Nārāyaṇīyaṃ - Learn to Chant

वर्तेय त्यक्तमान: सुखमतिशिशुवन्निस्सहायश्चरेयं कन्याया एकशेषो वलय इव विभो वर्जितान्योन्यघोष: । त्वच्चित्तो नावबुध्यै परमिषुकृदिव क्ष्माभृदायानघोषं गेहेष्वन्यप्रणीतेष्वहिरिव निवसान्युन्दुरोर्मन्दिरेषु ॥७॥ वर्तेय त्यक्तमान: will live abandoning the sense of honour and dishonour सुखम्-अति-शिशु-वत्- very happily like a child निस्सहाय:-चरेयं alone and unaccompanied, will move about कन्याया:-एक-शेष: a m...

मा बद्ध्यासं तरुण्या गज इव वशया नार्जयेयं धनौघं हर्तान्यस्तं हि माध्वीहर इव मृगवन्मा मुहं ग्राम्यगीतै: । नात्यासज्जेय भोज्ये झष इव बलिशे पिङ्गलावन्निराश: सुप्यां भर्तव्ययोगात् कुरर इव विभो सामिषोऽन्यैर्न हन्यै ॥६॥ मा बद्ध्यासं तरुण्या may I not be led to captivity by women गज इव वशया as an elephant is by a female न-आर्जयेयं धन-औघं let me not earn wealth in plenty हर्ता-अन्य:-तं हि (because) taken...

स्नेहाद्व्याधात्तपुत्रप्रणयमृतकपोतायितो मा स्म भूवं प्राप्तं प्राश्नन् सहेय क्षुधमपि शयुवत् सिन्धुवत्स्यामगाध: । मा पप्तं योषिदादौ शिखिनि शलभवत् भृङ्गवत्सारभागी भूयासं किन्तु तद्वद्धनचयनवशान्माहमीश प्रणेशम् ॥५॥ स्नेहात्-व्याध- because of affection, by the hunter आत्त-पुत्र-प्रणय- holding offspring attachment मृत-कपोत-आयित: was dead the pigeon with them मा स्म भूवं may I not be so प्राप्तं प्राश्नन...

स्वच्छ: स्यां पावनोऽहं मधुर उदकवद्वह्निवन्मा स्म गृह्णां सर्वान्नीनोऽपि दोषं तरुषु तमिव मां सर्वभूतेष्ववेयाम् । पुष्टिर्नष्टि: कलानां शशिन इव तनोर्नात्मनोऽस्तीति विद्यां तोयादिव्यस्तमार्ताण्डवदपि च तनुष्वेकतां त्वत्प्रसादात् ॥४॥ स्वच्छ: स्यां clean may be पावन:-अहं pure I मधुर उदक-वत्- sweet like water वह्नि-वत्-मा स्म गृह्णां like fire may I not take on सर्व-अन्नीन:-अपि दोषं consuming all, their...

त्वत्कारुण्ये प्रवृत्ते क इव नहि गुरुर्लोकवृत्तेऽपि भूमन् सर्वाक्रान्तापि भूमिर्नहि चलति ततस्सत्क्षमां शिक्षयेयम् । गृह्णीयामीश तत्तद्विषयपरिचयेऽप्यप्रसक्तिं समीरात् व्याप्तत्वञ्चात्मनो मे गगनगुरुवशाद्भातु निर्लेपता च ॥३ त्वत्-कारुण्ये प्रवृत्ते (when) Thy grace operates क इव न हि गुरु:- who, like, is not also a teacher लोक-वृत्ते-अपि in this worldly existence also भूमन् O Lord of the Universe! सर...

क्षुत्तृष्णालोपमात्रे सततकृतधियो जन्तव: सन्त्यनन्ता- स्तेभ्यो विज्ञानवत्त्वात् पुरुष इह वरस्तज्जनिर्दुर्लभैव । तत्राप्यात्मात्मन: स्यात्सुहृदपि च रिपुर्यस्त्वयि न्यस्तचेता- स्तापोच्छित्तेरुपायं स्मरति स हि सुहृत् स्वात्मवैरी ततोऽन्य: ॥२॥ क्षुत्-तृष्णा-लोप-मात्रे hunger and thirst appeasing merely सतत-कृत-धिय: always absorbed whose minds जन्तव: सन्ति-अनन्ता:- (such) beings are there countless तेभ्य...

