جهان آرمانی | پادکستی دربارۀ فلسفه، کتاب صوتی و شعر فارسی | با نیما شهسواری

در قسمت بیستم از ویژه‌برنامه انقلاب ایران در پادکست «به نام جان»، نیما شهسواری به واکاوی قدرت عظیم و بالقوه‌ی هشت میلیون ایرانی خارج از کشور می‌پردازد. این اپیزود نه یک فراخوان ساده، که یک مانیفست راهبردی برای تبدیل «نیروی پراکنده» به «ارتش تغییر» است. در این برنامه می‌شنوید: - چرا هشت میلیون ایرانی خارج‌نشین به تنهایی برای پیروزی یک انقلاب کافی هستند؟ - تفکیک وظایف: از بیداری عمومی و آگاهی‌رسانی...

چگونه می‌توان از «اعتراضات پراکنده» به «انقلاب پیروز» رسید؟ در قسمت نوزدهم پادکست «به نام جان»، نیما شهسواری چهار بازوی اصلی مبارزه مدنی را کالبدشکافی می‌کند: تظاهرات میلیونی، تحصن، اعتصاب و نافرمانی مدنی. او با نقد «تظاهرات محله‌محورِ بدون هدف»، از مدل «رودخانه‌های محلی و دریای مرکزی» سخن می‌گوید؛ استراتژی‌ای که در آن محلات مختلف با هدفی مشخص به سمت یک نقطه واحد حرکت می‌کنند تا ماشین سرکوب را فلج...

در قسمت هجدهم پادکست «به نام جان»، نیما شهسواری به حیاتی‌ترین پرسش امروز پاسخ می‌دهد: چگونه می‌توان یک حکومت مستبد را ساقط کرد؟ در این گفتگو، پنج مسیر اصلی برای تغییر (کودتا، فروپاشی درونی، جنگ خارجی، مبارزه مسلحانه و حرکت مدنی) واکاوی می‌شود. چرا نیما شهسواری معتقد است که جنگ مسلحانه در فقدان آموزش، ادوات و برنامه، تنها به بازتولید چرخه خشونت و ارعاب قشر خاکستری می‌انجامد؟ ما از استراتژی «کثرت در...

در قسمت هفدهم از ویژه برنامه انقلاب ایران در پادکست «به نام جان»، نیما شهسواری به سراغ ریشه‌های «سکوت و انفعال» می‌رود. چرا اکثریت جامعه در برابر ظلمِ عیان، به تماشاگرانی بی‌طرف بدل شده‌اند؟ در این گفتگو، هجوم دو سویه به جانِ انسان معاصر واکاوی می‌شود؛ هجومی که از یک سو توسط «فرهنگِ بندگی و خداسازی» برای ترویج تسلیم صورت می‌گیرد و از سوی دیگر توسط «فردگرایی افراطی» در جهان مدرن، که شجاعت را به مسل...

در قسمت شانزدهم از ویژه برنامه انقلاب ایران در پادکست «به نام جان»، نیما شهسواری به یکی از کلیدی‌ترین و حساس‌ترین پرسش‌های دوران گذار پاسخ می‌دهد: آیا انقلابی‌گری لزوماً با خشونت‌طلبی پیوند خورده است؟ در این قسمت، با نگاهی فلسفی و انتقادی، «چرخه خشونت» واکاوی می‌شود. ما بررسی می‌کنیم که چگونه قدرت‌های حاکم همواره تلاش کرده‌اند تا با انگِ خشونت‌طلبی، صدای آزادگان را خفه کنند و چرا امروز، رسوخ این م...

در قسمت پانزدهم، نیما شهسواری به سراغ معنای حقیقی «انقلابی بودن» می‌رود؛ واژه‌ای که دهه‌ها توسط جمهوری اسلامی لجن‌مال و مصادره شده است. شهسواری استدلال می‌کند که انقلاب پیش از آنکه در سپهر سیاسی و تغییر رژیم رخ دهد، باید در روزمرگی و جانِ مردم ریشه بدواند. او از «یاغی‌گری علیه بن‌بست‌های فرهنگی»، نقد ریشه‌ای «خدا‌سازی» و بردگی فکری، و ضرورتِ جایگزینی ارزش‌های فرسوده با «ایمان تازه» سخن می‌گوید. در...

