Ecosofie: Succesvol samenleven

💰Wat doet extreme rijkdom met een samenleving? Volgens filosoof Ingrid Robeyns meer dan je denkt. In haar boek Limitarisme stelt ze dat niet alleen armoede, maar ook rijkdom een maatschappelijk probleem is. Want extreme vermogens ondermijnen de democratie, vergroten ongelijkheid en verergeren de ecologische crisis. In deze aflevering van Ecosofie gaat Marnix Kluiters met Robeyns in gesprek tijden...

Hoe maken we Nederland écht warm? Zonder gas, en zonder dat de rekening oneerlijk verdeeld wordt? Tijdens Springtij , drie dagen vol gesprekken over ecologische en sociale vraagstukken op Terschelling, duiken Herman Exalto (directeur Warmtenetten bij EBN) en Cathelijne Bouwkamp (wethouder duurzaamheid in Arnhem) in een van de grootste uitdagingen van de energietransitie: de warmtevraag . Want wist...

Hoe bouwen we aan een Europa dat kiest voor kwaliteit in plaats van kwantiteit? Paul Schenderling (oprichter van Postgroei Nederland) pleit voor een radicaal ander handelsbeleid. Geen race naar de bodem, maar een race naar de top: producten die langer meegaan, geproduceerd op een duurzame manier, voor eerlijke prijzen. In deze aflevering praten we over: 🔹 Waarom hyperglobalisering democratie en b...

In deze speciale live-aflevering vanaf de Groene Vloot tijdens het Springtij Congres spreken we met Arjan Keizer , oprichter van Medewerkers voor onze Toekomst . Deze nieuwe beweging roept het bedrijfsleven op om te kiezen voor langetermijnwaarde boven kortetermijnbelangen. De aflevering maakt deel uit van het Leiderschapsprogramma van het Springtij Forum, waarin deelnemers de centrale vraag krijg...

In deze aflevering duiken we in het fascinerende spanningsveld tussen weten en niet-weten met niemand minder dan Robbert Dijkgraaf. Wetenschap levert vooral méér vragen op, zegt hij. En dat maakt het juist zo waardevol. Dijkgraaf vertelt in Ecosofie over zijn niet te stillen nieuwsgierigheid als kind, zijn liefde voor kennisoverdracht en zijn loopbaan als natuurkundige, hoogleraar en voormalig dir...

Van kindersluiproutes tot sneeuwvrije fietspaden: ontdek hoe verbeelding onze steden fijner kan maken. Hoe maak je een stad écht fijn om in te leven? In zijn boek  De Fijne Stad laat Vincent Luyendijk zien hoe verbeelding de sleutel is tot betere, groenere en menselijkere steden. Van sneeuwvrije fietspaden in Finland tot kindersluiproutes in Denemarken: overal zijn inspirerende ideeën te vinden. I...

In deze aflevering duiken we diep in de wereld van planten met Charlotte Gommers , universitair docent en onderzoeker aan Wageningen University. Zij legt uit waarom planten de stille helden van onze planeet zijn. 🌿 Wat je kunt verwachten: Een heldere uitleg van fotosynthese en hoe planten zonlicht omzetten in energie Hoe planten concurreren en zich aanpassen aan hun omgeving De gevolgen van verzi...

Wat motiveert mensen in een tijd van desinformatie, klimaatcrisis en politieke vervreemding? In deze aflevering ga ik in gesprek met journalist en schrijver Joris Luyendijk en motivatiewetenschapper Chi Lueng Chiu . We praten over de kloof tussen hoog- en laagopgeleid, het falen van progressieve partijen, en waarom steeds meer mensen hun vertrouwen verliezen in de democratische rechtsstaat. Chi le...

Waarom verandering vaak onmogelijk lijkt (tot het gebeurt) 💰 Toen pensioenfonds ABP besloot te stoppen met fossiele investeringen, stond campagneleider Hiske Arts van Fossielvrij NL zelf versteld. In deze aflevering duiken we met haar in de kracht van verhalen: – 🔥 Hardnekkige mythes over duurzame brandstof – 💨 Het sprookje van ‘schoon’ gas – 🎯 Klimaatdoelen die niet deugen Wat houdt echte ver...

Hoe groeide China van diepe armoede uit tot wereldmacht? En wat betekent dat voor de toekomst van de wereld? In deze aflevering duiken we samen met sinoloog Henk Schulte Nordholt in het fascinerende verhaal van China. Henk woonde en werkte twintig jaar in China, sprak met partijleiders én gewone burgers, en schreef meerdere boeken over het land. In deze aflevering hoor je: ✅ Hoe de Chinese geschi...

Afgelopen vrijdag overleed Jan Terlouw op 93-jarige leeftijd. In 2019 had ik de eer om hem te mogen spreken voor deze serie. Het was een mooi gesprek over duurzaamheid, vertrouwen en verhalen. Ik breng het gesprek daarom graag nog een laatste keer onder de aandacht. 🎓 Aan de slag met je idealen? Neem deel aan de Ecosofie Academy 📚 Koop het boek Duurzame Ambitie 🔎 Ecosofie.net – voor alle afleve...

Hoe bouwen we voldoende woningen zonder het klimaat te belasten? Moeten we genoegen nemen met minder, of kunnen we juist slimmer bouwen? In deze aflevering gaan we in gesprek met Andy van den Dobbelsteen, hoogleraar Climate Design & Sustainability aan de TU Delft. We hebben het over plantaardige bouwmaterialen, circulair ontwerpen, natuurinclusief bouwen én hoe Nederland een veelbelovende bouw...