बन्धुस्नेहं विजह्यां तव हि करुणया त्वय्युपावेशितात्मा सर्वं त्यक्त्वा चरेयं सकलमपि जगद्वीक्ष्य मायाविलासम् । नानात्वाद्भ्रान्तिजन्यात् सति खलु गुणदोषावबोधे विधिर्वा व्यासेधो वा कथं तौ त्वयि निहितमतेर्वीतवैषम्यबुद्धे: ॥१॥ बन्धु-स्नेहं विजह्यां to (my) relatives affection (I will) give up तव हि करुणया by Thy grace alone त्वयि-उपावेशित-आत्मा in Thee merged my mind सर्वं त्यक्त्वा चरेयं abandoning eve...

देवर्षीणां पितृणामपि न पुन: ऋणी किङ्करो वा स भूमन् । योऽसौ सर्वात्मना त्वां शरणमुपगतस्सर्वकृत्यानि हित्वा । तस्योत्पन्नं विकर्माप्यखिलमपनुदस्येव चित्तस्थितस्त्वं तन्मे पापोत्थतापान् पवनपुरपते रुन्धि भक्तिं प्रणीया: ॥१०॥ देवर्षीणां of the gods (sages) पितृणाम्-अपि of the Pitris (Manes) also न पुन: ऋणी will not again be debtor किङ्कर: वा स a servant or he भूमन् O Lord of the Universe! य:-असौ सर्वात्...

गङ्गा गीता च गायत्र्यपि च तुलसिका गोपिकाचन्दनं तत् सालग्रामाभिपूजा परपुरुष तथैकादशी नामवर्णा: । एतान्यष्टाप्ययत्नान्यपि कलिसमये त्वत्प्रसादप्रवृद्ध्या क्षिप्रं मुक्तिप्रदानीत्यभिदधु: ऋषयस्तेषु मां सज्जयेथा: ॥९॥ गङ्गा गीता च Gangaa (the river Ganges) Geetaa (the holy text) गायत्री-अपि च Gaayatri (Gaayatri Mantra) also तुलसिका Tulsikaa (the holy plant) गोपिका चन्दनं तत् and that Gopikaa chandana (sa...

दृष्ट्वा धर्मद्रुहं तं कलिमपकरुणं प्राङ्महीक्षित् परीक्षित् हन्तुं व्याकृष्टखड्गोऽपि न विनिहतवान् सारवेदी गुणांशात् । त्वत्सेवाद्याशु सिद्ध्येदसदिह न तथा त्वत्परे चैष भीरु- र्यत्तु प्रागेव रोगादिभिरपहरते तत्र हा शिक्षयैनम् ॥८॥ दृष्ट्वा धर्मद्रुहं तं seeing the enemy fo Dharma, him कलिम्-अपकरुणं Kaliyug the merciless Kali प्राक्-महीक्षित् परीक्षित्- once the king Pareekshit हन्तुं व्याकृष्ट-खड्ग:-अ...

भक्तास्तावत्कलौ स्युर्द्रमिलभुवि ततो भूरिशस्तत्र चोच्चै: कावेरीं ताम्रपर्णीमनु किल कृतमालां च पुण्यां प्रतीचीम् । हा मामप्येतदन्तर्भवमपि च विभो किञ्चिदञ्चद्रसं त्व- य्याशापाशैर्निबध्य भ्रमय न भगवन् पूरय त्वन्निषेवाम् ॥७॥ भक्ता:-तावत्-कलौ devotees, then, in Kaliyuga स्यु:-द्रमिल-भुवि will be in Dravid land तत:-भूरिश:- from them most तत्र च-उच्चै:: and there are also, largely (in areas of) कावेरीं त...

सोऽयं कालेयकालो जयति मुररिपो यत्र सङ्कीर्तनाद्यै- र्निर्यत्नैरेव मार्गैरखिलद न चिरात्त्वत्प्रसादं भजन्ते । जातास्त्रेताकृतादावपि हि किल कलौ सम्भवं कामयन्ते दैवात्तत्रैव जातान् विषयविषरसैर्मा विभो वञ्चयास्मान् ॥६॥ स:-अयं कालेय-काल: that this is the Kali Yuga Kaala जयति मुररिपो may it be victorious, O Slayer of Mura! यत्र सङ्कीर्तन-आद्यै:- where by chanting etc., only निर्यत्नै:-एव मार्गै:- without...

