جهان آرمانی | پادکستی دربارۀ فلسفه، کتاب صوتی و شعر فارسی | با نیما شهسواری

«شادیِ آزادی بر این زمینِ خشک، باران شود!»؛ نیما شهسواری در شعرِ سپیدِ «ایران شود» از کتاب جان‌گرا، تصویری با شکوه از ایرانِ پس از رهایی ترسیم می‌کند. جهانی که در آن نه از «نقشِ زشتیِ پرچم» خبری است و نه از «خوفِ شیخ»؛ جایی که درمان، آموزش و کرامتِ جان رایگان است و حتی حیوانات از بندِ قربانی و اسارت رها می‌شوند. این اثر، فراخوانی است برای گذار از عصرِ جبر به عصرِ تکثرِ احزاب و صلح با طبیعت. واکاوی...

"آن دیگران" شعر نیما شهسواری با صدای دیوا هر چه می‌خواهد جهان را می‌کند آن ربط چیست بر تو آری خواندنش این گفتنت آن خبط چیست  امر معروفت به نهی از منکری در پیش بود ول کن این دیوانگی را قبر او از خویش بود  این دماغ تیز تو در زندگیِ ما است یار ای برادر بر کن این خرطوم خود  بر خویش دار  من همه عمرم به بی‌ایمانی و در کفر بود تو پر از نام خدا گشتی و جای شکر بود  ول کن این سر در...

«سکوتِ تو همتایِ ظلم است!»؛ نیما شهسواری در شعرِ اخطارگونه‌ی «سکوت» از کتاب جان‌گرا، بی‌طرفی در برابر جنایت را نوعی خنجر دادن به دستِ قاتل می‌داند. او هشدار می‌دهد که هیچ‌کس در حاشیه‌یِ امن نیست؛ کسی که امروز شاهدِ شکنجه‌یِ دیگری است و خاموش می‌ماند، فردا خود، دختر یا پدرش طعمه‌یِ همان کینه‌یِ دستوری خواهد شد. این اثر، فراخوانی است برای درهم‌شکستنِ انزوایِ فردی و برکندنِ ریشه‌یِ فسادِ ریشه‌دار تا...

«او بر سرِ سفره، تنِ ما را به میان خورد!»؛ نیما شهسواری در شعرِ تکان‌دهنده‌ی «ایران زخم‌دار» از کتاب جان‌گرا، شناسنامه‌یِ دردهایِ یک ملت را بازخوانی می‌کند. از کشتارهای دهه‌ی ۶۰ و جنگِ بی‌سرانجام، تا شکنجه‌یِ ستار، اعدامِ فرزاد و قتلِ دخترِ کُرد. او رهبری بدکینه را ترسیم می‌کند که دندان در خونِ جوانان فرو برده تا «عصمتِ دیندار» را ثابت کند. اما پایانِ این رنج، نه سکوت، بلکه فریادِ دگرگونی است؛ جای...

«امروز همو بوده معلم به دلِ ایران!»؛ نیما شهسواری در شعرِ درخشانِ «رهایی غنچه‌ها» از کتاب جان‌گرا، به ستایشِ نسلی می‌پردازد که با قدم‌های کوچک اما شجاعانه‌اش در خیابان، رسمِ کهنِ جهان را دگرگون کرد. او غنچه‌ها و کودکان را معلمانِ واقعیِ آزادی می‌داند که با شکستنِ زنجیرهایِ سکوت، سرودِ «زن و جان» را فریاد زدند. این اثر، روایتی است از تبدیلِ فریاد به درفشِ رهایی و پیوندِ میانِ عدل، انصاف و حقوقِ زن....

«نون در خون خوردنی دارد برادر غم نخور!»؛ نیما شهسواری در شعرِ هولناک و در عین حال لبریز از امیدِ «آدم‌خوار» از کتاب جان‌گرا، خطاب به سرکوبگرانی که جانِ کودکان و مردمان بی‌دفاع را می‌درند، سخن می‌گوید. او با ترسیمِ چهره‌یِ خونینِ «هیولایِ سترگ»، آن‌ها را به نگریستن در آینه‌یِ وجدان فرا می‌خواند. این اثر، تقابلِ میانِ «آیینِ خونینِ رهبرِ بدکین» و «نامِ آزادی» است که مادران در جستجوی آنند. واکاویِ ای...

