De jaren

De Gentse auteur en opiniemaker Chams Eddine Zaougui buigt zich al jaren over de drijfveer van machthebbers. Onlangs schreef hij een karakterstudie over Donald Trump, 'het machtigste grote kind ter wereld met een obsessie om gezien te worden'. Chams Eddine Zaougui weet ook waar zijn eigen fascinatie voor dictators en autoritaire leiders vandaan komt. Als kind al voelde hij wat macht betekent in he...

Verandert er iets aan je kijk op de dingen als het einde begint te naderen? Schrijfster en pianiste Anna Enquist is de 80 voorbij en dan kom je echt in ander vaarwater terecht. Veel van je vrienden zijn er al niet meer, en zelf loop je ineens helemaal achteraan in de stoet. Haar grote angst: dat er op een dag een thuiszorgmedewerker voor de deur staat, die ze helemaal niet heeft besteld. Over de w...

Op een dag zit je tot je eigen verbazing op een bankje naar een muur te staren, omdat je iets wil doen aan je onrust. Terwijl je helemaal niks hebt met wierook en klankschalen, ben je toch in een zen-boeddhistische meditatieruimte beland. Kunsthistoricus en kunstenaar Jan De Zutter, voorheen journalist en politiek woordvoerder, vertelt hoe hij ondanks zijn worsteling met non-denken verkocht raakte...

Dat lichaam en geest niet te scheiden vallen, weet Hanna Vandenbussche als geen ander. Ze combineerde jarenlang een succesvolle carrière als hardloopster met het vak van filosoof. Hoe leef je tussen wedstrijden op topniveau en het bittere mensbeeld van de 17de eeuwse wiskundige en filosoof Blaise Pascal? Al 15 jaar lang is ze geïntrigeerd door de wetenschapper, die absoluut niet geloofde dat de me...

Kunnen wij weer leren flaneren? Dat is wat schrijver en columnist Christiaan Weijts bezighoudt. Zijn opvoeding was doordrongen van planning. Om kort te gaan: vader stond elke dag op hetzelfde uur op en familiereizen waren tot in de puntjes voorbereid. Precies die neiging naar extreme orde vindt Weijts nu terug in wat de digitale wereld ons biedt. We hangen we vast aan een legertje apps die alles v...

Hoe is het om altijd twee culturen en twee geschiedenissen in je mee te dragen? Nadia Nsayi is auteur, politicologe en voormalig medewerker van het Afrikamuseum in Brussel, en ook het kleinkind van een Belgische koloniaal en een Congolese moeder. Na vier jaar dienst in het Afrikamuseum waagde ze zich aan een kritische column over haar werkgever. Ze had op een debat gehoopt, voor een sanctie gevree...

Reisauteur en fotografe Trui Hanoulle ontmoet al jarenlang en wereldwijd vrouwen die met hun voertuig de tradities doorbreken. Zelf is ze een ervaren motorrijdster, maar voor haar boek ‘Baanbreeksters’ vond ze ook grandioze vrouwen die met een vrachtwagen, een fiets, vliegtuig, boot, surfplank of riksja anderen inspireren. Een paar onder hen zijn meer dan honderd jaar oud en onthullen zo ook een g...

Regisseur en choreograaf Alain Platel staat er zelf van te kijken: hij is 70 geworden! In zijn boek ‘Een tachtiger die zeventig’ wordt’ ontrafelt hij zijn parcours. Hij begon zijn carrière in de jaren ’80, zonder opleiding als theatermaker, en ook niet met de ambitie naam te maken. Hij had tenslotte voor orthopedagoog gestudeerd. En kijk nu. Dat hij bekommert is om Gaza, is geen geheim. De druk mo...

'Kleine venstertjes op een grote wereld'. Zo noemt Maud Vanhauwaert de cursiefjes die ze schrijft. Daarin ontvouwt zich haar kijk op de dingen, en dat is er geen van het hoge woord. Voor krasse politieke standpunten moet je niet bij haar zijn. Zij zoekt in heftige tijden naar de 'misschientjes' die de realiteit bijlichten, wat evengoed kan ontwapenen als ontregelen. Ze heeft een gezin met een vrou...

Samira Azabar kreeg al in de basisschool te maken met vooroordelen. Kan zo’n migrantendochter wel studeren? Ja, dus. Ze werd sociologe en onderzoekster. Onder andere toen ze haar broer verloor, ervoer ze wat religie kan betekenen. Waarom wordt iets waar je veiligheid in vindt door de buitenwereld dan bekritiseerd? En word je voor je uitspraken nogal snel bestempeld als een gevaarlijke extremist? S...

Microben doen ons ronduit gruwen, maar weten we eigenlijk wat dat zijn? Hoogleraar bio-ethiek Kristien Hens ons mee op een reis waarin ze de verborgen wereld van micro-organismen blootlegt. Bij haar begon de fascinatie met de microscoop van haar moeder, die dokter was. Als kind bestudeerde Kristien er haar eigen bloed, maar ook pantoffeldiertjes mee. Wat we met het blote oog niet kunnen zien is ha...

In het hoofd van Dichter der Nederlanden Nisrine Mbarki Ben Ayad zijn de vele talen die ze kent tegelijk actief. Daarom spreek ik nogal traag, zegt ze zelf. Ze is ook literair vertaler, maakte vorig jaar indruk met een debuutroman maar heeft naast taal nog andere fascinaties. Eén van de dingen die haar blijven verwonderen zijn wereldkaarten. Met de Europese exemplaren waar we met z’n allen op scho...

