Dood & Verderf

Hoewel films maar weinig moeten hebben van metal, laten metalheads zich met liefde door de meest bloederige en brute cinema inspireren. Dat bewijst cinefiel Richard Toepoel in acht verschrikkelijke platen.

Hoe leuk metal van onze eigen aarde ook is: er is nog veel meer te ontdekken in het universum. En dus neemt planeetwetenschapper Vincent Kofman ons mee naar de uithoeken van het heelal, voortgestuwd door een motor vol kosmische-metal-kerosine, op zoek naar de muzikale en filosofische vondsten daar op ons liggen te wachten.

Al sinds de allereerste metalrelease is satanisme onlosmakelijk verbonden met metal. Maar hoe en waarom, dat weet Danny van Eijk, maker van de onderzoekspodcast Blackfold. Van een kapitalistisch instrument tot een icoon dat pubers te serieus nemen, Danny kan altijd aanwijzen waar en hoe satan zich verstopt.

Nazgûl, grimmigheid, transdimensionale monsters, epische oorlogen, escapisme: zowel fantasy als metal gaat er heerlijk op. Fantasyschrijver Sander Klijn legt in woord en muziek uit waarom deze culturen voor elkaar gemaakt lijken te zijn - alhoewel het huwelijk wat ongelijk uitpakt.

Wat heeft het werk van Goethe, Blake, Marsman, Süskind en Coleridge gemeen? Precies: ze vormden allemaal inspiratie voor de metalscene. Politiek tekstschrijver Daan de Neef legt het als een officieus hoogleraar literaire metal uit. En ga stemmen de 18e!

Gooi al je kabbelende 'atmospheric sounds to relax/work/chillout/feel/concentrate'-playlists maar weg. Prikkelexpert Suzanne Nieuwenhuijs legt in deze uitzending van Dood & Verderf uit hoe je juist met metal je hersenen kunt sturen, van super geconcentreerd werken tot eindelijk weer voelen.

Hoe kon het ooit gebeuren dat blackmetalbands begonnen te flirten met neonazi-idealen? En waarom roepen uitgesproken linkse bands als Deafheaven en Agriculture zoveel weerstand op? Het Rotterdamse Lijkschouwer duikt de krochten van de NSBM in én legt uit waarom het er expliciet tegen strijdt.

Live vanaf Helldorado in Eindhoven probeert het Friese Bildtstar me ervan te overtuigen waarom hairmetal toch écht het luisteren waard is. We duiken in het belang van tapping, de cruciale rol van power, de plaats van de ballad, en de onvermijdelijkheid van sex, drugs & rock 'n roll.

Een dominee en metal, gaat dat samen? Jazeker, bewijst Renate Japenga. In haar kerk in Gouda organiseerde zij vorig jaar een metal-kerkdienst. In Dood & Verderf laat zij horen hoe dat klonk én vertelt Renate waarom die twee elkaar prachtig kunnen aanvullen en inspireren.

Zwart is wit, luid is stil, en geweld is liefde. Volgens geluksdocent Maureen Crijns leidt metal namelijk tot meer levensgeluk. Via zeven platen komen we erachter hoe dat zit én welk geluk er voor iedereen klaarligt.

Metal is metal? Zeker niet! Want hoewel de meeste herrie uit het Westen komt, is er ook een levendige Spaanse en Latijns-Amerikaanse scene, met totaal eigen klanken en teksten. Gelukkig weet dubbelbloed Bram 'El Pastuso' Franssen, frontman van Pendejo, in deze editie van Dood & Verderf deze werelden te combineren én te duiden.

Metalfestivals zijn zéér populair, maar ook zéér lastig om te organiseren. Bas Vonk, hoofd productie bij Baroeg Open Air, vertelt in aanloop naar de zestiende editie over welke uitdagingen er spelen én hoe je die overwint. Plus: een scoop over kindercorpsepaint.

Geen scene zo verweven met zijn merchandise als de metal. En dus onderzoeken we met socioloog Julian Schaap de vele rollen die shirts, longsleeves en war jackets spelen, variërend van onwetende Metallica-dragers tot stiekeme neonazi's.