«او حدیث مرگ می‌خواند همیشه در مزار!»؛ نیما شهسواری در شعر تند و صریح «خشونت مقدس» از کتاب جان‌گرا، پرده از جنایاتی برمی‌کشد که تحت نام مذهب و با شعف انجام می‌شود. او با نقدِ آلت‌پرستانی که برابریِ زن را عریانی می‌بینند و آزادی را بی‌بندوباری می‌نامند، راهِ نجات را در «نافرمانی و طغیان» می‌جوید. این اثر، تقابلِ میانِ «مهرِ جهان» و «آیه‌ی خشم» است. واکاویِ این ایستادگی در برابر خشونتِ نهادینه را در...

اتحاد، شعاری است که هزاران بار شنیده‌ایم، اما چرا هرگز به معنای واقعی آن نزدیک نشده‌ایم؟ در قسمت پانزدهم پادکست «به نام جان»، نیما شهسواری لایه‌های فریبنده‌ی «تفرقه» را کنار می‌زند و از قدرتی سخن می‌گوید که بلامنازع در اختیار اکثریت مظلوم است. او معتقد است که اتحاد، بدون داشتن یک «هدف مشترک ایجابی» و یک «ایمان بیدار»، توهمی بیش نیست. در این گفتار، اتحاد نه به عنوان یک واژه تزئینی، بلکه به مثابه تن...

«همه چیز گرد است؛ حتی طنابی که گریبان شما را خواهد گرفت.» پادکست «گرد است» اثر نیما شهسواری، کالبدشکافیِ جامعه‌ای است که «تماشایِ مرگ» را به هنر و تفریح بدل کرده است. در این اثر، شخصیت «انکار» تلاش می‌کند زنجیره‌ی این دایره‌ی بی‌سرانجام را پاره کند، اما با حقیقتی هولناک روبرو می‌شود: جامعه‌ای که در خشونت بارور شده، حتی منجیِ خود را با همان طنابی دار می‌زند که او قصدِ پاره کردنش را داشت. روایتی تکا...

در قسمت سوم از ویژه‌برنامه «شناخت اسلام»، نیما شهسواری با نگاهی نقادانه به تاریخ صدر اسلام می‌پردازد. این اپیزود، افسانه‌های ساخته شده پیرامون «جاهلیت» پیش از اسلام را به چالش می‌کشد و از واقعیت‌هایی سخن می‌گوید که دستگاه تبلیغات دینی قرن‌هاست آن‌ها را پنهان کرده است. در این قسمت می‌شنوید: - آیا اعراب پیش از اسلام واقعاً نادان بودند یا با فرهنگ مدارا و تجارت غنی زندگی می‌کردند؟ - «غزوه»؛ راهکار اق...

«بگوید آرزو معنای آن چیست...» شعر «آرزو» از کتاب «طغیان» اثر نیما شهسواری، کالبدشکافیِ وحشتناکِ فقری است که نه تنها جسم، بلکه قوه تخیل انسان را فلج می‌کند. جایی که حاکمان در کاخ‌های زر غوطه‌ورند و کودکان از شدتِ محتاج بودن، حتی معنای کلمه «آرزو» را از یاد برده‌اند. فریادی علیه دنیایی که در آن «نان» به غل و زنجیرِ مغزها تبدیل شده است. نسخه کامل صوتی و متنی را در وب‌سایت جهان آرمانی دنبال کنید: http...

در بخش پنجم کتاب صوتی «دمحمحیسم»، تراژدی و حماسه در هم می‌آمیزند. پسرک نجار که حالا رهبر بلامنازع فرودستان است، در سوگ از دست دادن مادر و همسرش، فرمان جهاد صادر می‌کند. نیما شهسواری در این قسمت، روان‌شناسی قدرت و تبدیل شدنِ یک قربانی به یک فاتح را به تصویر می‌کشد. نبردی خونین میان «پرهیزگاران» و «کفار» که فرجامش نه بر روی صلیب، بلکه بر تخت سلطنت قصر رقم می‌خورد. آیا این همان عدالتی بود که او وعده...

