Irish Independent

Seachtain

News GA ↓ Episoade: 196

Scéalta, Eolas, Tuairimí; An Indo as Gaeilge.

Vizitează neapărat site-ul podcastului și susține-i creatorul: www.independent.ie

Autor

Irish Independent

Categorie

News

Site-ul podcastului

www.independent.ie

Cel mai nou episod

19 nov. 2026

Unde asculți?

Podcasturi în aplicație Replaio Radio În curând

Podcasturile ajung în curând în aplicație. Instaleaz-o acum și fii primul care descoperă o abordare complet nouă a podcasturilor

Descarcă din Google Play Instalează gratuit Android 10 mil.+ descărcări · nota 4,7+ iOS în curând

Episoade

Moments that changed Ireland: 100 bliain den raidió in Éirinn 19.11.2026

Céad bliain ó shin, craoladh glór Shéamais Hughes ar aerthonnta na hÉireann, rud a chuir tús le ré nua cumarsáide in Éirinn neamhspleách. Ba é sin tús 2RN, an chéad stáisiún raidió sa tír, nó RTÉ mar is fearr aithne air anois. Ó shin i leith, tá áit lárnach ag an raidió i saol mhuintir na hÉireann, agus beagnach 80 faoin gcéad de dhaoine fásta ag éisteacht leis an raidió gach lá. Ach cén fáth a bh...

Canúintí Mhaigh Eo: Léargas ar an Ghaeilge bhinn atá acu thiar 12.11.2026

Tá Gaeltachtaí Mhaigh Eo tar éis laghdú go mór le 50 bliana anuas, faraor. Ach fós féin, tá cainteoirí ó dhúchas ann in áiteanna éagsúla sa chontae. Ar an drochuair, agus is beag spéis a chuireann Gaeilgeoirí sna canúintí seo – ach Gaeilge álainn atá inti agus b’fhiú go mór í a fhoghlaim – agus tacaíocht a thabhairt do na Gaeltachtaí atá ann go fóill. Labhair Ciarán Dunbar leis an réalta Youtube,...

Gaeltacht Mhaigh Eo: Laghdaithe go mór, ach ann fós mar sin féin 05.11.2026

Ar an drochuair, agus daoine ag smaoineamh ar an nGaeltacht i saol na linne seo ní minic a smaonítear ar Chontae Mhaigh Eo. Tháinig droch-mheath ar Ghaeltachtaí Mhaigh Eo le glúin nó dhó anuas gan amhras ach mar sin féin, maireann Gaeltachtaí agus cainteoirí ó dhúchas sa chontae i gcónaí. Cén áit a bhfuil sí á labhairt go fóill sa chontae? Cén fáth gur laghdaigh labhairt na Gaeilge an oiread sin s...

Mecca na nGael: The yearly pilgrimage to Oireachtas na Samhna 02.11.2026

Ba é an t-am sin den bhliain arís agus na mílte Gaeil ar fud na tíre ag tarraingt ar Oireachtas na Samhna! Ó na hoileáin go dtí na cathracha, agus gach áit eatarthu, is oilithreacht bhliantúil é Oireachtas na Samhna do go leor leor daoine. Mar sin, agus í ar an bhfód le beagnach 130 bliain, cén fáth go bhfuil sí go fóill chomh tarraingteach do na Gaeil? Ar Seachtain, ag taifeadadh beo ag Oireachta...

30 bliana de TG4: 5 iconic things a thug TG4 dúinn 29.10.2026

Is breá leis na Gaeil TG4. Ó bunaíodh an cainéal ar Oíche Shamhna 1996, tá áit lárnach bainte amach aige i saol na Éireann.  Lena gcláracha faisnéise, na drámaí ceannródaíocha, agus dár ndóigh an t-aicsean spóirt ar fad, tugadh go leor cuimhní speisialta dúinn thar na blianta.  Mar sin de, agus an craoltóir ag ceiliúradh 30 bliana ar an fhód, tá muid chun dul siar ar bhoithrín na smaoint...

Samhain: On the threshold idir an saol seo agus an saol eile 22.10.2026

Is féile ársa í Samhain.  Is é an tséasúr le moilliú agus ullmhú don gheimhreadh, ina éiríonn na hoícheanta níos faide agus na laethanta níos fuaire.    Bhí nasc speisialta ag Éirinn leis an am seo bliana i gcónaí,  lenár dtraidisiúin agus ár mbéaloideas ag croílár na féile.    Mar sin de, cad iad na scéalta, na piseoga agus na nósanna a bhí ina mbunchlocha ag ár sins...

