Felsefe ile Yolculuklar

Friedrich Nietzsche'nin başyapıtlarından "Tragedyanın Doğuşu"nu derinlemesine incelediğimiz bu yayında, sanatın ve varoluşun iki zıt gücü olan Apolloncu düzen ve ölçü ile Dionisosçu coşku ve esriklik arasındaki destansı çatışmayı ele alıyoruz. Antik Yunan tragedyasının ilkel ve doğayla iç içe olan köklerinden nasıl doğduğunu, ardından Sokratesçi akılcılıkla (rasyonalite) nasıl bir çö...

Gerçekliğin ardındaki sır perdesini aralamaya hazır mısınız? Arthur Schopenhauer'in başyapıtı "İsteme ve Tasarım Olarak Dünya" temelinde hazırladığımız bu bölümde, hayatın, acıların ve insani arzuların doğasına doğru derin bir felsefi yolculuğa çıkıyoruz. Gördüğümüz evrenin yalnızca zihnimizin bir "tasarımı" olduğunu, varoluşun temelinde ise kör, akıldışı ve bitmek bilmeyen...

Güzellik yalnızca sanata veya doğaya ait soyut bir kavram mıdır, yoksa varoluşsal bir ihtiyaç ve toplumsal bir eylem biçimi mi? Bu bölümde, insanlık tarihi boyunca "güzellik" ve "estetik" kavramlarının izini sürüyor; Platon ve Aristoteles'ten Kant'a, Sircello'dan Nehamas'a uzanan büyüleyici bir düşünce serüvenine çıkıyoruz. Güzelliğin nesnel ve öznel boyutlarını...

Gündelik hayatta sıkça birbirinin yerine kullandığımız "gerçek" ve "hakikat" kelimeleri aslında aynı anlama mı geliyor? Bu bölümde, insan düşüncesinin bu iki temel sütunu arasındaki büyüleyici ve derinlikli farkı keşfediyoruz. Gerçek, "Ne vardır?" sorusuna yanıt arayan evrenin nesnel ve fiziksel durumuyken; hakikat, "Ne doğrudur?" sorusunun peşinden koşan in...

Antik dünyanın en etkili felsefi akımlarından biri olan Stoacılık, yalnızca bir düşünce sistemi değil, aynı zamanda zorlu bir dünyada nasıl doğru yaşanacağına dair pratik bir rehberdir. Bu bölümde, Zeno'nun Atina'da attığı ilk adımlardan Seneca, Epiktetos ve Marcus Aurelius gibi Roma dönemi düşünürlerine uzanan Stoacı okulun tarihsel yolculuğuna çıkıyoruz. Felsefenin kalbi olan etik, bilgi...

Modern düşüncenin temellerini atan, tarihin en büyük entelektüel dostluklarından birinin perde arkasına hoş geldiniz! Biri "Kâfir" olarak anılan şüpheci, dışa dönük ve neşeli filozof David Hume; diğeri ise "Profesör" lakaplı, modern ekonominin babası, içe dönük ve temkinli Adam Smith. Bu podcast, 18. yüzyıl İskoç Aydınlanması'nın kalbinde yeşeren, fikir ayrılıklarına ve top...

Mutluluk arayışının kendisi seni mutsuz yapıyorsa, belki de yanlış şeyi arıyorsundur. Badiou'ya göre gerçek mutluluk bir tatmin değil, imkânsızın peşinden gitme cesareti. Bu videoda Alain Badiou'nun Gerçek Mutluluğun Metafiziği eserinden yola çıkarak şunu soruyoruz: Tüketim kültürü, sahte güvenlik ve sıradan tatminlerle çevrilmiş bir dünyada hakiki bir yaşam inşa etmek mümkün mü?

Neden anlık mutluluklarla yetiniyor, kalıcı bir sevince dönüşemiyoruz? Çetin Balanuye'nin "Spinoza'nın Sevinci Nereden Geliyor?" adlı eserinden yola çıkarak hazırladığımız bu podcast'te, hayatımızı gizlice kedere boğan üç büyük yanılgıyı; aşkıncılık, özgür irade yanılsaması ve erekselciliği masaya yatırıyoruz. Spinoza'nın yüzyıllar öncesinden günümüze uzanan reddedilemeye...