🍻 Van festivalplas weer bier maken? Onderzoeker Kimo van Dijk (Wageningen University & Research) vindt dat een heel goed idee. In deze aflevering hoor je waarom we veel slimmer moeten omgaan met stikstof, fosfor en kalium. Terwijl we kampen met een mestoverschot, spoelen we tegelijk essentiële voedingsstoffen weg. ♻️ De oplossing? Kringlooplandbouw en gerecyclede meststoffen uit bijvoorbeeld...

De circulaire economie draait nog niet op volle toeren. Volgens Arjan Hassing (CircuLaw) en Wim Beelen (gemeente Utrecht) hebben we minder vrijblijvende praatjes en meer slimme regels nodig. Gemeenten blijken verrassend veel power te hebben — van duurzaam beton tot CO2-prijs per bouwproject. En nee, drang en dwang zijn geen rotwoorden, maar een duwtje in de goede richting. Conclusie: regelgeving h...

Europa kan scoren op de wereldmarkt als we een echte circulaire economie opbouwen. Niet als klein Nederland op zichzelf, maar met alle buurlanden samen.  ♻️ Van refurbished heupproteses tot kerstverlichting met een tweede leven – in deze aflevering duiken we in de wereld van radicaal recyclen met Steven van Eijck. Waarom vergadert hij net zo lang met mansen tot ze het eens zijn? En waarom kun je j...

De transitie naar een duurzame toekomst gaat niet lukken, voorspelt toekomstdenker Ruud Veltenaar. Een ecologische, economische en sociale crisis zal ervoor zorgen dat onze samenleving in elkaar stort. En: dat is het beste dat ons zou kunnen overkomen. Zo energiek als Ruud vertelt, zo pessimistisch is het toekomstscenario dat hij schetst. Hij voorspelt een ineenstorting zoals de teloorgang van het...

Oplossingsjeuk is een hele bijzondere irritatie. Akelig hardnekkig ook, en het staat klimaattransitie in de weg. Daan Remarque, psycholoog, communicatieadviseur en zelfbenoemd klimaatoptimist, bedacht deze term voor een bijzonder verschijnsel: als mensen de oplossingen voor een specifiek probleem niet zien zitten, zoals stoppen met vliegen vanwege duurzaamheidsredenen, hebben ze de neiging om het...

Kijk verder dan de krantenkop en morele verontwaardiging, zegt Mijntje Lückerath, hoogleraar Corporate Governance aan de Universiteit van Tilburg. Zij bespreekt de rol van morele dilemma's in de boardroom en vraagt erkenning voor de complexiteit van besluitvorming in de boardroom. Kiezen tussen goed en fout is makkelijk. Stelen mag niet en liegen is fout. Maar in het dagelijks leven wordt het...

Ze werken in totaal uiteenlopende sectoren, maar zowel Sharon van Herel als Esther Smit leveren in hun werk een bijdrage aan een duurzame toekomst. Esther Smit werkt met haar bedrijf Oxious Talent Factory aan recycling en upcycling van afgedankt bedrijfstextiel. In haar confectieatelier in Rotterdam werken bovendien mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. "Mensen denken: als je een oude t...

Klimaattransitie is niet alleen een technologische of economische transitie, maar ook een sociale transitie. Suzanne Kröger, Tweede Kamerlid voor GroenLinks, ziet dat mensen het gevoel moeten krijgen dat ze grip hebben op hun eigen leven en dat ze niet worden overrompeld door veranderingen. Daarom maakt zij zich niet alleen hard voor duurzaamheid, maar ook voor zoiets als energiecoöperaties, betaa...

Renewi maakt van Playmobil-poppetjes van de binnenkant van oude koelkasten. Knap staaltje recyclen – en daar moeten straks veel meer bedrijven mee aan de slag, als de CSRD-richtlijnen van kracht worden. Sander Leenders en Willem Sterkenburg van Renewi pleiten ervoor om afval niet te zien als last, maar als lust, en om op een positieve manier te praten met andere bedrijven over duurzaamheid in de k...

We weten meer over de maan dan over de oceanen, terwijl oceaanstromingen op kilometers diepte cruciaal zijn voor het klimaat. De AMOC, een complexe Atlantische zeestroom, beïnvloedt het milde klimaat in Europa. Door opwarming, smeltwater en veranderingen in zoutgehalte, dreigt deze stroming te verzwakken of zelfs stil te vallen. Elfstedentocht, denk ik meteen. Of in elk geval een tegenbeweging teg...

Van alles wat klimaatonderzoeker Frank Selten kan vertellen over ultraviolet licht, de zon als kernreactor, hoeveelheid Watt die op de aarde afkomt en elektromagnetische straling, gaat je hoofd duizelen. Want wat heeft waterdamp te maken met klimaatverandering? En waarom is het slecht nieuws dat we een naderende ijstijd ontwijken? En tegelijk is het heel simpel - tenminste, als Frank het uitlegt....

Binnen de duurzame bubbel is het niet gauw goed genoeg. Vegetarisch eten, maar wel leren schoenen aan je voeten? Ai, beetje jammer. Niet honderd procent vegan? Je doet moeder Aarde verdriet. Gelukkig spreekt journalist Nadine Maarhuis ons allemaal moed in: het hoeft niet perfect. 'Liever een grote groep mensen die hun fouten ook maken, dan een kleine groep die perfect groen leeft,' zegt...

Marien Boonman strijdt fel tegen 'energiepopulisme', zoals hij het noemt: feitenvrij discussiëren over de energietransitie voor politiek gewin. "Sommige mensen zeggen: we lossen alles op met technologie. En anderen vinden juist dat we als consumenten ons gedrag moeten aanpassen om het energieverbruik omlaag te brengen. Maar ja, we blijven spulletjes kopen en als je mensen vraagt om...