در قسمت چهاردهم، نیما شهسواری به یکی از جنجالی‌ترین و حیاتی‌ترین پرسش‌های دوران مبارزه پاسخ می‌دهد: مرز میان «دفاع مشروع» و «چرخه خشونت» کجاست؟ شهسواری ضمن نقد تناقضات تاریخی ادیان در برخورد با قدرت، «دفاع» را یک رفتار شریف و لازمه آزادگی می‌داند که ریشه در حق‌خواهی دارد. او هشدار می‌دهد که بزرگ‌ترین ذینفعِ به خشونت کشیده شدن اعتراضات مدنی، خودِ جمهوری اسلامی است؛ چرا که در وادی خشونت، بازوی سرکوب...

«شده کودک‌کشی آیین تو قاتل دلسرد!»؛ نیما شهسواری در شعرِ بی‌پروا و دادخواهانه‌ی «کودک‌کش» از کتاب جان‌گرا، مستقیماً به قلبِ جنایت می‌تازد. او با ذکر نامِ جان‌باختگانی چون کیان، مهسا، نیکا، اسرا و سیاوش، پرده از شقاوتِ مذهبی و تجاوزهای سیستماتیک برمی‌کشد. شهسواری حاکمیت را «مرگ‌پرستی» می‌نامد که دیوارهای ارگش از اجساد مردم بنا شده است. این اثر، نویدبخشِ پیروزیِ «شورِ بی‌نامان» بر «بدنامیِ تاریخ» اس...

در قسمت سیزدهم از ویژه‌برنامه انقلاب ایران، نیما شهسواری به سراغ «اکثریت خاموش» یا همان «قشر خاکستری» می‌رود. چرا با وجود نارضایتی فراگیر در مدارس، دانشگاه‌ها و بازار، هنوز بدنه اصلی جامعه به حرکت‌های انقلابی نپیوسته است؟ شهسواری با استناد به تحقیقات جامعه‌شناسی، توضیح می‌دهد که برای پیروزی نهایی تنها به حضور ۳.۵ تا ۵ درصد از کل جمعیت (حدود ۸ میلیون نفر در ایران) نیاز است. او در این اپیزود از موان...

در قسمت دوازدهم از پادکست «به نام جان»، نیما شهسواری به یکی از حیاتی‌ترین استراتژی‌های پیروزی می‌پردازد: گذار از «واکنش» به «کنش». شهسواری با مرور تاریخ اعتراضات ایران، از ۷۸ و ۸۸ تا آبان ۹۸ و جنبش «زن، زندگی، آزادی»، تبیین می‌کند که چگونه تاکنون ما تنها به جنایات جمهوری اسلامی «عکس‌العمل» نشان داده‌ایم. او معتقد است شکوهِ جنبش اخیر در احترام به «جان» و «برابری» است، اما برای پیروزی نهایی، مردم با...

در قسمت یازدهم از ویژه‌برنامه «انقلاب ایران»، نیما شهسواری به سراغ یکی از جنجالی‌ترین و در عین حال درخشان‌ترین ویژگی‌های جنبش نوین ایران می‌رود: «عدم نیاز به رهبر واحد». شهسواری با کالبدشکافی مفهوم «خدا» در طول تاریخ، ریشه‌های نیاز انسان به رهبر را در ترس و حقارت جستجو می‌کند و توضیح می‌دهد که چگونه «دیکتاتور صالح» چیزی جز یک فریب تاریخی برای بازتولید اسارت نیست. او در این اپیزود، «ایمان جمعی به آ...

در قسمت دهم از ویژه‌برنامه «انقلاب ایران»، نیما شهسواری به یکی از حیاتی‌ترین و در عین حال مغفول‌مانده‌ترین ارکان پیروزی یعنی «احزاب و تشکل‌ها» می‌پردازد. چرا حکومت‌های استبدادی از واژه حزب وحشت دارند؟ چرا در غیاب احزاب، بار سنگین انقلاب به دوش «سلبریتی‌ها» افتاده و چرا این جایگزینی لرزان و غیرقابل اتکاست؟ نیما شهسواری با زبانی ساده، حزب را نه یک ساختار پیچیده اداری، بلکه به مثابه یک «مشت گره‌خورده...

