dr Aleksandra Janiszewska-Cardone
Otulina o sztuce
Nazywam się Aleksandra Janiszewska-Cardone, jestem historyczką sztuki, kuratorką i kustoszką w Muzeum Narodowym w Warszawie. W ramach Otuliny dzielę się moją wiedzą o sztuce dawnej, czyli na tyle nam odległej w czasie, że straciliśmy klucz do jej odczytywania. Wspólnie będziemy szukać drogi powrotu do czerpania z radości z historii sztuki: malarstwa, rysunku, grafiki i rzeźby.
Autor
dr Aleksandra Janiszewska-Cardone
Categorie
Site-ul podcastului
Cel mai nou episod
11 iul. 2026
Unde asculți?
Podcasturi în aplicație Replaio Radio În curândPodcasturile ajung în curând în aplicație. Instaleaz-o acum și fii primul care descoperă o abordare complet nouă a podcasturilor
Episoade
Dürer w podróży | s05 e14 11.07.2026 32:20
„W całym moim życiu nie widziałem niczego, co tak bardzo radowało moje serce jak te rzeczy” - tak Albrecht Dürer wspominał swój pobyt w Niderlandach. Z rodzinnej Norymbergi wyruszył 15 lipca 1520 r., w towarzystwie żony Agnes i służącej Zuzanny. Wiózł skrzynie pełne własnych drzeworytów i miedziorytów, a sił dodawało mu poczucie niesprawiedliwości. Rajcy norymberscy nie chcieli bowiem wypłacić nal...
Czyżby Rubens? | s05 e13 26.06.2026 35:33
Z Rubensem problem jest taki, że nigdy nie wiadomo jak bardzo przyłożył się do namalowania obrazu, który wyszedł z jego pracowni. Zamek Królewski na Wawelu posiada portret królewicza Władysława Wazy, który właściwie nie wiadomo jakie ma stężenie Rubensa w warstwie malarskiej. Opowiadam właśnie o tym, ale też o rocznej wyprawie królewicza przez Europę i jej wpływie na życie kulturalne w Rzeczypospo...
Portret Adolfa i Cathariny Croeser Jan Steen | s05 e12 12.06.2026 28:54
Kiedy w 2004 roku Rijksmuseum w Amsterdamie kupowało obraz Jana Steena, był to najdroższy zakup w historii tego muzeum (prawie 12 milionów euro). W odcinku opowiadam, co wpłynęło na decyzję o tak kosztownej inwestycji, jak również o tym, jak odkryto tożsamość przedstawionych na portrecie postaci - Adolfa i Cathariny Croeser z Delftu. I o tym jak Jan Steen nie został browarnikiem! ... Dziękuję Patr...
Zabawy dziecięce Bruegel | s05 e11 30.05.2026 31:12
Pieter Bruegel st. namalował "Zabawy dziecięce" w 1560 r. Dzisiaj można je oglądać w Kunsthistorisches Museum w Wiedniu. A ja opowiadam jak się ma to, co widać na obrazie do postępowych teorii edukacyjnych w szesnastowiecznej Antwerpii. A wszystko z okazji Dnia Dziecka. ... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możes...
Tratwa Meduzy | s05 e10 16.05.2026 40:20
Théodore Géricault namalował "Tratwę Meduzy" w wieku 27 lat. Szukał pomysłu na imponujące dzieło, które rozsławiłoby jego imię. Stworzył pracę uznawaną za manifest francuskiego romantyzmu oraz jeden z najważniejszych obrazów w historii sztuki. Posłuchaj o tym co było podstawą do skomponowania tego obrazu czemu malarz tworzył je pracując w odosobnieniu niczym mnich czemu tak ważne było uk...
Ofelia | s05 e09 04.05.2026 30:14
W XIX wieku Szekspir miał status narodowego bóstwa, młodzi studenci sztuki buntowali się przeciwko akademickiemu zakłamaniu (czyli idealizacji i estetyzacji), a kobiety postrzegano jako anielskie istoty przeznaczone do bezpiecznego chronienia w domu. W tych okolicznościach powstała „Ofelia”, obraz Johna Evereta Millaisa, młodziutkiego malarza, który kilka lat wcześniej założył z kolegami Bractwo P...
Śniadanie na trawie Manet | s05 e08 18.04.2026 33:51
Kiedy Édouard Manet w 1863 roku wystawił obraz "Śniadanie na trawie" zapewne nie przypuszczał, że stworzył dzieło przełomowe. Nie tylko podzielił publiczność i krytyków, ale przede wszystkim dał impuls młodemu pokoleniu malarzy do łamania utartych schematów i podążania artystyczną ścieżką z dala od Akademii. Opowiadam o tym - jakie były początki twórczości Maneta - czym były Salony - jak...
