Khám phá thế giới Khoa học

Năng lượng là một trong những khái niệm cơ bản nhất của vật lý. Chúng ta được dạy rằng “năng lượng không thể tự sinh ra hay mất đi” . Nhưng liệu câu nói quen thuộc này có thực sự đúng trong mọi hoàn cảnh? ⚡🌌 Trong tập thứ hai của series Back to Basics , The DeepDive Lab quay lại với một câu hỏi tưởng như rất đơn giản: Năng lượng thực sự là gì? Hóa ra, năng lượng không phải là một loại “chất” tồn...

Chip AI ngày càng mạnh, nhưng có một câu hỏi ngày càng khó: làm thế nào để đưa nhiệt ra khỏi những con chip ngày càng nhỏ, dày đặc và được xếp theo chiều 3D? 🔥 Trong tập này của The DeepDive Lab , chúng ta không chỉ tìm hiểu về “bức tường nhiệt” mà còn đi tìm những lời giải đang được các nhà khoa học phát triển . Từ kim cương với khả năng dẫn nhiệt phi thường, đến boron arsenide —một chất bán dẫn...

Tại sao một giọt nước rơi xuống kim loại có thể chẳng gây ra điều gì đáng kể, nhưng một giọt nước lăn trên bề mặt lại có thể góp phần phá hủy lớp bảo vệ và khởi đầu quá trình ăn mòn? 💧⚡ Câu trả lời nằm ở một hiện tượng mà chúng ta thường không để ý: nhiễm điện do chuyển động (slide electrification) . Khi lăn trên một bề mặt cách điện, giọt nước có thể tự tích điện—thậm chí tạo ra điện thế lên tớ...

Nếu một phần con người bạn đã được ghi dấu trong DNA thì sao? Một nghiên cứu quy mô chưa từng có về di truyền tính cách đã phân tích dữ liệu từ tới 1,14 triệu người thuộc 46 nhóm nghiên cứu. Các nhà khoa học xác định 1.260 biến thể di truyền liên quan đến năm nhóm tính cách Big Five—trong đó có 824 biến thể mới chưa từng được liên kết với tính cách trước đây. 🧬🔬 Nhưng phát hiện thú vị nhất lại n...

X-quang có thể nhìn thấy những chi tiết nhỏ đến mức nào? Một vật liệu mới đang đưa giới hạn đó xuống dưới 3 micromet — nhỏ hơn nhiều lần so với đường kính của một sợi tóc. 🔬🩻 Trong tập này của The DeepDive Lab , chúng ta khám phá Nanocluster Glass (NCG) — một loại thủy tinh phát quang được tạo thành từ các nanocluster Cu-I 0D, hay còn được ví như những “siêu nguyên tử”. Điểm đặc biệt nằm ở cấu t...

🎙️ Xin giới thiệu series mới – Back to Basics! Có những kiến thức tưởng như rất cơ bản, nhưng khi đào sâu hơn, chúng lại ẩn chứa những câu hỏi và câu chuyện khoa học vô cùng thú vị. Với Back to Basics , chúng tôi sẽ cùng bạn quay trở lại những nền tảng , lật lại và đào sâu những kiến thức quen thuộc để hiểu chúng một cách rõ ràng, chắc chắn và… thú vị hơn. 🔬 Không chỉ đơn giản là ôn lại những gì...

Vì sao sầu riêng có thể là món ngon tuyệt vời với người này nhưng lại giống “mùi rác thối” với người khác? Câu trả lời nằm ở nơi hóa học gặp gỡ gen, bộ não và trải nghiệm. 👃🧬🧪 Trong tập này của The DeepDive Lab, chúng ta giải mã mùi hương từ hai thế giới đối lập: sầu riêng nổi tiếng nồng nặc và những giống táo cua có hương hoa tinh tế. Bạn sẽ khám phá cách các gene MGL liên quan đến quá trình t...

Thí nghiệm LUX-ZEPLIN (LZ) —một trong những detector vật chất tối nhạy nhất thế giới—đang tìm kiếm những tương tác cực kỳ hiếm giữa các hạt vật chất tối và vật chất thông thường. Nhưng khi một thí nghiệm “nghe thấy” một tín hiệu đáng chú ý, điều đó có thực sự đồng nghĩa với việc chúng ta đã tìm ra vật chất tối? Trong tập này của The DeepDive Lab , chúng ta khám phá LZ đang tìm kiếm điều gì, tín hi...