Dublin’s new Gaeilge quarter: An fear taobh thiar den fhís 15.10.2026

Tá Baile Átha Cliath ag éirí níos Gaelaí óir tá Ceathrú Ghaeilge beartaithe dó. Beidh an Cheathrú Ghaeilge lonnaithe thart ar Shráid Fhearchair, Sráid Camden agus Sráid Synge, áit a bhfuil Gaeilgeoirí agus roinnt institiúidí agus áiseanna Gaeilge lonnaithe cheana féin. Tá sé ina sprioc ag an Cheathrú go mbeidh an Ghaeilge le feiceáil, le cloisteáil agus in úsáid go nádúrtha gach lá i ngnóthaí an c...

Droim Crí agus Garbhachadh: Cén fáth an tsáinn? 07.10.2026

Tá seachtain chorrach, ghnóthach eile i ndiaidh a bheith ann ó thuaidh. Ar Bhóthar Gharbhachaidh, ceantar náisiúnach i bPort an Dúnáin, tá slua mór léirsitheoirí ag iarraidh stop a chur le mórshiúl de chuid an Oird Oráistigh, dul tríd a gceantar. Leis an aighneas seo ag leanúint ar aghaidh le breis is seachtain anois, tá an t-iriseoir Ciarán Dunbar liom le tumadh isteach sa scéal agus sa stair. Mó...

An Clár: An contae a chaill a chuid Gaeilge ach a choinnigh an ceol 01.10.2026

Tá clú agus cáil ar Chontae an Chláir sa lá atá inniu ann mar gheall ar an gceol, ach ní i bhfad ó shin a bhí Gaeltacht fhairsing láidir sa chontae. Mar a bheadh foláireamh soiléir ann ó aimsir a chuaigh thart, chaill an Clár a cainteoirí dúchais lenár linn féin. Agus ansin, rinneadh dearmad gur ann di riamh. Ach tá daoine ag obair chun stair na Gaeltachta sin a chur in iúl do mhuintir an chontae...

Rebuilding Oileán Ghabhla: Daoine ag filleadh tar éis 50 bliain 24.09.2026

Tréigeadh go leor oileán Éireannach thar na blianta. Oileán Ghabhla mar shampla, áit a bhfuil cáil air mar gheall ar an amhrán Báidín Fheilimí. Tá sé suite tuairim is míle amach ó chósta Dhún na nGall. Agus tráth dá raibh, bhí na scórtha teaghlach ina gcónaí ann. D'fhág siad an t-oileán sna 1960í áfach. D'fhág na pobail a bhí ag saothrú a slí beatha ón talamh agus ón fharraige agus bhog siad anonn...

Why I moved to a remote island – and loved it 17.09.2026

Is brionglóid í atá ag cuid mhaith againn, éalú ó ghnóthacht agus ó ghleo shaol na cathrach, ar thóir saol níos simplí san iargúltacht. Ach, an é nóisean rómánsúil seafóideach é sin atá againn? Nó an é an bliss atá muid ag brionglóidí faoi le fada? Cúig bliana ó shin, bhog Aedín Ní Thiarnaigh, a bhí cúig bliana is fiche d’aois ag an am, óna baile dúchais i gContae Loch Garman go hInis Meáin amuigh...

‘Bhí na fóin phóca ag bualadh sa rubble thíos fúm’: Cuimhní ó 9/11 10.09.2026

Ba é an t-ionsaí ba mharfaí i stair Mheiriceá. Ar an 11ú lá de mhí Mheán Fómhair 2001, bhuail dá eitleán isteach sna Twin Towers in Manhattan, Nua Eabharc. Bhí na mílte duine ag obair iontu ag an am. Tharla na hionsaithe i gcroílár na cathrach a ba ghnóthaí sa tír, ar ghnáthlá oibre, gan aon rabhadh. Maraíodh beagnach trí mhíle duine sa tubaiste a thit amach. Chonaic milliúin de dhaoine an t-uafás...

