Historia Gdańska dla każdego

W tym odcinku zabieram Was w podróż do XVII-wiecznej Rzeczypospolitej, gdzie duchowny szpieg – opata Michał Antoni Hacki, znany jako "James Bond z Oliwy" – działał na najwyższych szczeblach władzy. Poznamy kulisy jego niezwykłej kariery: od przechwytywania i deszyfrowania tajemniczych korespondencji, przez dyplomatyczne intrygi na dworze Jana Sobieskiego, aż po rozpracowywanie spisków przeciwko kr...

W marcu 1986 roku w Gnieźnie dokonano zuchwałej kradzieży arcydzieła sztuki złotniczej - XVII-wiecznego relikwiarza św. Wojciecha. Sprawa miała wiele gdańskich wątków: relikwiarz powstał w Gdańsku, zniszczyli go gdańszczanie, a kolejni gdańszczanie odtworzyli. Na podstawie artykułu mojego autorstwa dla portalu trojmiasto.pl Śledź podcast na: ► Spotify https://tinyurl.com/2a9crcxz ► Apple Podcasts...

Znajdujemy się w najludniejszym mieście Rzeczypospolitej. Gdańsk imponuje bogactwem, ale kryje też liczne niebezpieczeństwa: grasujących złodziei, wieczne widmo wybuchu epidemii oraz niszczycielską siłę żywiołów. Jednym z największych zagrożeń był ogień. W miastach o zwartej, w dużej mierze drewnianej zabudowie pożary potrafiły siać prawdziwe spustoszenie. Jak próbowano im zapobiegać? Zanurzmy się...

W odcinku 22 podcastu "Historia Gdańska dla każdego" przenosimy się do XIII-wiecznego Gdańska, kiedy to miasto otrzymało lokację na prawie lubeckim. Dowiemy się, dlaczego książę Świętopełk wysłał posłańców do Lubeki oraz jak prawo to wpłynęło na rozwój Gdańska. Poznamy historię niemieckiej gminy osadniczej, której centralnym punktem był kościół św. Katarzyny, oraz przyjrzymy się niektórym przepiso...

Cofnijmy się w czasie do ostatnich grudniowych dni 1923 roku. Dzięki lekturze  archiwalnych numerów Gazety Gdańskiej zobaczmy, czym żyło miasto równe sto lat temu.  Śledź podcast na: ► Spotify ⁠https://tinyurl.com/2a9crcxz⁠ ► Apple Podcasts ⁠https://tinyurl.com/mryzd8pc⁠ ► Google Podcasts ⁠https://tinyurl.com/5n7wprx7⁠ ► Strona internetowa: www.gedanarium.pl ► Adres email: gedanarium@gmail.com ► W...

Tę opowieść często nazywa się “Romeem i Julią z Gdańska”. Chociaż wydarzenia rozegrały się nad Motławą zaledwie kilkanaście lat przed tym, jak włoski poeta Luigi Da Porta opisał w swoim dramacie losy kochanków z Werony, sprawa gdańskiego skandalu obyczajowego z XVI wieku była bardziej złożona. Możemy w niej znaleźć politykę, wielkie pieniądze, a nawet klątwę nałożoną przez papieża Aleksandra VI, z...

Dla ludzi średniowiecza magia była realna i namacalna. Wśród praktyków magii znajdowali się również duchowni, bowiem nie dość, że byli wykształceni, to często mieli wystarczające środki na zakup ksiąg z tajemną wiedzą, które mogli wykorzystać. Jednak magia miała również mroczną stronę, bo mogła prowadzić do konszachtów z diabłem. Śledź podcast na: ► Spotify https://tinyurl.com/2a9crcxz ► Apple Pod...

9 maja 1734 roku Gdańszczanie pokonali w bitwie szturmujące Górę Gradową wojska rosyjskie. To było największe zwycięstwo gdańskiego oręża w osiemnastym stuleciu i ważny epizod wojny o sukcesję polską, w której potężne miasto wiernie stało przy legalnie obranym królu - Stanisławie Leszczyńskim Śledź podcast na: ► Spotify https://tinyurl.com/2a9crcxz ► Apple Podcasts https://tinyurl.com/mryzd8pc ► G...

