Hümaniteryan

Apaçık Radyo’da bir sezon boyunca insani yardımın dinamiklerini anlatmaya, belirsiz ve karanlık bir gelecekte herkes için onurlu ve eşit bir yaşamın yolunu birlikte nasıl bulabileceğimizi anlamaya çalıştık.  Son bölümün kavramı ‘öğrenilmiş dersler’. Gözde ve Kevin, programın konu ve konuklarına bir bakış atıyor; insani yardımın geleceğini konuşuyor. 

Hümaniteryan'da bu hafta konuğumuz Article 109 isimli koalisyondan Saul Kenny. Kendisiyle günümüzün insani, siyasi ve iklim krizleri karşısında BM Şartı’nın neden yetersiz kaldığını, BM reformunun önündeki temel ve yapısal engelleri tartışıyoruz.

İnsani yardımın en geniş kapsamlı kavramını, koruma kavramını DKH koruma danışmanı Umutcan Yüksel ile ele alıyoruz.  🔹Koruma ne, kimi neyden nasıl koruyoruz? 🔹Koruma kavramına statü değil de hak odaklı bir yaklaşım nasıl mümkün?  🔹Bu süreçte kimler elini taşın altına koyuyor?  🔹Korumanın yerelleşmesi mümkün mü? 

🔹Çocuk işçiliği neden insani yardımın meselesi?  🔹Bu sorun neden sadece aileyle ilgili değil, hangi aktörlerin sorumluluk alanında? 🔹İşçi haklarının iyileştirilmesi çocukların haklarına ulaşmasını sağlar mı?  Bu soruları konuklarımız Leyla Özer ve Adil Çalışma Derneği (FLA) proje yöneticisi Başak Tuğsavul ile konuşuyoruz. 

Filantropi ile hayırseverlik arasındaki farkları; deprem sonrası toplumsal iyileşme, uzun vadeli etki, şeffaflık ve dayanışma perspektifleriyle, Turkish Philanthropy Funds ve Hayata Destek Derneği temsilcilerinin katılımıyla ele alıyoruz. 

İnsani yardımda 'erişim' konusunu konuşuyor; finansal kaynaklara herkes aynı şekilde mi erişiyor, kadın örgütlerinin önünde hangi engeller var sorularını cevaplamaya çalışıyoruz.  Dünyadaki örneklerle keşfe çıkarken, konuğumuz Feminist Humanitarian Network (Feminist İnsani Yardım Ağı) Nijerya koordinatörü Mimidoo Achakpa ile de bir araya geliyoruz.  

Bu hafta insani yardımın en bilinen ama en izaha muhtaç kısaltmalardan birini konuşuyoruz: MHPSS yani ruh sağlığı ve psikososyal destek.  Konuğumuz Almanya merkezli GIZ'in MHPSS uzmanlarından Mustafa Korkutata ile insani yardımda psikososyal desteğin önemi ve yerel yönetimlerle birlikte bu desteği sürdürülebilir kılmanın yollarını konuşuyoruz.

Konuğumuz Haiti Toplum Vakfı kurucusu ve Değişim Taahhüdü Küresel Danışma Komitesi Eş Başkanı Marie Rose Romain Murphy ile Haiti’de topluluk temelli çalışmaları, uluslararası–yerel STK ortaklıklarını ve insani yardımdaki güç dengesizliklerini ele alıyoruz. 

Konuğumuz Afet Hazırlık Danışmanı Alper Buluş ile afet hazırlığında sivil toplumun rolünü, Türkiye’nin diğer ülkelerin deneyimlerinden çıkarabileceği dersleri ve İstanbul’da olası bir depreme nasıl daha iyi hazırlanılabileceğini konuşuyoruz. 

Sığınmacılar ve Mülteciler Dayanışma Derneği (ARSA) kurucu direktörü Zakira Hekmat ve Sivil İdare Derneği program geliştirme müdürü Kağan Akdoğan ile eşitlikçi bir model olarak kapasite güçlenmeyi, mülteci derneklerinin güçlü yanlarını ve zorlukları konuşuyoruz. 

Geçen hafta başlayan iklim krizi ve insani yardım “mini serisi”nin ikinci bölümünde konuğumuz onarıcı tarım danışmanı ve bütüncül arazi yönetimi uygulayıcısı Edwin Clarke ile deprem bölgelerindeki su krizine odaklanan raporundan yola çıkarak, yağmur suyu hasadının kuraklığa nasıl çözüm olabileceğini konuşuyoruz. 

Konuğumuz İstanbul Politikalar Merkezi Araştırmacısı & Proje Koordinatörü Onur Akgül ile insani yardım ve adil geçişin alakası, 70'lerde sendikal bir hareket olarak başlayan adil geçiş kavramının bugün iklim kriziyle bağlantısına ve adil geçiş kavramına dair konuşuyoruz.  

Konuklarımız Filistin merkezli araştırma kuruluşu AWRAD’ın kurucusu ve Ramallah’taki Birzeit Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Nader Saed ile 'dayanışma” kavramından yola çıkarak Gazze ve insani yardım meselesini ele alıyoruz. Söyleşide Dr. Nader Saed, Gazze’nin dünya çapındaki dayanışma ve direniş anlatıları açısından ne ifade ettiğini, yaşanan felaketin insani yardım krizine dair n...

Konuklarımız Buradayız Hatay Derneği’nden Ezgi Harbelioğlu ve Adıyaman’da kurulan Karakuş Kültür Sanat Derneği’nden Berivan Büyükşahin ile 'İinisiyatif’ kelimesinden yola çıkarak, deprem bölgesinde örgütlenen sivil inisiyatifleri konuşuyor; sivil inisiyatiflerin yaşadıkları zorlukları, yereli bilmenin ve yerelde üretmenin getirdiği güçlü yanları masaya yatırıyoruz.  

Programın kelimesi 'zarar vermeme' ve biz de insani yardımda kurumlara kılavuzluk eden insani yardım ilkelerini, bu ilkeler göz ardı edildiğinde oluşan hak ihlallerini konuşuyoruz.  Konuklarımız Gamze Karadağ ve Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu Kadına Yönelik Şiddet Program Uzmanı Eda Özyurt Kılınç ile yerel, ulusal, uluslararası bağlamda ‘sıfır tolerans’ dediğimiz konuları mercek altına alıyoruz. 

'Yerelleşme' kavramından yola çıkarak, topluluk temelli bir insani yardım nasıl mümkün ve gerekli konusunu konuşuyor ve Hayata Destek ekibinden Semiha İnal ile özellikle Yerelin Liderliğinde Güçlenme yaklaşımını tartışırken; deprem sonrası Kahramanmaraş'ta bir araya gelip bir dikiş atölyesi projesi hazırlayan kadın grubundan Ümmügülsüm Demir ile bir araya geliyoruz. 

İnsani yardımın kritik konularından açık sohbetlerin yer alacağı Hümaniteryan'in ilk bölümünde, Hayata Destek Derneği Direktörü Sema Genel Karaosmanoğlu ile hümeniteryan ışığında, insani yardımın ne olduğu, ne olmadığını; insani yardımın onurlu hayat hakkıyla bağını; küresel insani yardım sistemindeki krizi ve bu krizin aynı zamanda hangi fırsatları doğurduğunu konuşuyoruz.