Marginesy Kultury

Nie ma obowiązku czytania fikcji. Ba! Są i tacy, którzy szczycą się tym, że sięgają wyłącznie po „prawdziwe historie”. Ale czy to naprawdę powód do dumy? W ostatnim odcinku 1. sezonu Marginesów Kultury pokazuję, że opowieści — również te fikcyjne — są nam niezbędne do życia. I to nie tylko moje zdanie. Teraz czas na przerwę, która pozwoli mi ruszyć z 2. sezonem już niebawem. Dajcie znać, co Wam si...

Niektóre historie pozostają nieopowiedziane. Kurzą się w archiwach, zalegają na półkach lub chowają się w odmętach szuflad. Część jest kompletna, na tyle, na ile opowieść w ogóle może być kompletna bez odbiorcy. Część nigdy nie doczekała się ukończenia. Co sprawia, że jedne opowieści trafiają do publiczności, a inne pozostają w cieniu — nieraz na zawsze? Cytat w odcinku za: Rejs, reż. M. Piwowski,...

Od dawna patrzymy w gwiazdy, snując historie o tym, co czeka na nas za granicą kosmicznego horyzontu. Cały czas jednak odsuwamy ten horyzont, eksplorując nasze kosmiczne sąsiedztwo. To jednak nie odbiera uroku opowieści, ale dodaje jej kolejnych warstw. Odsłońcie je razem ze mną. Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠kamilexner.com⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | Instagram: @ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠notatki.exner⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | Sypnij...

Co tak naprawdę znaczą słowa, które czytacie na kartach książek? Co mówią Wam kadry filmu? Co dźwięki opowieści? Przyjrzyjmy się bliżej interpretacji, by lepiej zrozumieć, jak podchodzić do tekstów, z którymi się stykamy. Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠kamilexner.com⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | Instagram: @ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠notatki.exner⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | Sypnij groszem: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠buycoffee.to/kamil_exner⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | Moje ks...

Idea zmartwychwstania nie jest nowa. Pojawiła się w wielu opowieściach znacznie starszych niż ta chrześcijańska, odpowiadając na pytania o zmiany pór roku, wylewy rzek czy upływ czasu. Choć trzeba przyznać, że dla wielu innych bogów powrót do życia był o wiele bardziej skomplikowany i obfitował w… powiedzmy: dodatkowe atrakcje. Z okazji świąt zapraszam na mój subiektywny wybór rezurekcji. Dajcie z...

Wszyscy nosimy w sobie historie zaklęte w archetypach. Głęboko, pod warstwą wspomnień i emocji, każde z nas trzyma role, w jakie co i rusz nieświadomie wchodzimy. Czym są archetypy i jak sprawdzają się w opowieściach? Posłuchajcie! Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠kamilexner.com⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | Instagram: @ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠notatki.exner⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | Sypnij groszem: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠buycoffee.to/kamil_exner⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | Moje ksią...

Mało kto może utrzymać się wyłącznie z pisania książek. Dziś zatem przyglądam się mniej znanym karierom pisarek i pisarzy, którzy by móc tworzyć, zdobywali środki do życia w nieraz nieoczywisty sposób. Dziś również wielu twórców, nie tylko literatury, robi różne rzeczy, by przeżyć. O tym, jak ich wspierać, kilka słów na koniec. Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠kamilexner.com⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ | Instagram: @ ⁠⁠⁠⁠...

Za mediami społecznościowymi stała piękna opowieść o bliskich relacjach mimo państwowych granic, demokratyzacji internetu i wspólnych zachwytach nad pięknymi, urzekającymi treściami. Zamiast tego mamy hejt w komentarzach, społeczną polaryzację i monopole wielkich korporacji, potężniejszych i bogatszych niż niejedno państwo. A co z literaturą? Dziś rzut oka na kapitalistyczne realia, w których żyje...

Przedwczoraj, 3 marca, obchodziliśmy Międzynarodowy Dzień Pisarza (i Pisarki!). Z tej okazji mam dla Was bardzo osobistą opowieść o tym, czym dla mnie jest literatura i jak to się stało, że w ogóle zacząłem pisać. Zapraszam na odcinek mało merytoryczny, ale (mam nadzieję) nie mniej ciekawy. W odcinku cytuję wiersz Itaka Konstantinosa Kawafisa w przekładzie Antoniego Libery. Szkice, teksty, blog: ⁠...