श्वेतच्छायं कृते त्वां मुनिवरवपुषं प्रीणयन्ते तपोभि- स्त्रेतायां स्रुक्स्रुवाद्यङ्कितमरुणतनुं यज्ञरूपं यजन्ते । सेवन्ते तन्त्रमार्गैर्विलसदरिगदं द्वापरे श्यामलाङ्गं नीलं सङ्कीर्तनाद्यैरिह कलिसमये मानुषास्त्वां भजन्ते ॥५॥ श्वेत-च्छायं कृते white and lustrous in Krita Yuga त्वां मुनिवरवपुषं Thou, in the form of a sage प्रीणयन्ते तपोभि:- propitiated by meditating men त्रेतायां in the Treta Yuga स्रुक...

पापोऽयं कृष्णरामेत्यभिलपति निजं गूहितुं दुश्चरित्रं निर्लज्जस्यास्य वाचा बहुतरकथनीयानि मे विघ्नितानि । भ्राता मे वन्ध्यशीलो भजति किल सदा विष्णुमित्थं बुधांस्ते निन्दन्त्युच्चैर्हसन्ति त्वयि निहितमतींस्तादृशं मा कृथा माम् ॥४॥ पाप:-अयं-कृष्ण-राम- wicked is this Krishna and Raama इति-अभिलपति thus keeps saying निजं गूहितुं दुश्चरित्रं his own, to conceal misconduct निर्लज्जस्य-अस्य वाचा by this shamel...

स्त्रीशूद्रास्त्वत्कथादिश्रवणविरहिता आसतां ते दयार्हा- स्त्वत्पादासन्नयातान् द्विजकुलजनुषो हन्त शोचाम्यशान्तान् । वृत्त्यर्थं ते यजन्तो बहुकथितमपि त्वामनाकर्णयन्तो दृप्ता विद्याभिजात्यै: किमु न विदधते तादृशं मा कृथा माम् ॥३॥ स्त्री-शूद्रा:- women and people of lower castes त्वत्-कथा-आदि- Thy deed's narration etc., श्रवण-विरहिता:- of hearing deprived (unprivileged) आसतां ते दयार्हा:- may they be sy...

यस्त्वन्य: कर्मयोगस्तव भजनमयस्तत्र चाभीष्टमूर्तिं हृद्यां सत्त्वैकरूपां दृषदि हृदि मृदि क्वापि वा भावयित्वा । पुष्पैर्गन्धैर्निवेद्यैरपि च विरचितै: शक्तितो भक्तिपूतै- र्नित्यं वर्यां सपर्यां विदधदयि विभो त्वत्प्रसादं भजेयम् ॥२॥ य:-तु-अन्य: कर्मयोग:- that indeed the other (form of) ritualistic yoga तव भजनमय:-तत्र च (which is) of Thy devotion, there also अभीष्ट-मूर्तिं Thy form dear to me हृद्यां सत...

वेदैस्सर्वाणि कर्माण्यफलपरतया वर्णितानीति बुध्वा तानि त्वय्यर्पितान्येव हि समनुचरन् यानि नैष्कर्म्यमीश । मा भूद्वेदैर्निषिद्धे कुहचिदपि मन:कर्मवाचां प्रवृत्ति- र्दुर्वर्जं चेदवाप्तं तदपि खलु भवत्यर्पये चित्प्रकाशे ॥१॥ वेदै:-सर्वाणि कर्माणि- by the Vedas all the rituals अफल-परतया beyond their results वर्णितानि-इति बुध्वा are described, so understanding तानि त्वयि-अर्पितानि-एव all of them, to Thee d...

दु:खान्यालोक्य जन्तुष्वलमुदितविवेकोऽहमाचार्यवर्या- ल्लब्ध्वा त्वद्रूपतत्त्वं गुणचरितकथाद्युद्भवद्भक्तिभूमा । मायामेनां तरित्वा परमसुखमये त्वत्पदे मोदिताहे तस्यायं पूर्वरङ्ग: पवनपुरपते नाशयाशेषरोगान् ॥१०॥ दु:खानि-आलोक्य जन्तुषु- sufferings seeing in all beings अलम्-उदित-विवेक:- indeed obtaining discrimination अहम्-आचार्यवर्यात्- I from the great spiritual master लब्ध्वा त्वत्-रूप-तत्वं receiving Th...

आवृत्य त्वत्स्वरूपं क्षितिजलमरुदाद्यात्मना विक्षिपन्ती जीवान् भूयिष्ठकर्मावलिविवशगतीन् दु:खजाले क्षिपन्ती । त्वन्माया माभिभून्मामयि भुवनपते कल्पते तत्प्रशान्त्यै त्वत्पादे भक्तिरेवेत्यवददयि विभो सिद्धयोगी प्रबुद्ध: ॥९॥ आवृत्य त्वत्-स्वरूपं hiding Thy real nature क्षिति-जल-मरुत्-आदि- earth,water,air,etc. आत्मना विक्षिपन्ती itself (in these forms) projecting जीवान् भूयिष्ठ-कर्मावलि- on the embodied...