Caffeine tinh khiết có vị đắng mạnh đến mức nếu hòa tan ở nồng độ tương đương một tách cà phê, nước caffeine sẽ trở nên gắt, đắng và mang cảm giác “dược chất”. Nhưng khi caffeine nằm trong chính tách cà phê, trải nghiệm vị giác lại hoàn toàn khác. 🤯 Bí mật nằm trong hóa học phân tử của quá trình rang . Tập này khám phá cách melanoidin —những polymer phức tạp được hình thành trong phản ứng Maillar...

Nếu phải chọn giữa cá hồi hoang dã và cá hồi nuôi , bạn sẽ chọn loại nào? Và liệu lựa chọn quen thuộc của chúng ta có thực sự đúng? 🐟❓ Tập này của The DeepDive Lab đi sâu vào khoa học phía sau một trong những thực phẩm giàu omega-3 phổ biến nhất thế giới. Chúng ta sẽ tìm hiểu cá hồi khác nhau như thế nào về EPA, DHA, vitamin D, chất béo, PCB, dioxin, thủy ngân và các yếu tố liên quan đến nuôi tr...

🧠 Não bộ quyết định điều gì là quan trọng như thế nào? Và điều gì xảy ra khi “công tắc” giúp chúng ta chuyển sự chú ý giữa thế giới bên trong và bên ngoài bị mắc kẹt? Trong tập này của The DeepDive Lab , chúng ta khám phá Salience Network (SN) — một mạng lưới não đặc biệt linh hoạt, với các vùng quan trọng như anterior insula (AI) và dorsal anterior cingulate cortex (dACC) . Thay vì chỉ xử lý một...

Năm 2000, Clay Mathematics Institute công bố 7 Bài Toán Thiên Niên Kỷ (Millennium Prize Problems) , trao giải 1 triệu USD cho mỗi lời giải . Đây không chỉ là những câu đố dành cho các nhà toán học—chúng là những thử thách nằm tại biên giới của tri thức nhân loại. 💰🔢 Trong tập này, chúng ta khám phá thế giới phía sau những bài toán tưởng như trừu tượng: Giả thuyết Birch và Swinnerton-Dyer với các...

🔬 Điều gì sẽ xảy ra nếu kính hiển vi siêu phân giải không còn cần laser? Các nhà khoa học tại Đại học Chiết Giang đã phát triển RIED (Luminescent-Reaction-Enabled Super-Resolution Imaging) , một công nghệ sử dụng phản ứng hóa học thay vì ánh sáng bên ngoài để quan sát cấu trúc bên trong tế bào. Kính hiển vi huỳnh quang truyền thống có thể gây độc tính quang học và làm mất tín hiệu huỳnh quang, kh...

🧠 Chúng ta thường được khuyên hãy phân tâm khi bị đau, ngứa hoặc khó chịu. Nhưng một nghiên cứu mới cho thấy điều ngược lại có thể xảy ra: tập trung chú ý vào cảm giác trong cơ thể có thể giúp điều hòa phản ứng viêm . Trong ba thí nghiệm trên người, các nhà nghiên cứu sử dụng nghiệm pháp chích da với histamine để tạo ra một phản ứng viêm cấp tính có kiểm soát. Khi người tham gia tập trung vào cảm...

🧬 CRYSTAL có thể mở ra một hướng đi mới cho liệu pháp miễn dịch trị ung thư? Liệu pháp kích hoạt cGAS–STING được xem là một chiến lược đầy hứa hẹn để đánh thức hệ miễn dịch chống lại khối u. Nhưng các chất kích hoạt STING trước đây gặp một trở ngại lớn: độc tính toàn thân . Kích hoạt hệ miễn dịch quá mạnh có thể gây viêm nghiêm trọng, trong khi thuốc lại không đến đúng nơi cần thiết. Trong tập nà...

Tuần 3 tháng 8 đưa chúng ta qua một hành trình khoa học từ cơ thể con người đến tận cấu trúc của vũ trụ . 🔬🌌 🦠 Virus tiềm ẩn và COVID-19: Khi cơ thể mắc bệnh nặng, những virus tưởng như đang “ngủ” có thể tái hoạt động — và hiện tượng này có thể liên quan đến viêm và quá trình hồi phục. 💧 Làm mềm nước không cần hóa chất: Từ trường điện từ, CDI và màng lọc nano đang mở ra những hướng mới để kiểm...

🌌 Vật lý hiện đại đang đứng trước những câu hỏi lớn nhất về bản chất của thực tại. Dù Thuyết Tương đối rộng và Mô hình Chuẩn đã được kiểm chứng với độ chính xác đáng kinh ngạc, chúng ta vẫn chưa có một bức tranh hoàn chỉnh về vũ trụ. Trong tập này, The Deepdive Lab khám phá 3 thách thức lớn đang nằm ở biên giới của vật lý: 🔬 1. Hấp dẫn lượng tử — Vì sao Thuyết Tương đối của Einstein và cơ học lư...