Comedy Gaeilge at Dublin Fringe: ‘Tá seónna grinn níos fearr i nGaeilge’ 03.09.2026

Ní rud éasca é a bheith i do sheasamh os comhair slua agus iarracht a dhéanamh iad a chur ag gáire. Agus seans gur deacra i bhfad an dúshlán é sin a dhéanamh trí Ghaeilge. Sin é go díreach an seó a bhí i gceist ag an fuirseoir Síomha Hennessy a chruthú do Fhéile Imill Bhaile Átha Cliath áfach. Beidh Síomha ag léiriú a seó nua dátheangach, Gaelmaxxing, in Bewley’s Café Theatre ón 8 go dtí an 12 Meá...

A tale of revival and controversy: Tús na gcoláistí samhraidh 27.08.2026

Tá deireadh ag teacht leis an samhradh agus tá daltaí fud fad na tíre ag filleadh ar an scoil. Chaith thart ar tríocha míle acu seal sa Ghaeltacht ag na coláistí samhraidh le seachtainí beaga anuas, ag cur feabhais ar a gcuid Gaeilge. Is nós bliantiúil é do go leor daoine óga, agus b’fhéidir nach smaoiníonn siad mórán faoi. Ach cé chomh fada is a dtéann traidisiún na gcoláistí samhraidh siar? Cén...

Stair Bhéal Feirste: ‘Stair a mhúnlaigh mo mhuintir’ - Séamus Ó Tuama 19.08.2026

Tar éis bás a athar, gheall Séamus Ó Tuama go gcríochnódh sé féin an leabhar a bhí tosaithe ag a dhaid, Diarmuid. Leabhar ar stair Bhéal Feirste atá ann ó pheirspictíocht phoblachtánach, le scéal muintir Uí Thuama féin agus an t-eispéireas a bhí acu féin fite fuaite le stair chorraitheach na cathrach féin. Leanann an leabhar turas na clainne, ó fhear óg Corcaíoch a bhog ó thuaidh i ndiaidh an Ghor...

Live at the Fleadh: The Conamara duo i gcroílar na reabhlóide trad 13.08.2026

Tá Seachtain ag teacht beo ó Fhleadh Cheoil na hÉireann 2026! Ar feadh seachtaine tháinig na sluaite go Béal Feirste chun sult a bhaint as an cheol, na comórtais agus as an chathair féin. Den chéad uair riamh, bhí Fleadh Cheoil na hÉireann á reáchtáil i bpríomhchathair an Tuaiscirt agus Comhaltas Ceoltóirí Éireann ag céiliúradh 75 bliain ar an fhód. Chuir Séamus agus Caoimhe Uí Fhlatharta as an Ai...

Live at the Fleadh: The ancient art of lilting 05.08.2026

Tá Seachtain beo ag Fleadh Cheoil na hÉireann 2026! Is é seo an chéad uair don Fleadh teacht go Béal Feirste, áit ina mbeidh breis agus 800,000 cuairteoir ag freastal ar an bhféile! Le linn na seachtaine seo, tiocfaidh anam isteach sa chathair  le taibhithe sráide, seisiúin ceoil, seónna stáitse, céilithe, agus comórtais. Ach le 75 bliain á chéiliúradh ag Comhaltas Ceoltóirí Éireann, amharcan...

The ‘rite of passage’ for beagnach 30 míle déagóirí 30.07.2026

Ag an am seo bliana, téann na sluaite déagóirí ar a n-oilithreacht teanga bhliantúil chun na Gaeltachta.    Ó Thír Chonaill go Gaillimh, ó Mhaigh Eo go Ciarraí, bíonn na coláistí samhraidh i gceantair Ghaeltachta éagsúla, ag mealladh daoine óga ó gach cearn d'Éirinn.  Sa bhliain seo chuaigh thart, d'fhreastail beagnach 30 míle dálta ar na cúrsaí seo, ach níor éirigh leis na mílte ái...

Beirt ‘Ghaeilgeoirí' cúisithe i leith buama a iompar trasna na teorann 27.07.2026

Tá bean agus fear cúisithe as pléascáin a bheith ina seilbh acu go mídhleathach.  An tseachtain seo caite, stop Gardaí carr ar an N2 i gContae Mhuineacháin agus iad ag fiosrú gníomhaíochtaí easaontóirí poblachtánacha.   Fuarthas an buama, a bhí réidh le húsáid, agus a bhí á iompar trasna na teorann, ar shuíochán cúil an chairr.   Dúnadh an bóthar ar feadh tamaill agus bhain foireann...