Kölelikten bilgeliğe uzanan sarsılmaz bir zihnin inşası... Bu videoda, Roma döneminde bir köle olarak doğup tarihin en büyük filozoflarından biri haline gelen Epiktetos'un gözünden Stoacılık felsefesini inceliyoruz. Hayatta kontrol edemediğimiz olaylara karşı nasıl dik durabiliriz? Kaderi ve yaşadığımız acıları kabullenmek bizi gerçekten özgürleştirir mi, yoksa gelişmemizin önünde bir engel mi...

Aklınızı kullanma cesaretiniz var mı? Antik Roma'dan Aydınlanma Çağı'na, bilimsel devrimlerden bugünün yapay zeka ve dijital algoritma kuşatmasına kadar insanlığın en büyük entelektüel parolası hiç değişmedi: Sapere Aude! (Bilmeye Cesaret Et!). Bu videoda, dogmalara karşı aklın özgürleşme serüvenini ve bedellerini tarihsel bir yolculukla keşfediyoruz. Immanuel Kant'ın bizi kendi konfor...

Gözlerinizi kapatın ve bir anlığına yarasa olduğunuzu hayal edin... Alacakaranlıkta kollarınızdaki zar gibi dokuyu çırparak uçuyor, etrafınızı görmek yerine yüksek frekanslı ses dalgalarının yankılarıyla (sonar sistemiyle) algılıyor ve günü karanlık bir tavanda baş aşağı asılı geçiriyorsunuz. Bunu zihninizde canlandırmak belki eğlenceli olabilir ama küçük bir sorun var: Sizin şu an yaptığınız şey,...

Çok çalışmanın bir erdem olduğu fikri aslında tarihin en büyük yanılgılarından biri olabilir mi? Nobel ödüllü düşünür Bertrand Russell'ın kışkırtıcı başyapıtı "Aylaklığa Övgü", modern dünyanın meşguliyet saplantısına meydan okuyor. Russell'a göre, gelişen teknoloji sayesinde günde sadece dört saat çalışarak tüm toplumsal ihtiyaçları karşılamak ve refaha ulaşmak mümkün. Hayatın ge...

Neden böyle davranıyoruz? İnsan davranışlarının ardındaki gizli amaçları, Alfred Adler'in çığır açan Bireysel Psikoloji kuramıyla keşfedin! Bu videoda, psikoloji tarihinin en önemli eserlerinden biri olan "İnsanı Tanıma Sanatı"nın derinliklerine iniyoruz. Erken çocukluk anılarımızın tüm hayatımızı nasıl şekillendirdiğini, içimizde yatan "aşağılık duygusu"nun bizi nasıl üstü...

Modern İnsanın Mutluluk Arayışı Desmond Morris’in Mutluluk Üzerine adlı çalışması, bu evrensel duyguyu biyolojik ve evrimsel bir perspektifle ele alarak, mutluluğu hayatın aniden iyileşmesiyle ortaya çıkan geçici bir coşku dalgası olarak tanımlar. Yazar, modern insanın mutluluk arayışını kökenleri avcı-toplayıcı atalarımıza dayanan hayatta kalma stratejileriyle ilişkilendirir ve bu duyguyu hedef o...

ABD başkanlık koltuğundaki Donald Trump'ın fevri ve kural tanımaz kararlarının ardında yatan asıl neden ne? Bu videoda, Trump'ın eylemlerini "açıklanamaz bir anomali" veya siyasi bir taktik olarak değil, doğrudan nöropsikolojik ve tıbbi bir vaka olarak ele alıyoruz. "Kibir Sendromu" (Hubris), ölümcül narsisizm, empati kaybı ve bilişsel gerileme bulgularının uluslararası...

Zoran Terzić'in ufuk açıcı eseri "İdiokrasi: Yeni İdyotun Kültürü"nden ilham alan bu video, modern toplumun en büyük açmazlarından birini mercek altına alıyor. Antik çağın inzivaya çekilmiş, sorgulayan bilge 'idyot'undan, günümüzün kalabalıklar içinde kendi kuyusunu kazan, absürtlüğü yücelten ve tüketim çılgınlığında kaybolan 'yeni idyot'una uzanan çarpıcı bir tarihse...

İyi, kötü, doğru veya yanlış... Bugün ahlak üzerine yaptığımız tartışmalar neden kördüğüm olup hiçbir zaman rasyonel bir sonuca ulaşmıyor? Alasdair MacIntyre, çağdaş felsefenin en sarsıcı başyapıtlarından biri olan Erdem Peşinde (After Virtue) kitabında tüyler ürpertici bir iddia ortaya atıyor: Büyük bir ahlaki felaket yaşadık ama bunun farkında bile değiliz! Günümüzde kullandığımız ahlak dili, as...