भूतेष्वेषु त्वदैक्यस्मृतिसमधिगतौ नाधिकारोऽधुना चे- त्त्वत्प्रेम त्वत्कमैत्री जडमतिषु कृपा द्विट्सु भूयादुपेक्षा । अर्चायां वा समर्चाकुतुकमुरुतरश्रद्धया वर्धतां मे त्वत्संसेवी तथापि द्रुतमुपलभते भक्तलोकोत्तमत्वम् ॥८॥ भूतेषु-एषु त्वत्-ऐक्य- in all these beings, Thy oneness स्मृति-समधिगतौ (this) memory in achieving न-अधिकार:-अधुना चेत्- my right, if not, at present is there त्वत्-प्रेम त्वत्क-मैत्री...

नो मुह्यन् क्षुत्तृडाद्यैर्भवसरणिभवैस्त्वन्निलीनाशयत्वा- च्चिन्तासातत्यशाली निमिषलवमपि त्वत्पदादप्रकम्प: । इष्टानिष्टेषु तुष्टिव्यसनविरहितो मायिकत्वावबोधा- ज्ज्योत्स्नाभिस्त्वन्नखेन्दोरधिकशिशिरितेनात्मना सञ्चरेयम् ॥७॥ नो मुह्यन् not misled क्षुत्-तृडा-आद्यै:- by hunger thirst etc., भव-सरणि-भवै:- the universe's string of manifestations त्वत्-निलीन-आशयत्वात्- (because of) in Thee engrossed my mind च...

भूतान्येतानि भूतात्मकमपि सकलं पक्षिमत्स्यान् मृगादीन् मर्त्यान् मित्राणि शत्रूनपि यमितमतिस्त्वन्मयान्यानमानि । त्वत्सेवायां हि सिद्ध्येन्मम तव कृपया भक्तिदार्ढ्यं विराग- स्त्वत्तत्त्वस्यावबोधोऽपि च भुवनपते यत्नभेदं विनैव ॥६॥ भूतानि-एतानि the( five) elements, these भूतात्मकम्-अपि सकलं everything comprising of these five elements also पक्षि-मत्स्यान् birds, fishes मृगादीन् मर्त्यान् animals etc., an...

श्रेयोमार्गेषु भक्तावधिकबहुमतिर्जन्मकर्माणि भूयो गायन् क्षेमाणि नामान्यपि तदुभयत: प्रद्रुतं प्रद्रुतात्मा । उद्यद्धास: कदाचित् कुहचिदपि रुदन् क्वापि गर्जन् प्रगाय- न्नुन्मादीव प्रनृत्यन्नयि कुरु करुणां लोकबाह्यश्चरेयम् ॥५॥ श्रेय:-मार्गेषु among the many paths of Moksha भक्तौ-अधिक-बहुमति:- in devotion there is much preference जन्म-कर्माणि भूय: (Thy) birth and Thy deeds, again and again गायन् क्षेमा...

भक्तेरुत्पत्तिवृद्धी तव चरणजुषां सङ्गमेनैव पुंसा- मासाद्ये पुण्यभाजां श्रिय इव जगति श्रीमतां सङ्गमेन । तत्सङ्गो देव भूयान्मम खलु सततं तन्मुखादुन्मिषद्भि- स्त्वन्माहात्म्यप्रकारैर्भवति च सुदृढा भक्तिरुद्धूतपापा ॥४॥ भक्ते:-उत्पत्ति-वृद्धी Bhakti's generation and growth तव चरण-जुषां Thy feet worshipping (people) सङ्गमेन-एव-पुंसाम्- in association alone with such people आसाद्ये पुण्य-भाजां is possible...

भीतिर्नाम द्वितीयाद्भवति ननु मन:कल्पितं च द्वितीयं तेनैक्याभ्यासशीलो हृदयमिह यथाशक्ति बुद्ध्या निरुन्ध्याम् । मायाविद्धे तु तस्मिन् पुनरपि न तथा भाति मायाधिनाथं तं त्वां भक्त्या महत्या सततमनुभजनीश भीतिं विजह्याम् ॥३॥ भीति:-नाम fear indeed द्वितीयात्-भवति ननु from a second (entity) arises definitely मन:- कल्पितम् च द्वितीयं and mind's projection is this second तेन-ऐक्य-अभ्यास-शील: therefore, on one...