Jazz. Da's niet bepaald het eerste waar je aan denkt bij metal. Maar onderzoeker en drummer Luis Mora Matus laat in Dood & Verderf horen dat beide genres enorm veel raakvlakken hebben. Het resultaat klinkt minimaal vernieuwend, en maximaal geweldig.

Er is bijna geen metalband die zonder zit: een cover van een plaat uit een heel ander genre. Maar waarom doen ze dat? Welke variaties kent dit genre? En hoe zak je niet door het ijs? Nederlands leukste metalcoverband, Pene Corrida, vertelt er werkelijk waar alles over.

Van Friese punker tot Rotterdams hoogleraar: je kunt het ver schoppen als buitenbeentje. Toch pleit Ferry Koster ervoor altijd te blijven twijfelen aan wat je denkt, gelooft en doet, want pas dan wordt het leuk.

Van de automutilatie van Shining tot de gekte van Benighted: fotograaf Sonja Schuringa legt als geen ander vast hoe bands écht zijn. In deze uitzending legt Sonja uit hoe ze de mensen achter de facade tevoorschijn tovert.

Eindelijk: Dood & Verderf kiest en bespreekt aan de hand van alleskunner (waaronder documentairemaker) Mike Redman de beste docu's die gemaakt zijn over metal. We draaien de muziek, diepen de verhalen uit én verklappen wanneer Mikes langverwachte eigen metal-docu, Metaal, uitkomt. En ja, we proberen ook uit waar Judas Priest van verdacht werd. Don't do it!

Ik vroeg aan 11 experts die eerder te gast waren in deze show, wat dé bands zijn die je in 2025 in de gaten moet houden. Hun antwoorden variëren van Hongaarse electro-deathmetal, doedelzakmetalcore, Iraanse mystiek, polsensnijdende darkwave tot Nietscheiaanse blackmetal, boze-mannen-hardcore en overrompelende symfonieën.

Metal is voor stoïcijns coach Dennis de Gruijter zoveel meer dan herrie, 'sleeeejuuuur' roepen en bier drinken. Metal is voor hem het portaal naar andere werelden: eerst die van de duisternis, daarna die van de filosofie. In deze uitzending laat Dennis (en zijn dochter!) horen hoeveel filosofische lagen de metal ontsluit.

Een van dé nieuwe beloftes in het Nederlandse metallandschap is Reformist. Maar hoe kom je op die plek? En hoe maak je de stap naar het grote succes? Zanger Freek Kruijswijk en gitarist Mark van Gils delen al hun geheimen om de boyband van de metal te worden, variërend van radicaal darlings killen tot Trello-boards.

Deathcore is extreme muziek in optima forma. Maar achter die schijnbaar ondoordringbare geluidsmuren zitten prachtige verhalen verstopt. Elmer Maurits en René Gerbrandij van het Rotterdamse Distant draaien de platen die hen inspireerden en delen hun favoriete lore.

Bijbels uitdelen op Into The Grave, riffs spelen bij whitemetalband A Life Aligned, maar ondertussen ook héél hard gaan op Dying Fetus: Jasper Verhorst doet het allemaal. Want, zo laat hij horen, christendom en metal gaan prima samen (nouja, behalve Behemoth en Igorrr dan).

Ja, metal, dat lusten metalheads wel. Maar wist je dat ze ook heel goed gaan op drum 'n bass, industrial hardcore, ambient, breakcore en cybergothic? David Kuiper, programmer van de electronics-stage van Baroeg Open Air, laat horen welke elektronica werkt.

Steriele badkamerblackmetalopnames zijn een vorm van de hoogste kunst. De muzikanten van nu zouden eens wat beter hun nummers moeten kennen voordat ze gaan opnemen. En clicktracks zijn helemaal prima. Dat en meer hoor je van audio-engineer JB Van Der Wal, die via zijn favoriete 7 opnames je wegwijst maakt in de wondere wereld van metalproductie.