Kiedy w 2010 roku odsłonięto pomnik Świętopełka Wielkiego w okolicy kościoła św. Mikołaja, w przestrzeni publicznej pojawiały się różne komentarze. Kontrowersje budziła "kaszubskość" Świętopełka, niektórzy nie dostrzegali związków księcia z Gdańskiem bądź zarzucano mu, że jego poczynania przekreśliły wcześniejsze zespolenie Polski dzielnicowej. Jedni nazywali Sobiesławica bohaterem, drud...

Współcześnie Pruszcz Gdański to niewielkie miasto, które stanowi zaplecze sąsiadującej metropolii. Jest to miejsce o długiej oraz ciekawej historii. Dzisiaj przyjrzymy się najdawniejszym mieszkańcom Pruszcza. Śledź podcast na: ► Spotify https://tinyurl.com/2a9crcxz ► Apple Podcasts https://tinyurl.com/mryzd8pc ► Google Podcasts https://tinyurl.com/5n7wprx7 ► Strona internetowa: www.gedanarium.pl &...

W ostatnich tygodniach opinię publiczną zelektryzowała informacja o zestrzeleniu przez Amerykanów chińskiego balonu meteorologicznego. To wydarzenie od razu ożywiło dyskusję na temat wizyt pozaziemskich cywilizacji. Ta kwestia zaprzątała głowy badaczy już od wielu wieków...    Śledź podcast na:   ► Spotify https://tinyurl.com/2a9crcxz   ► Apple Podcasts https://tinyurl.com/mryz...

Na długo przed profesjonalizacją archeologii i historii, ludzie znajdowali ukryte w ziemi relikty dawnych czasów i próbowali rozwikłać tajemnice, które się z nimi wiązały. W XVII wieku w Gdańsku odkryto starożytne urny, którymi zainteresowali się ówcześni badacze. Śledź podcast na: ► Spotify https://tinyurl.com/2a9crcxz ► Apple Podcasts https://tinyurl.com/mryzd8pc ► Google Podcasts https://tinyur...

Mściwoj I, wraz ze swoją żoną Zwinisławą, byli parą zręcznych polityków. Czy z nielicznych źródeł możemy wyłuskać obraz tych postaci, i czy to właśnie Mściwoj wkroczył na ścieżkę, która zakończy się niezależnością Sobiesławiców? Śledź podcast na: ► Spotify https://tinyurl.com/2a9crcxz ► Apple Podcasts https://tinyurl.com/mryzd8pc ► Google Podcasts https://tinyurl.com/5n7wprx7 ► Strona internetowa:...

Zima w nowożytnym mieście miała dwa oblicza. Z jednej strony zwalniał handel, a ogrzanie się było dla mieszczan sprawą życia i śmierci. Z drugiej strony, długie wieczory sprzyjały zabawie, ucztowaniu i wymienianiu opowieści oraz planowania przyszłych inwestycji.  Śledź podcast na: ► Spotify https://tinyurl.com/2a9crcxz ► Apple Podcasts https://tinyurl.com/mryzd8pc ► Google Podcasts https://ti...

W drugiej połowie XII wieku namiestnikiem w Gdańsku został Sambor. Chociaż niewiele wiemy o jego panowaniu, na podstawie wzmianek w źródłach jesteśmy w stanie zarysować jego dążenia polityczne. Za czasów Sambora rozwijało się osadnictwo w Gdańsku - najpewniej wtedy powstał pierwszy kościół św. Mikołaja. Śledź podcast na: ► Spotify https://tinyurl.com/2a9crcxz ► Apple Podcasts https://tinyurl.com/m...

Jest rok 1138. Umiera książę Bolesław III Krzywousty, który przeżył 52 lata. Według Długosza, władca został pochowany w płockiej katedrze. Kronikarz odmalował również portret Bolesława, mężczyzny zawsze poszukującego wojen, chciwego zaszczytów, rozgłosu i sławy. Zarówno wojnę, jak i sławę znalazł na Pomorzu Wschodnim, które podbił i włączył w granice swojego państwa. Śledź podcast na: ► Spotify ht...