چرا برخی جنبش‌ها در نیمه‌راه متوقف می‌شوند؟ در قسمت نهم از ویژه‌برنامه «انقلاب ایران»، نیما شهسواری به بررسی دقیق بازوهای سرکوب و ترفندهای حکومت‌های استبدادی برای به شکست کشاندن جریانات مردمی می‌پردازد. از «پروژه کهریزک» به عنوان نماد ایجاد ارعاب، تا مترسکِ «تجزیه‌طلبی» و «سوریه‌ای شدن» ایران، همگی حِیلت‌هایی هستند که در این اپیزود فاش می‌شوند. نیما شهسواری تبیین می‌کند که چگونه حکومت با ساختن «جر...

در قسمت هشتم از ویژه‌برنامه «انقلاب ایران»، نیما شهسواری به سراغ حیاتی‌ترین عنصر هر جنبش می‌رود: «ایمان». او تبیین می‌کند که هیچ انقلابی در تاریخ بدون یک ایمان و آرمان غایی به پیروزی نرسیده است. اما این ایمان چیست؟ آیا صرفاً نفیِ وضع موجود کافی است؟ نیما شهسواری با نقد «بی‌ایدئولوژی بودن» در جهان مدرن، توضیح می‌دهد که چگونه تجمیع آرزوهای فردی، ایمانی جمعی می‌سازد که از جان‌گذشتگی را معنا می‌بخشد....

در قسمت هفتم از ویژه‌برنامه «انقلاب ایران»، نیما شهسواری مفهوم «اتحاد» را از بندِ شعارهای توخالی رها کرده و به کالبدشکافی دقیق آن می‌پردازد. اتحاد چیست؟ آیا هر ائتلافی به نفع آزادی است؟ در این اپیزود می‌شنویم که اتحاد واقعی نه یک پیمان «سانتیمانتال»، بلکه پیوندی عقلانی بر پایه «اصالت هویت‌ها»، «هدف مشترک» و «ایمان به فردای روشن» است. نیما شهسواری با نقد خودبزرگ‌بینی‌های سیاسی و بت‌سازی‌های نوین، ب...

در قسمت ششم از ویژه‌برنامه «انقلاب ایران» در پادکست «به نام جان»، نیما شهسواری به واکاوی مفهوم حیاتی «بیداری عمومی» می‌پردازد. چرا اکثریت بیزار از ساختار، هنوز به بدنه اصلی تغییر نپیوسته‌اند؟ در این درنگ فلسفی و سیاسی، از ضرورت عبور از «نفرت صرف» به سوی «ایمان به آرزوها» سخن می‌گوییم. ما برای از دست دادن به خیابان نمی‌آییم، بلکه دنیایی را برای به دست آوردن پیش رو داریم. این اپیزود دعوتی است به ترس...

در قسمت پنجم از ویژه‌برنامه «انقلاب ایران»، نیما شهسواری به تشریح نقشه‌ی راه دگرگونی‌های اجتماعی می‌پردازد. او با تفکیک مفاهیم «خیزش» و «جنبش»، از قطار انقلابی سخن می‌گوید که از بدو تاسیس جمهوری اسلامی به حرکت درآمده و اکنون به ایستگاه‌های سرنوشت‌ساز خود نزدیک می‌شود. در این اپیزود می‌شنوید: - تفاوت‌های ساختاری خیزش‌های صنفی با جنبش‌های سراسری و پیوند آن‌ها با اقیانوس انقلاب. - چرا جمهوری اسلامی ب...

در قسمت چهارم از ویژه‌برنامه «انقلاب ایران»، نیما شهسواری به سراغ تنه اصلی درخت قدرت در ایران می‌رود. او با نگاهی صریح و بی‌پرده، این فرضیه را مطرح می‌کند که جمهوری اسلامی هیچ هویتی فراتر از «اسلام» ندارد و برای هر کنشی در برابر این قدرت، باید ریشه را شناخت. در این اپیزود می‌شنوید: - چرا جمهوری اسلامی «فرزند اسلام» و مجری دقیق متون آن است؟ - واکاوی قوانین جزایی و مدنی؛ از محاربه و قصاص تا حجاب و ح...

در قسمت سوم از ویژه‌برنامه «انقلاب ایران»، نیما شهسواری به واکاوی عمیق جنبش «زن، زندگی، آزادی» می‌پردازد. این اپیزود فراتر از یک گزارش، تحلیلی است بر چرایی انفجار این فنر فشرده و بازگشت قطار مردم به ریل اصلی «مشروطه‌خواهی» و «حکومت عرفی». در این قسمت می‌شنوید: - چرا جمهوری اسلامی از بدو تولد، محکوم به یک انقلاب دگرگون‌کننده بود؟ - تحلیل نمادین حضور زنان و دهه هشتادی‌ها در خط مقدم تغییر. - تفاوت جو...