Alain de Botton’un Felsefenin Tesellisi adlı eseri, gündelik yaşamın getirdiği temel sıkıntılara antik ve modern filozofların düşünceleri ışığında pratik çözümler sunmaktadır. Kitap; toplum dışına itilme, para sıkıntısı, hayal kırıklığı, yetersizlik hissi, aşk acısı ve zorluklarla mücadele gibi altı ana temayı farklı düşünürlerin perspektifinden ele alır. Sokrates entelektüel özgüveni, Epikuros mu...

Bu video, insanlık tarihinin gölgede kalmış ancak en aydınlık dönemlerinden biri olan İslam Altın Çağı'nın (8. - 14. yüzyıllar) bilimsel mirasını ve bu eşsiz dönemin Masonik düşünce ile olan felsefi bağlarını derinlemesine inceliyor. Bağdat'ta kurulan ve farklı inançlardan bilginleri evrensel bir bilgi kardeşliği etrafında birleştiren Beyt'ül Hikme'den (Bilgelik Evi) başlayarak, an...

Her şeyin bir rüya, bir yanılsama veya sırf sizi aldatmak için uğraşan "kötü niyetli bir cinin" oyunu olmadığını nasıl kanıtlayabilirsiniz? Etrafınızdaki dünya, bedeniniz, geçmişiniz, hatta geometri ve matematiğin en temel doğruları bile koca bir yalan olabilir mi? Bu videomuzda, 17. yüzyıl Fransız filozofu René Descartes'ın insan bilgisinin mabedini sarsılmaz temeller üzerine yenide...

Nörobilimin çözülmemiş en büyük gizemlerinden biri olan bilincin kökenlerine doğru büyüleyici bir yolculuğa çıkıyoruz. Antonio Damasio, geleneksel görüşlerin aksine bilincin sadece beyinle değil, beden ve duygularla ayrılmaz bir bütün olduğunu ortaya koyuyor. Duygular olmadan bilincin, beden olmadan da duyguların tam anlamıyla açıklanamayacağını görüyoruz. Bilincimiz, organizmamızın çevresindeki n...

Bertrand Russell'ın kült eseri Mutlu Olma Sanatı, mutluluğun bize altın tepside sunulan bir insan hakkı olmadığını; aksine, sosyal hayata aktif olarak katılarak ve mücadele edilerek "fethedilmesi" gereken bir hedef olduğunu vurgular. Günümüz insanının boğuştuğu rekabet, can sıkıntısı, yorgunluk, çekememezlik, günah duygusu ve kamuoyu korkusu gibi dertler, aslında bizi kendi iç dünyam...

Zamanla bozulan arabanızın veya bilgisayarınızın her bir parçası tek tek yenileriyle değiştirilse, yıllar sonra elinizdeki araç hala sizin o ilk aldığınız orijinal araç mıdır? Peki ya kurnaz bir tamirci yıllar içinde çıkardığı o eski parçaları gizlice biriktirip birleştirerek arabanızın birebir kopyasını yapsaydı; "gerçek" olan hangisi olurdu: Sizin bindiğiniz tamamen yeni parçalardan ol...

Şu an bu yazıyı okuduğunuzdan, gerçek bir bedene sahip olduğunuzdan ne kadar eminsiniz? Ya aslında "canavar ruhlu bir bilim insanı" tarafından kafatasınızdan çıkarılıp besin maddeleriyle dolu bir kavanoza konmuş ve süper güçlü bir bilgisayara bağlanmış bir beyinden ibaretseniz? Gördüğümüz, duyduğumuz ve hissettiğimiz her şeyin aslında bilgisayardan sinir uçlarımıza gönderilen elektronik...

Işığın Peşinde: Antik Dünyanın Bilim ve Felsefe Mirası Üzerine Bir Yolculuk İnsanlık, binlerce yıl boyunca mitlerin, dogmaların ve bilinmezliğin alacakaranlığından; aklın ve sistemli bilginin ışığına doğru nasıl bir yürüyüş gerçekleştirdi? Evren kendiliğinden kör bir kaos mu, yoksa akıl ve mantıkla çözümlenebilecek derin ve anlaşılabilir bir düzene mi sahip? Bu videoda, insan aklının en büyük mace...