🧬 Heme là phân tử chứa sắt đóng vai trò quan trọng trong hemoglobin, giúp máu vận chuyển oxy đến khắp cơ thể. Nhưng khi heme tích tụ quá mức, nó có thể trở thành chất độc, gây tổn thương tế bào và làm rối loạn chuyển hóa sắt. Vậy tế bào làm thế nào để biết khi nào cần “đạp phanh”? Một nghiên cứu mới trên Science đã giải mã mắt xích bí ẩn này: POLDIP2 , một protein trong ty thể hoạt động như một “...

💧 Nước cứng không chỉ để lại những mảng cặn trắng trên vòi nước. Calcium carbonate có thể gây tắc nghẽn đường ống, làm giảm hiệu suất trao đổi nhiệt và khiến các hệ thống xử lý nước tiêu tốn nhiều năng lượng, nước và chi phí bảo trì hơn. Nhưng liệu chúng ta có thể làm mềm nước mà không phụ thuộc vào hóa chất? Trong tập này của The Deepdive Lab , chúng ta khám phá thế hệ công nghệ làm mềm nước mới...

🧬 Cơ thể bạn có thể đang mang theo cả một “danh sách hành khách” bí mật. Nhiều virus có thể tồn tại âm thầm trong cơ thể hàng chục năm mà không gây triệu chứng. Nhưng khi COVID-19 khiến cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng nghiêm trọng, những virus đang ngủ này có thể thức dậy. Nghiên cứu IMPACC cho thấy EBV, CMV, HSV-1 và Anelloviridae có thể tái hoạt hóa theo những thời điểm khác nhau trong quá...

🧠 Ký ức có thực sự biến mất khi chúng ta quên? 🧬 Các nhà khoa học đang dùng nitơ lỏng để in 3D mô sinh học như thế nào? ☀️ Vì sao bề mặt Mặt Trời lại hỗn loạn hơn chúng ta từng nghĩ? 🏠 Và liệu lãi suất vay mua nhà có thể ảnh hưởng đến quyết định sinh con? Trong số điểm tin khoa học tuần này của The Deep Dive Lab , chúng ta khám phá 4 nghiên cứu đáng chú ý trải dài từ não bộ, công nghệ sinh học,...

Tại sao lãi suất và khả năng vay mua nhà lại có thể ảnh hưởng đến quyết định sinh con? 🤔 Khi chi phí nhà ở tăng cao, việc kết hôn, mua nhà và xây dựng gia đình có thể trở nên khó khăn hơn đối với người trẻ. Một nghiên cứu mới từ Trung Quốc cho thấy một mối liên hệ đáng chú ý: khi khả năng tiếp cận tín dụng nhà ở được cải thiện, xác suất kết hôn và sinh con đầu lòng cũng tăng lên . Thay vì chỉ hỗ...

Nhìn từ Trái Đất, Mặt Trời có vẻ như một quả cầu sáng tương đối mượt mà. Nhưng khi nhìn bằng Daniel K. Inouye Solar Telescope (DKIST) , câu chuyện hoàn toàn khác. 🔬☀️ Ở độ phân giải chưa từng có, các nhà khoa học phát hiện bề mặt Mặt Trời chứa đầy những xoáy plasma nhỏ bé , các dòng chảy hỗn loạn và những bất ổn từ trường được gọi là Kelvin–Helmholtz instabilities . Một số cấu trúc chỉ rộng vài c...

🧬❄️ Điều gì sẽ xảy ra nếu chìa khóa để in 3D mô người không phải là một loại “mực sinh học” mới, mà là… đóng băng nó trong lúc in? Một trong những thách thức lớn nhất của kỹ thuật mô là “bài toán mì ướt”: các hydrogel mềm, nhiều nước và thân thiện với tế bào lại quá yếu để giữ hình dạng khi được in 3D. Một nghiên cứu mới giới thiệu phương pháp in sinh học đông lạnh sử dụng khí nitơ lỏng được kiểm...

🧠 Chúng ta có thực sự quên một ký ức khi không còn nhớ về nó? Một nghiên cứu mới trên tạp chí Nature Neuroscience đang làm thay đổi cách chúng ta hiểu về sự lãng quên. Các nhà khoa học phát hiện rằng một số ký ức tưởng như đã biến mất có thể vẫn tồn tại dưới dạng những dấu vết thần kinh “im lặng” trong não. Nghiên cứu trên ruồi giấm cho thấy ký ức về một trải nghiệm tiêu cực có thể không còn biểu...