در جهانی که آرزو داشتن را جرم می‌انگارند، چگونه می‌توان از «هدف و امید» سخن گفت؟ در قسمت چهاردهم پادکست «به نام جان»، نیما شهسواری به کالبدشکافی دو واژه‌ای می‌پردازد که در لایه‌های فقر، تحمیل و فرهنگ تقلید، معنای اصیل خود را از دست داده‌اند. ما در کشوری زیسته‌ایم که پاسخ آرزو داشتن، غالباً مرگ و تباهی بوده است؛ اما آیا می‌توان بدون هدف غایی، از مردگی دنباله‌دار رها شد؟ محورهای این گفتگو: - نقد اهد...

«مادر! تو را آتشت زدند، زغال شدی یا بر روی تنِ رنجورت نوشتند با ما مهربان باشید؟» پادکست «مهر» از مجموعه «سبوعیت»، روایتِ تلخ و افشاگرانه‌ی نیما شهسواری از تبدیلِ «جنگلِ جان» به «قبرستانِ سیاهِ کارخانه‌ها» است. این اثر، واگویه‌های جانی یاغی است که در میانه‌ی سرفه‌هایِ برخاسته از دود و غبار، هنوز بویِ موهایِ افشانِ درختان را به یاد دارد. «مهر» یک داستان نیست؛ شیونی است بر پیکرِ «مادربزرگی» که درخت...

در قسمت دوم از ویژه‌برنامه «شناخت اسلام»، نیما شهسواری به سراغ هسته مرکزی این آیین یعنی «قرآن» می‌رود. کتابی که مسلمانان آن را معجزه و کلام مستقیم خداوند می‌دانند، اما در این واکاوی، لایه‌های پنهان آن از منظر ترویج خشونت، نابرابری و جنون مورد نقد قرار می‌گیرد. در این قسمت، به تفاوت‌های ساختاری آیات مکی و مدنی پرداخته می‌شود؛ آیاتی که در دوران ضعف، رئوف و در دوران قدرت، شمشیر را بر گردن مخالفان می‌...

«از حرصِ کنیزان تو شدی واردِ این کار...» در اثرِ افشاگرانه‌ی «پور خدا» از مجموعه «قیام»، نیما شهسواری با جسارتی بی‌نظیر به قلبِ تاریکِ تاریخ می‌تازد. او با نقدِ صریحِ مفاهیمی چون صیغه، کنیزداری و جهاد، نشان می‌دهد که چگونه «سربازانِ خدا» از مذهب برای ارضایِ شهوت و غارت استفاده می‌کنند. شعری برای بیداری علیه کسانی که خونِ هزاران نفر را می‌ریزند تا جان و تنِ زنان را به بردگی بکشند. تحلیلِ این طغیانِ...

در بخش چهارم کتاب صوتی «دمحمحیسم»، نجوای درونی پسرک نجار به طوفانی سیاسی بدل می‌شود. حکومت که از قدرت گرفتن «شاه گدایان» به وحشت افتاده، او را به مسلخ محاکمه و صلیب می‌کشاند. نیما شهسواری در این قسمت، لحظات تکان‌دهنده‌ی به میخ کشیده شدن جان و تن را با روایتی حماسی تصویر می‌کند. اما آیا مرگ فرجام این فرزند خداست یا جرقه‌ای برای نخستین جنگ میان خداباوران و صاحبان قدرت؟ این روایت تکان‌دهنده را در بخش...

طغیان را برای ما بد تعریف کرده‌اند تا تخت قدرتشان نلرزد. در قسمت سیزدهم پادکست «به نام جان»، نیما شهسواری به بازخوانی مفهوم «طغیان» می‌پردازد؛ واژه‌ای که دهه‌هاست مترادف با ناهنجاری و زشتی تصویر شده است، اما در واقعیت، تنها نیروی محرکه‌ای است که می‌تواند انسان را از اسارت و بردگی برهاند. در این قسمت می‌شنویم: - چرا ساختارهای قدرت از روحیه یاغی‌گری هراس دارند؟ - ریشه‌های روان‌شناختی و مذهبی سرسپردگ...

"ایران نوین"  شعر و کلام نیما شهسواری  مادرم در حصر و زندان است و جرم او دفاع از حق طفلان است برادر کنج این خانه شده پرپر به افیون می‌درد جانش همه از سر پدر مدفن در آن گوری که بی‌نام است سرای خاوران جانش به قربان است ببین خواهر که در حصر است و در هجوه تجاوز کشت ما را انتحارم خلف آن وعده همه یاران به شلاق و به روی دار به طغیان و همه آنان همه بی‌بال و آنان غار آن نفر با سرفرازی او بگومغرور...