In het diepst van zijn gedachten is kunstenaar en historicus Koen Broucke een detective. Of het nu om een oude moordzaak gaat, een wereldberoemde diefstal of de geschiedenis van een slagveld, Broucke voert zijn historisch onderzoek altijd intuïtief en zintuigelijk. Hij voelt zich verwant met de minzame commissaris Maigret, die ter plekke gaat, zwijgend observeert en zo de zaak uiteindelijk doorgro...

De P.C. Hooft-prijs gaat dit jaar naar Anja Meulenbelt, en daar staat ze zelf van te kijken. Ze dacht dat ze daar als feministische activiste veel te controversieel voor was. Meulenbelt is nu de 80 voorbij en heeft haar ideeën voortdurend bijgeschaafd. Op school werd ze nog Adriaan of Adje genoemd omdat ze zich gedroeg als één van de jongens. Ze dacht daarmee het beste kamp te kiezen en dat was ac...

Opgroeien in Albanië tijdens een dictatoriaal regime heeft zo zijn consequenties. Dat je vader in het vizier komt van de overheid bijvoorbeeld, omdat hij na lang sparen plots een TV kan kopen. Waar had hij dat geld vandaan, het waren toch arme mensen? Het is een herinnering van politiek filosoof en schrijver Bleri Lleshi. De TV had overigens maar één kanaal. Maar toen viel het regime. De televisie...

Eén van de ambassadeurs van de VRT checkweken, die ons bewust maken van de risico's van AI, is journaliste en criminologe Fatma Taspinar. Ook van haar werden lang deep fake beelden verspreid. Om haar in diskrediet te brengen maar even afschuwelijk: om andere mensen op te lichten. Slachtoffer zijn van fake news was niet enkel voor haar maar ook voor haar omgeving erg verontrustend. Ze beseft des te...

De jeugd van fotograaf, film- en theatermaker Alexander Deprez speelde zich af in het West-Vlaamse Lauwe, in een nogal ruig milieu. Vorig jaar brak hij door met zijn debuutroman ‘Prins Albert’, waarin hij openhartig vertelt over zijn aan alcohol verslaafde vader en het wereldbeeld dat hij daardoor meekreeg. Dat was nogal macho, om het zacht uit te drukken. Nu hij ouder is, zijn de dingen voor hem...

De memoires van Conny Braam, de beroemdste Nederlandse anti-apartheidsactiviste, lezen als een Netflix serie. Precies 30 jaar geleden kwam haar levenslange strijd in hachelijk vaarwater. Toen vroegen de ANC-leiders haar deel te nemen aan een geheime operatie. Conny organiseerde onder andere spectaculaire vermommingen, en hielp met het opzetten van een geheime communicatielijn met Nelson Mandela. U...

Marie Geukens reisde de wereld rond, want haar man is diplomaat. In Rwanda was hij ambassadeur en vooral dat verblijf heeft grote indruk nagelaten. Een huis vol personeel? Dat vond ze nog erger dan tafels dekken maar zelf niet mogen aanschuiven. Nu is ze de trotse hoofdredactrice van MO*. De journalistieke bronnen die het mediaproject aanboort zijn de NGO's in het zuiden van de wereld, wat uniek i...

Hoe het is om het kind van twee moeders te zijn, dat kan theatermaker en auteur Suzanne Grotenhuis vertellen. Heel gewoon, zo blijkt. De reden waarom ze met haar levensgezel bij de relatietherapeut belandde, was een veel alledaagser gegeven: het huishouden! Wat onoplosbaar leek, was ineens van de baan toen Suzanne haar intussen befaamde Excel-lijst maakte. Zelfs de therapeut was haar dankbaar. 'De...

Op haar 13de kwam schrijfster Joke van Leeuwen uit een Nederlands dorpje met haar gezin in Brussel wonen. En daar heeft de titel van haar pas verschenen memoires alles mee te maken. ‘Plooi u in tweeën’, zo klinkt het. Dat is wat Joke en haar zusje in hun nieuwe Brusselse school te horen kregen in de turnles. Wat de juf daarmee bedoelde weet ze nog altijd niet, maar de titel werkt ook in figuurlijk...

Hoe is het om als pedagogisch onderzoeker je laptop in te ruilen voor de luiers in een kindercrèche? Om in de weer te zijn met de aanvoer van borstvoeding en tegelijk eten van de grond te rapen? Dietlinde Willockx verliet haar bureau en nam een jaar lang loopbaanonderbreking om in de kinderopvang aan de slag te gaan. Te gek voor woorden, vonden sommigen, je kromwerken en nog eens onderbetaald word...

Welke verhalen over grensoverschrijdend gedrag vertellen we elkaar? Wat ontdek je wanneer je die gaat analyseren? Hoe kijk je dan naar slachtoffers en daders, en welke rol speelt kennis bij dit alles? Filosofe Sofie Avery doet onderzoek naar grensoverschrijdend gedrag in universiteiten. En haar bevindingen werpen een licht op de hele samenleving.

Je gaat met pensioen, een nieuw leven lacht je toe, en net dan krijg je af te rekenen met een borstkankerdiagnose. Dat overkwam schrijfster Leen van den Berg. Tijdens de eerste slapeloze nachten in het ziekenhuis begint ze al te schrijven aan wat later haar roman ‘De ongenode gast’ zal worden. En twaalf dagen na de operatie doet Leen weer iets ongewoons: ze vertrekt met haar vrouw naar Zweden, om...

Het tij kan snel keren: in 2024 nam woordkunstenares en schrijfster Hind Eljadid het tijdens een performance op voor de Palestijnen. Tot haar ontzetting belandde ze daarvoor 6 uur in een cel. Een paar maanden later kreeg ze voor diezelfde actie de Prijs voor de Mensenrechten. Hoe knoop je dat aan elkaar? Hoe moet je omgaan met bedreigingen en felicitaties tegelijk? Hind Eljadid was als kind mantel...