‘Ghabh arm Iosrael é’: The Gaelgeoir detained in an Israeli cell 23.07.2026

Níos luaithe i mbliana, bhí súile an domhain ar an Global Sumud Flotilla agus iad ag iarraidh an t-imshuí ar chósta Gaza a shárú.   Ach níorbh é sin an t-aon iarracht a bhí déanta thar na blianta chun nascanna a chruthú agus le cúnamh a thabhairt isteach i gcríocha na Palaistíne.   Tá Gaza agus an Bruach Thiar faoi smacht Iosrael le blianta fada anuas – agus is ábhar é a mhúsclaíonn moth...

Reviving our Gaeltacht's vacant homes: Ó Thír Chonaill go dtí An Rinn 16.07.2026

Tá a fhios ag madraí na sráide faoin bhfadhb atá sa tír seo maidir le heaspa tithíochta. ­ Ó Ghaoth Dobhair, go Carna, go Corca Dhuibhne, tá dúshláin mhóra roimh theaghlaigh atá ag iarraidh teach a fháil i gceantair Ghaeltachta. ­ Beagnach bliain ó shin, fostaíodh duine chun dul i ngleic leis an ghéarchéim tithíochta sna Gaeltachtaí: Comhordaitheoir ar Thithe Folmha sa Ghaeltacht. ­ Agus an sprioc...

Gaeilge vs An Bhreatnais: Lessons from the Welsh language revival 09.07.2026

Ba scéal mór é sa Bhreatain Bheag nuair a chuir Plaid Cymru deireadh le forlámhas Páirtí an Luchta Oibre i mí na Bealtaine - páirtí a bhí i gcumhacht sa tír le breis agus 100 bliain. ­ ­ Is páirtí polaitíochta é Plaid Cymru ina bhfuil dlúthcheangal aige le cur chun cinn na teanga Bhreatnaise agus tá an teanga ar a dtoil ag formhór na n-airí rialtais, ar a laghad. ­ ­ Is éacht suntasach é do thír i...

Máthair óg Ghaeltachta ar iarraidh: Breis is 40 bliana gan fhreagaí 02.07.2026

Breis is daichead bliain ó shín, d’imigh Barbara Bhreathnach, máthair óg de sheachtar, ar iarraidh gan tasc gan tuairisc i gCarna i gcroílár na Gaeltachta.  Oíche amháin i mí an Mheitheamh 1985, bhí muintir Bhreathnach ag cóisireacht sa teach tábhairne áitiúil, agus gaolta ar cuairt acu ó thar lear.  D’fhill siad go teach cónaithe muintir Bhreathnach agus lean an chóisir ar aghaidh go dt...

Wexford: Cén saghas Gaeilge a labhraíodh i nGaeltacht Loch Garman? 25.06.2026

Níl aon taifead ann de Ghaeilge Loch Garman.   Mar sin de, an bhfuil sí caillte ar fad nó an bhfuil fianaise ar bith ann faoin chineál Gaeilge a bhíodh ann?   Agus cad iad na teangacha eile a bhí á labhairt sa chontae in éineacht leis an nGaeilge?  Labhair Ciarán Dunbar leis an Dr Conchubhar Ó Crualaoich, Príomhoifigeach Logainmneacha leis an mBrainse Logainmneacha, comh-údar Gaelic...

Gaeltacht Loch Garman: When was Irish spoken in Wexford? 18.06.2026

Is dúiche Éireannach a chaith beagnach trí chéad bliana faoi thionchar na Lochlannach é Loch Garman.  Sa bhliain 1170 tháinig na hAngla-Normannaigh chuig an chontae agus d’fhág lorg ann a mhaireann go dtí an lá atá inniu ann – an Béarla, cuir i gcás.  Ní nach ionadh, glactar leis go minic, sa stairseanchas, agus sa stair scríofa ag an lucht léinn gur contae gallda amach is amach a bhí an...

Ascultă podcastul Seachtain în Replaio

Radio și podcasturi într-o singură aplicație - gratuit și fără înregistrare. Instaleaz-o azi și nu rata lansarea

Descarcă din Google Play

Replaio nu este editorul podcasturilor; numele emisiunilor, coperțile și materialul audio aparțin autorilor lor și sunt distribuite prin fluxuri RSS publice