در بخش سوم کتاب صوتی «دمحمحیسم»، پسرک نجار به مردی کامل بدل شده و میان دنیای مجاز و واقع، گامی سرنوشت‌ساز برمی‌دارد. او با زنی از تبار رنج ازدواج می‌کند تا وجدان معذبش را تسکین دهد، اما این تنها آغاز ماجراست. نیما شهسواری در این قسمت، لحظه‌ی باشکوه و دلهره‌آورِ اعلام نبوت را به تصویر می‌کشد؛ جایی که چوپانِ گله‌ها، خود را چوپانِ جان‌های آدمی می‌یابد. آیا این رسالتی الهی است یا غلیانِ نبوغی در تنهای...

در قسمت دوازدهم پادکست «به نام جان»، نیما شهسواری به حیاتی‌ترین مفهوم هستی یعنی «جان» می‌پردازد. در جهانی که ارزش‌ها را در پول، قدرت و سیاست معامله می‌کنند، ما از تنها دارایی راستین تمام جانداران سخن می‌گوییم. جان، فراتر از شجاعت، صداقت و حتی عقل است؛ چرا که بدون «بودن»، هیچ ارزشی معنا نخواهد داشت. در این اپیزود، به نقدِ نظام‌های سلطه‌ای می‌پردازیم که جان را بی‎ارزش شمرده و آن را به قربانگاه منافع...

«کوسه سیصد دندان نیش داشت و تنها برای زنده ماندن درید، اما انسان...» پادکست «نیش» روایتی است هولناک از یک سفر دریایی؛ سفری که در آن مرزهای میان «حیوان وحشی» و «انسان متمدن» جابه‌جا می‌شود. نیما شهسواری در این اثر، با کالبدشکافیِ صنعتِ شکار و نسل‌کشیِ خاموش در اعماق دریا، پرده از سبوعیتِ بشری برمی‌دارد که برای لذت و شهوت، جان‌ها را به وزنِ «کیلو» و «تن» می‌سنجد. این داستان، آینه‌ای است در برابرِ تم...

در نخستین قسمت از ویژه‌برنامه «شناخت اسلام» در پادکست «به نام جان»، نیما شهسواری به تشریح ضرورت بازنگری در باورهایی می‌پردازد که نه از سر انتخاب، بلکه به واسطه وراثت و جغرافیا بر زندگی ما چیره شده‌اند. این برنامه، مانیفستی است برای آغاز یک مسیر ۳۶ قسمتی که در آن، اسلام نه تنها به عنوان یک آیین، بلکه به مثابه یک قدرت سیاسی و اجتماعی که تمام ابعاد قانون، اخلاق و زیست فردی ما را در بر گرفته، مورد نقد...

"نامه‌ای به خدا"  شعر و کلام نیما شهسواری  یکی گفت بر آن خدایان تو نامی نویس و شعری بگو و نکن با خدایان ستیز بگو مدح یزدان خدا خالق این جهان مثال همه آدمان و به دین و ز دین باوران منم گفتما من ندارم نگویم سخن ولیکن ببین شور این شعر بگفتا بگم خداوند و الله تو یزدان اهورا نتانم بگویم درودی اسیرا که هرگاه نگاهم به یادت گرفت شنیدم صدایت دلم را همه خون گرفت تو قادر تو صاحب تو بیننده‌ی تو خالق به کردار...

در بخش دوم کتاب صوتی «دمحمحیسم»، نوجوانِ داستان از خلوت غار و نجوای درونی «تو فرزند خدایی»، به قلب پرآشوب بازار و تماشای عریان رنج بشری پرتاب می‌شود. نیما شهسواری در این قسمت، تضاد میان ایمان فردی و بی‌عدالتی‌های اجتماعی را به تصویر می‌کشد؛ جایی که قداست در کنار تن‌فروشی، سنگسار و فقر معنای جدیدی پیدا می‌کند. آیا او حقیقتاً نجات‌دهنده است یا تنها نظاره‌گری بر زوال انسان؟ نسخه کامل صوتی و متنی را د...