Václav Havel, spytany o wojnę w Gruzji w 2008 roku, powiedział: „Myślę, że po wielu stuleciach istnieje taki rosyjski problem, że Rosja właściwie nie wie, gdzie się zaczyna, a gdzie kończy”. Minęło 18 lat, ale na ukraińskim froncie widać, że nic się w podejściu moskali nie zmieniło. W czwartą rocznicę ataku na Ukrainę sięgam po opowieści, które ukształtowały ten kraj, a dziś podtrzymują ducha walk...

Każdy z nas jest… no właśnie, jakiś. A ta unikalność odzwierciedla się w naszym języku. Nie ma dwóch osób, które mówią w ten sam sposób. A zatem nie powinno być również dwóch postaci literackich, które mówią tak samo. Wszystko — od pochodzenia, przez zawód, osobiste upodobania i doświadczenia — wpływa na indywidualny język bohaterki lub bohatera. Co jeszcze się na niego składa i jak to wygląda w p...

Czas na kolejną rozmowę na „Marginesach Kultury”. Dziś goszczę Sylwię Dec — pisarkę i opowiadaczkę baśni, autorkę fantasy, która umiejętnie łączy poważne tematy z komizmem karnawału. I o nieoczywistych połączeniach w literaturze rozmawiamy. A także o tym, kto i co powinien pisać, co pisanie ma wspólnego z aktorstwem oraz jak to się stało, że młodsza podówczas Sylwia postanowiła opowiadać historie...

Co mają wspólnego Kmicic, filmowa praca sapera i Góry Mgliste? Odpowiedź może być tylko jedna — wszystkie zostały zbudowane na kłamstwie. Drobne i większe oszustwa to dla pisarzy i scenarzystów chleb powszedni, ale nie czujcie się z tym źle. Bez niewielkich przekłamań nie powstałoby chyba żadne dzieło. Czas na rzut oka na kłamstwo i jego rolę w budowaniu narracji. Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠⁠⁠kamile...

W trzecim odcinku naszej podróży wybieramy się za siódmą górę i siódmą rzekę. Spojrzymy, kiedy rozgrywają się opowieści i jak różne perspektywy czasowe wpływają na narrację. Dziś dowiecie się, kto opisał pierwszy rejs na Księżyc, co łączy „Park Jurajski” z „Krainą Lodu” oraz dlaczego „Władca Pierścieni” to epos post-apo. Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠⁠⁠kamilexner.com⁠⁠⁠⁠⁠ | Instagram: @ ⁠⁠⁠⁠⁠notatki.ex...

Kontynuujemy naszą podróż przez literacki warsztat. A dziś pokażę Wam, że stworzenie świata przedstawionego to nie taka prosta sprawa. Wszyscy popełniamy błędy, dopuszczamy niekonsekwencje i niedociągnięcia. Ważne, by wyłapać je na czas. A co się dzieje, gdy tego nie zrobimy? Przekonajcie się sami. Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠⁠kamilexner.com⁠⁠⁠⁠ | Instagram: @ ⁠⁠⁠⁠notatki.exner⁠⁠⁠⁠ | Sypnij groszem:...

Czy bohater literacki naprawdę ma swoją własną osobowość? Jak to możliwe, skoro istnieje tylko w wyobraźni pisarza? Dziś zaczynamy mini-cykl o technicznych stronach pisania powieści — właśnie od bohatera. Zdradzam, jak skonstruować pełnowymiarową postać oraz dlaczego jej dobre sportretowanie jest tak istotne dla opowieści. Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠kamilexner.com⁠⁠⁠ | Instagram: @ ⁠⁠⁠notatki.exner⁠...

Dziś sięgniemy w naprawdę odległą przeszłość, w której mitach kryją się początki postanowień noworocznych. I odpowiemy sobie na pytanie, kiedy tak naprawdę zaczyna się rok. Powiemy też sobie, dlaczego właściwie puszczamy fajerwerki (oraz czy to naprawdę dobry pomysł). Zacznijcie 2026 rok razem ze mną! Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠kamilexner.com⁠⁠⁠ | Instagram: @ ⁠⁠⁠notatki.exner⁠⁠⁠ | Sypnij groszem: ⁠...