در قسمت دوم از ویژه‌برنامه «انقلاب ایران»، نیما شهسواری به بررسی زنجیره‌ی وقایع و تحولات ایران از بدو قدرت‌گیری حزب جمهوری اسلامی تا امروز می‌پردازد. این اپیزود، گذری است تلخ اما ضروری بر قتل‌عام‌های سال ۶۷، حماقت‌های جنگ هشت‌ساله، فساد سیستماتیک و ریشه‌یابی تفکری که جنایت را به قانون تبدیل کرده است. در این قسمت واکاوی می‌شود: - نقش توهم و کینه‌ورزی در تثبیت ساختار قدرت. - چرا ریشه تمامی فجایع، از...

در اولین قسمت از ویژه‌برنامه «انقلاب ایران» در پادکست «به نام جان»، نیما شهسواری به واکاوی ریشه‌ای مفهوم انقلاب و چرایی حتمی بودن آن در برابر ساختار کنونی می‌پردازد. این برنامه نه صرفاً روایتی از اتفاقات، بلکه تحلیلی فلسفی بر تقابل اصول غیرقابل‌تغییر با جهان مدرن و ضرورت دگرگونی بنیادین است. در این اپیزود می‌شنوید: - چرا حرکت جاری در ایران، فراتر از یک جنبش، یک «انقلاب» تمام‌عیار در طی طریقت تاریخ...

«وطن آن کودکِ زخمیِ خیابانم بود...»؛ نیما شهسواری در شعرِ طوفانیِ «کاسه‌لیسان» از کتاب جان‌گرا، تعریفِ صوری از وطن را درهم می‌شکند. او وطن را در قامتِ کولبرِ خسته، مادرِ زندانی، خزرِ به حراج رفته و جانِ جاندارانِ بی‌گناه (از سگ‌های بر دار تا کبوترانِ در آتش) بازتعریف می‌کند. شهسواری با نقدِ «ماله‌کشانِ نظمِ دیوان»، شرف را در ایستادن برابرِ جور و فریادِ رهایی می‌بیند. این اثر، مانیفستِ تشخیصِ «جانِ...

در قسمت چهارم از ویژه‌برنامه «شناخت اسلام»، نیما شهسواری به سراغ یکی از جنجالی‌ترین و حجیم‌ترین منابع اسلامی یعنی «حدیث» می‌رود. جایی که در آن، کلام پیامبر و امامان، به بازوی قدرتمند فقها برای قانون‌گذاری و کنترل زندگی خصوصی مردم تبدیل شده است. در این قسمت می‌شنوید: - حدیث چیست؟ بررسی ساختار سندی احادیث از «قالَ» تا «راوی». - آشنایی با منابع مرجع: از «صحاح سته» اهل سنت تا «کتب اربعه» شیعیان. - «کا...

«لباس تو از این خون شده گلگون، مجنون!»؛ نیما شهسواری در شعرِ طوفانیِ «جلاد پلید» از کتاب جان‌گرا، روایتگرِ شهادتِ غریبانه دختر کرد (ژینا) در قلب تهران است. او با افشای مکرِ «خودکشی‌سازی» و نقدِ قساوتِ مجنونی که به نام قرآن جان می‌درد، از نسلی سخن می‌گوید که بیدار شده تا این «اجسدِ بدبو» را از خاک وطن برکند. شهسواری نوید می‌دهد که ما خود، ایران را بر مدارِ برابریِ زن و قانونِ رهایی خواهیم ساخت. واک...

«شده ایران همه زندان...»؛ نیما شهسواری در شعرِ تکان‌دهنده‌ی «ایوان» از کتاب جان‌گرا، تصویری عریان از کشوری ارائه می‌دهد که به گروگان گرفته شده است. او با نقدِ متونی که انسان را «عبد و عبید» می‌خواهند، زندان اوین را محلِ تجمعِ نخبگان، کارگران، مدافعان حقوق زنان و محیط‌زیست می‌نامد. شهسواری معتقد است در جهانی که دزدان در قصرند و معترضانِ نان در بند، اوین به «شهرِ رهایی» بدل شده است. واکاویِ این پارا...