Zmartwychwstanie Piero della Francesca | s05 e07 04.04.2026 33:35
Vasari uznawał malowidło naścienne (czemu nie do końca fresk tłumaczę w odcinku) "Zmartwychwstanie" Piero della Francesca za najlepsze ze wszystkich, które pozostawił po sobie ten mistrz. W odcinku opowiadam o: - twórczości Piero della Francesca - inspiracjach sztuką antyku czytelnych w tym dziele - inspiracjach lokalną tradycją z Sansepolcro (*wybaczcie przejęzyczenia w nagraniu, czasem...
Śmierć Marata J.L. David | s05 e06 21.03.2026 30:01
Po wybuchu rewolucji francuskiej Jacques Louis David stał się jej entuzjastycznym wyznawcą - był jakobinem, zasiadał w Konwencie Narodowym i był blisko z Robespierrem, a także przyjaźnił się z Jean Paulem Maratem. Kiedy 13 lipca 1793 roku Marat został zasztyletowany przez Charlotte Corday, to David uczynił z jego śmierci wydarzenie historyczne, opowiadając ją w swojej kompozycji malarskiej. Obraz...
Maria Magdalena w ekstazie | s05 e05 06.03.2026 30:54
Życie Artemisii Gentileschi to gotowy materiał na serial, w którym każdy odcinek rozgrywałby się w innym mieście, z odmienną dynamiką akcji i zestawem bohaterów. Opowiadam Wam o obrazie "Maria Magdalena w ekstazie", który Gentileschi namalowała po powrocie do Rzymu w latach dwudziestych XVII wieku, po ośmiu latach spędzonych na dworze Medyceuszy we Florencji. W lutym 2026 obraz zakupiła...
Triumf Bachusa Michaeliny Wautier | s05 e04 20.02.2026 36:14
Kobiecy miesiąc nadciąga, a wraz z nim pomysł by opowiedzieć Wam o niezwykłym obrazie namalowanym przez kobietę z wieloma męskimi ciałami. Czemu to ważne? Posłuchajcie odcinka. Michaelina Wautier to niedawno przywrócona pamięci malarska z Brukseli, żyjąca w XVII wieku. Jeśli chcesz posłuchać o barokowej sztuce, to tutaj karnet na marcowe spotkania https://app.evently.pl/events/12346-sezon-4-co-kry...
Amor Zwycięski Caravaggio | s05 e03 06.02.2026 30:19
Odcinek specjalnie na Walentynki. Amor Vincit Omnia lub Amor Zwycięski obraz namalowany przez Caravaggio w 1601-1602 roku. Jest o symbolach, jest o miłości, jest o przełamywaniu schematów. Mam nadzieję, że znajdziecie w tym też trochę sensu. Karnet na wykłady "Co kryje się za odwagą baroku?" znajdziecie tutaj https://app.evently.pl/events/12346-sezon-4-co-kryje-sie-za-odwaga-baroku ... P...
Jak ugryźć symbole w malarstwie? | s05 e02 24.01.2026 30:19
Pytacie jak rozpoznawać symbole w malarstwie, a ja Wam odpowiadam. I niestety, odpowiedź nie jest prosta, bo w zasadzie - to zależy ;)
Pejzaż z miłosiernym Samarytaninem Rembrandta | s05 e01 09.01.2026 36:27
2026 rok zaczynamy z dziełem, które mamy w naszej polskiej kolekcji, to Pejzaż z miłosiernym Samarytaninem , który namalował Rembrandt. Opowiadam o wszystkim po trochu, także o symbolice, która może skrywać się w pejzażu. Obraz jest w kolekcji Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie. ... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce”. Możesz dołączyć do tego g...
Albrecht Dürer Autoportret 1500 s04 e23 27.12.2025 29:55
Rok kończymy z jednym z najsławniejszych wizerunków artysty - Autoportretem Albrechta Dürera z 1500 r. ze Starej Pinakoteki w Monachium. Opowiadam o tym, jak można czytać ten obraz, jak i o tym, że badacze nie są zgodni co do ostatecznej interpretacji. Jak i o tym jaki był status malarza w Niemczech na przełomie wieków. W styczniu 2026 w środy będę opowiadała o dziełach renesansowych w cyklu „Czy...
Fra Angelico Zwiastowanie | s04 e22 12.12.2025 36:49
Fra Angelico, dominikanin i malarz, twórca łagodnych w wyrazie obrazów religijnych. Bohaterem odcinka jest „Zwiastowanie” z Museo del Prado. Opowiadam o tym kim był Fra Angelico, jakie dzieła malował i co możecie zobaczyć w tej kompozycji. W styczniu 2026 w środy będę opowiadała o dziełach renesansowych w cyklu „Czy renesans rzeczywiście przyniósł odrodzenie?” w ramach „Podróży przez Sztukę” dla F...
