująca z Tinderem Joanna, o której opowiedziałam w mojej książce „Wolności moja”.Profesor socjologii Tomasz Szlendak w książce „Miłość ni...

Szwedzki kanon kultury – projekt nacjonalistyczny, czy uniwersalistyczny? Zmieni wszystko, czy zostanie w ciągu kilku tygodni zapomniany? Dlaczego poza książkami i innymi dziełami kultury są w nim także prawa i wynalazki oraz szwedzka zasada jawności? Dlaczego jego powstaniu sprzeciwiała się sama Akademia Szwedzka?! I czy to nie dziwne, że pracowano nad nim przez trzy lata, kosztował 8 milionów ko...

Czy wiecie co to jest faza liminalna? To tajemnicze pojęcie oznacza moment zawieszenia, stan pomiędzy, w którym jednostka nie jest już tym, kim była dotychczas, ale nie jest jeszcze tym, kim stanie się za chwilę. To ciekawy moment dla pojedynczego człowieka, gorzej, że nasz świat wydaje się być  w nieustającym momencie zawieszenia. A możę to nie takie straszne? Szwecja przeżywa niepewność w temaci...

Główną cechą introwertyków nie jest bycie odludkiem i sobkiem, ale to, że w samotności odpoczywają Potrzebują jej, by naładować życiowy akumulator. Dla ekstrawertyka bycie wśród ludzi jest sposobem na dodanie  sobie energii, introwertyk po długim czasie w towarzystwie czuje się wydrążony i tylko samotność jest w stanie napełnić go z powrotem życiowymi siłami. Linus Jonkman twierdzi jednak, że praw...

Czy Szwecja to taki kraj, w którym najlepiej czują się ludzie, którzy chcą, żeby dać im święty spokój? Imigranckie spojrzenie na Szwecję Karla Ove Knausgårda, jego problemy z męskością i ojcowskie rozdrapy. Norweski pisarz jak nikt przypomina nam, że istotą życia jest niejednoznaczność, że możemy coś kochać i o tym marzyć, a jednocześnie czuć, że bywa to nieznośne i jeśli nie mówimy, że tak jest,...

Lato w Sztokholmie, czyli mój prywatny raj oraz… ciemne tajemnice miasta. Sztokholmski stres mieszkaniowy. Sztokholmskie niesprawiedliwości, a także przebudowa centrum miasta, która nie ma końca, innymi słowy: katastrofa Slussen. A co sądzą o tym poeci? I dlaczego Sztokholmczycy to wszystko tak łagodnie znoszą? Czy ma na to wpływ brak burmistrza i rozmywanie się odpowiedzialności za urbanistyczne...