Świętujemy - ale co? Dziś zapraszam na dygresyjną wyprawę przez święta przypadające na najkrótsze dni w roku. Nie zabraknie prawdziwych gwiazd, promienia nadziei i życzeń dla Was, Słuchaczki i Słuchacze. Cytaty w odcinku za: Brewiarz dla świeckich J. R. R. Tolkien, „Władca Pierścieni: Dwie wieże”, tłum. M. Skibniewska, Warszawa: 2004. A. Szrejter, „Mitologia germańska. Opowieści o bogach mroźnej P...

Przygody Oriany i Amelii Geber to nie tylko „Esencja Bezkresu”. W tym odcinku sięgamy głębiej w trzewia mojej drugiej powieści pt. „Szlak nieśmiertelności”. Bliżej przyjrzymy się dwóm boginiom, bez których ta opowieść by nie zaistniała i sięgniemy do mitu tak starego, jak cywilizacja (i to nie jest przesada!). Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠⁠⁠kamilexner.com⁠⁠⁠⁠⁠ | Instagram: @ ⁠⁠⁠⁠⁠notatki.exner⁠⁠⁠⁠⁠ |...

Dziś biorę na warsztat moją debiutancką powieść „Esencja Bezkresu”. Nie bójcie się - nie zamierzam streszczać całej książki. Ale uchylę rąbka tajemnicy i pokażę Wam, jaką drogę przeszedłem od pierwszego pomysłu na tę historię, aż do finalnej opowieści. Spodziewajcie się też morskich potworów i polecajki filmowej. Opowiadanie „ Do dna! ” | Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠⁠kamilexner.com⁠⁠⁠⁠ | Instagram: @...

Opowieści bawią i uczą. Ale mogą też stać się narzędziem manipulacji. Teorie spiskowe nie są niczym nowym, a zrywanie anten z dachów w obawie przed falami radiowymi ma długą i niechlubną tradycję. Dlaczego tak chętnie ulegamy podejrzanym opowieściom z kosmitami i masonami w tle? Posłuchajcie! Szkice, teksty, blog: ⁠⁠⁠kamilexner.com⁠⁠⁠ | Instagram: @ ⁠⁠⁠notatki.exner⁠⁠⁠ | Sypnij groszem: ⁠⁠⁠buycoff...

Co wspólnego ze sobą mają Leonardo da Vinci i J. R. R. Tolkien? I w jaki sposób kształty różnych liter wynikają z natury otaczającej nas materii? W tym odcinku przyglądam się środowisku, które wpływa nie tylko na nas, ale i na książkowych (oraz filmowych) bohaterów. Otwieram temat światotwórstwa, który z pewnością będzie powracać w kolejnych częściach podcastu. Szkice, teksty, blog: ⁠⁠kamilexner.c...

Kto i dlaczego chce pisać lepiej? Jak pisanie wpływa na nasze emocje? Oraz jak może wyglądać przyszłość polskiej literatury? Na te i wiele innych pytań odpowiada Marta Marecka - redaktorka, trenerka pisania, współzałożycielka Polskiej Akademii Pisania Powieści oraz współprowadząca podcast Absynt . Zainteresowanych odsyłamy do książki Beyond Anxiety Marthy Beck. Szkice, teksty, blog: ⁠⁠kamilexner.c...

Literatura jest gałęzią sztuki — ale co to właściwie oznacza? Dziś przyjrzymy się tej mglistej kategorii i wspólnie odpowiemy sobie na pytanie, po co właściwie jest nam potrzebna "sztuka"? Szkice, teksty, blog: ⁠kamilexner.com⁠ | Instagram: @ ⁠notatki.exner⁠ | Sypnij groszem: ⁠buycoffee.to/kamil_exner⁠ | Moje książki dostępne na stronie Wydawnictwa oraz w księgarniach internetowych — „ ⁠...

Mimo upływu lat, wciąż pokutuje wśród ludzi przekonanie, że pisarstwo to jakaś ezoteryczna sztuka, do której bez wrodzonego talentu nawet nie warto podchodzić. A jak już natchniony pisarz zasiada do tworzenia, to koniecznie tworzyć musi piórem (najlepiej gęsim) i atramentem zbieranym przez elfy o pełni księżyca. Ile w tych poglądach prawdy, a ile patriarchalnego gate keepingu? Szkice, teksty, blog...