Najstarszy kościół Gdańska powstał w XII wieku, po podboju Pomorza Wschodniego dokonanego przez Bolesława Krzywoustego. Chociaż świątynia przestała istnieć, znamy garść szczegółów dotyczącej tej budowli oraz duchownych, którzy przy niej funkcjonowali. Jednak co ciekawsze, wciąż w przestrzeni miejskiej możemy odnaleźć relikty kościoła - chociaż nie w miejscu, w którym pierwotnie się znajdował. Śled...

Zapraszam was na podróż w czasie, kiedy przyjrzymy się rozwojowi nie tylko Gdańska, ale i osad i klasztorów w najbliższych okolicach grodu i miasta, bowiem część z nich w przyszłości wyrośnie na niezwykle ważne ośrodki, które dzisiaj znajdują się w granicach Gdańska. Czekają nas opowieści o heroicznych bitwach, zdradach i politycznych intrygach - prawdziwa wschodniopomorska gra o tron. Oto sezon 1...

Bolesław Krzywousty miał jedną obsesję: podbój Pomorza. Ta sztuka nie udała się jego przodkom, w tym ojcu, Władysławowi Hermanowi, który stosował brutalną politykę wyniszczających najazdów. Jednak młodemu, wojowniczemu księciu był pisany inny los: poskromił Pomorzan, których ziemie weszły w skład państwa polskiego. Śledź podcast na: ► Spotify https://tinyurl.com/2a9crcxz ► Apple Podcasts https://t...

W historii Pomorza Wschodniego wiek XI jest okresem niezwykle burzliwym: kolejni władcy Polski próbowali sobie podporządkować ziemie leżące przy bałtyckim brzegu, jednak nigdy bez trwałego sukcesu. Pomorzanie powrócili do wiary swoich przodków, wzniecali kolejne rebelie, a pod koniec stulecia zastosowali taktykę walki partyzanckiej. Śledź podcast na: ► Spotify https://tinyurl.com/2a9crcxz ► Apple...

W dzisiejszym odcinku na chwilę zostawię główną narrację, prowadzoną chronologicznie, i powrócę do zagadnienia “najstarszego Gdańska”. Ten odcinek podcastu wywołał wiele komentarzy, w których podważano wszystko od etymologii nazwy miasta, po lokalizację osady. Postanowiłem podzielić się wątpliwościami środowiska archeologicznego. W 2015 roku w czasopiśmie “Pomorania Antiqua”, wydawanym przez Muzeu...

W 997 roku do Gdańska przybył biskup-misjonarz, Wojciech Sławnikowic. Jego wizyta łączy się z pierwszą pisemną wzmianką o mieście: w żywocie męczennika pojawia się URBS GYDDANYZC. Śledź podcast na: ► Spotify https://tinyurl.com/2a9crcxz ► Apple Podcasts https://tinyurl.com/mryzd8pc ► Google Podcasts https://tinyurl.com/5n7wprx7 ► Strona internetowa: www.gedanarium.pl ► Adres email: gedanarium@gmai...

W X wieku Piastowie podbili Pomorze Wschodnie. Ta kampania była częścią ekspansji młodego państwa gnieźnieńskiego, którego władcy dążyli do zdobycia środków, potrzebnych na prowadzenie ich polityki: budowania grodów oraz utrzymania drużyny wojowników. Jednak podczas wyprawy coś musiało pójść nie tak... Śledź podcast na: ► Spotify https://tinyurl.com/2a9crcxz ► Apple Podcasts https://tinyurl.com/mr...

W dzisiejszym odcinku poszukamy najstarszego Gdańska. Tego wczesnośredniowiecznego, do którego przybył święty Wojciech wybierając się do kraju Prusów. W ciągu kolejnych wieków naukowcy podejmowali kolejne próby lokalizacji grodu w wielu miejscach na terenie współczesnego miasta. W ostatnich latach coraz większe uznanie zdobywa jedna koncepcja, dodatkowo poparta autorytetem wybitnego gdańskiego his...

W drugim odcinku przyjrzymy się plemionom, które miały wpływ na dzieje Pomorza we wczesnym średniowieczu. Pochodzenie Słowian jest spowite mgłą tajemnicy, a sytuacji nie wyjaśniają dyskusje, prowadzone na ten temat od dziesięcioleci. Poszukiwanie kolebki Słowiańszczyzny naznaczone jest sporami politycznymi między kolejnymi pokoleniami historyków, archeologów i językoznawców, zarówno z Polski, jak...