Guidoriccio da Fogliano podczas oblężenia Montemassi | s04 e21 28.11.2025 34:09
Palazzo Pubblico w Sienie na początku XIV wieku zostało przyozdobione przez miejscowe sławy trecenta. Ambrogio Lorenzetti, Simone Martini, Duccio di Buoninsegna - każdy z nich przyczynił się do dekoracji siedziby rady miasta. Do historii przeszły jednak dwa freski. Lorenzettiego "Alegoria dobrych i złych rządów" oraz pejzaż z kondotierem przemierzającym pustynny krajobraz. I o tym drugim...
Tkanina z Bayeux | s04 e20 15.11.2025 32:04
Tkanina z Bayeux powstała w XI w., ale zachowała się w doskonałym stanie. Opowiada historię podboju Anglii przez Normandów, a zarazem historię zdradzonej przyjaźni. ... Dziękuję moim Patronkom i Patronom na wsparcie w serwisie Patronite.pl
Prozerpina Gabriel Dante Rossetti | s04 e19 31.10.2025 23:13
Opowieść prosto z krainy Zaświatów. Jane Morris jako Prozerpina w oczach Gabriela Dante Rossettiego. Obraz z kolekcji Tate Britain. * A tu można kupić karnet na Podróż przez Sztukę https://app.evently.pl/events/10781-podroz-przez-sztuke-6-sezonow-20-odcinkow
Portret konny Stanisława Kostki Potockiego | s04e18 17.10.2025 30:39
Opowiadam o barwnej osobowości, którą był Stanisław Kostka Potocki (1755-1821). Dowiecie się kim była jego teściowa, jaki wpływ miało to na jego życie, o miłości do antycznych waz oraz uwikłaniu w rodzinne zależności. Razem zagłębimy się w sekret powstania tego portretu, słuchając rodzinnych opowieści i próbując uchwycić właściwy trop. A jeszcze więcej znajdziecie w książce "Portret konny Sta...
Adam i Ewa Lucasa Cranacha st. | s04 e17 04.10.2025 31:31
Obraz "Adam i Ewa", który namalował Lucas Cranach st. jest ozdobą Galerii Sztuki Dawnej w Muzeum Narodowym w Warszawie. W odcinku opowiadam o tym jak wzorce antyczne zawitały do Germanii na początku XVI wieku, jak (wielką) rolę odegrał w tym Albrecht Dürer oraz jakie relacje łączyły go z Lucasem Cranachem starszym. Zapowiadam też cykl wykładów "Podróż przez Sztukę", który przygotowałam dla Fundacj...
Georges de La Tour i grzechy młodości 19.09.2025 33:23
Georges de La Tour to fascynujący a zarazem zagadkowy malarz. Niewiele wiemy o początkach jego drogi artystycznej. „Wróżka” z Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku to dzieło z początkowej fazy: kolorowej i rodzajowej w duchu Caravaggia. To jednak też dzieło w pełni dojrzałego twórcy, który potrafi opowiadać ciekawe historie za pomocą gestów i spojrzeń namalowanych postaci. Opowiadam skąd de La...
Państwo Lavoisier, Jacques Louis David | s04 e15 05.09.2025 29:35
Jacques Louis David namalował portret małżonków Lavoisier tuż przed wybuchem rewolucji francuskiej. Dlaczego ten monumentalny obraz ukazujący uczonego przy pracy w towarzystwie żony, czule wspartej o jego ramię, został wycofany z Salonu w 1789 roku z obawy przed wzmacnianiem nastrojów rewolucyjnych? Jak to się stało, że jedno z najważniejszych dzieł w twórczości Davida i jeden z najlepszych portre...
Wóz z sianem (Bosch) | s04 e14 18.07.2025 34:12
Jheronimus Bosch, "Wóz z sianem", ok. 1512-1515, Prado w Madrycie. Opowiadam o: - symbolice siana, - upadłych aniołach, - miłości do sztuki Filipa II i o wszystkich innych zagadkach związanych z tym obrazem. Bo niewiele wiemy na pewno o tym, co Bosch chciał opowiedzieć poprzez tę kompozycję (poza tym, że trzeba się mieć na baczności, żeby nie skończyć w piekle). ... ❤️ Otulina o sztuce p...
Wenus Velázqueza | s04 e13 05.07.2025 33:57
Diego Velázquez namalował "Wenus z lustrem" i tyle wiemy na pewno o obrazie, który znajduje się w National Gallery w Londynie. O całej reszcie opowiadam w odcinku. Posłuchasz o kuszeniu, nagości i podwójnych standardach. Dowiesz się: - czym kusi Wenus na obrazie Velázqueza, - czemu w Hiszpanii kolekcjonowano akty namalowane jedynie przez artystów z innych krajów, - co łączy Inkwizycję z...
Podcasturi asemănătoare
Replaio nu este editorul podcasturilor; numele emisiunilor, coperțile și materialul audio aparțin autorilor lor și sunt distribuite prin fluxuri RSS publice