dr Aleksandra Janiszewska-Cardone
Otulina o sztuce
Nazywam się Aleksandra Janiszewska-Cardone, jestem historyczką sztuki, kuratorką i kustoszką w Muzeum Narodowym w Warszawie. W ramach Otuliny dzielę się moją wiedzą o sztuce dawnej, czyli na tyle nam odległej w czasie, że straciliśmy klucz do jej odczytywania. Wspólnie będziemy szukać drogi powrotu do czerpania z radości z historii sztuki: malarstwa, rysunku, grafiki i rzeźby.
Author
dr Aleksandra Janiszewska-Cardone
Category
Podcast website
Latest episode
Jul 11, 2026
Where to listen?
Podcasts in the app Replaio Radio Coming soonPodcasts are coming to the app soon. Install now and be the first to see a whole new take on podcasts
Episodes
Dürer w podróży | s05 e14 11.07.2026 32:20
„W całym moim życiu nie widziałem niczego, co tak bardzo radowało moje serce jak te rzeczy” - tak Albrecht Dürer wspominał swój pobyt w Niderlandach. Z rodzinnej Norymbergi wyruszył 15 lipca 1520 r., w towarzystwie żony Agnes i służącej Zuzanny. Wiózł skrzynie pełne własnych drzeworytów i miedziorytów, a sił dodawało mu poczucie niesprawiedliwości. Rajcy norymberscy nie chcieli bowiem wypłacić nal...
Czyżby Rubens? | s05 e13 26.06.2026 35:33
Z Rubensem problem jest taki, że nigdy nie wiadomo jak bardzo przyłożył się do namalowania obrazu, który wyszedł z jego pracowni. Zamek Królewski na Wawelu posiada portret królewicza Władysława Wazy, który właściwie nie wiadomo jakie ma stężenie Rubensa w warstwie malarskiej. Opowiadam właśnie o tym, ale też o rocznej wyprawie królewicza przez Europę i jej wpływie na życie kulturalne w Rzeczypospo...
Portret Adolfa i Cathariny Croeser Jan Steen | s05 e12 12.06.2026 28:54
Kiedy w 2004 roku Rijksmuseum w Amsterdamie kupowało obraz Jana Steena, był to najdroższy zakup w historii tego muzeum (prawie 12 milionów euro). W odcinku opowiadam, co wpłynęło na decyzję o tak kosztownej inwestycji, jak również o tym, jak odkryto tożsamość przedstawionych na portrecie postaci - Adolfa i Cathariny Croeser z Delftu. I o tym jak Jan Steen nie został browarnikiem! ... Dziękuję Patr...
Zabawy dziecięce Bruegel | s05 e11 30.05.2026 31:12
Pieter Bruegel st. namalował "Zabawy dziecięce" w 1560 r. Dzisiaj można je oglądać w Kunsthistorisches Museum w Wiedniu. A ja opowiadam jak się ma to, co widać na obrazie do postępowych teorii edukacyjnych w szesnastowiecznej Antwerpii. A wszystko z okazji Dnia Dziecka. ... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możes...
Tratwa Meduzy | s05 e10 16.05.2026 40:20
Théodore Géricault namalował "Tratwę Meduzy" w wieku 27 lat. Szukał pomysłu na imponujące dzieło, które rozsławiłoby jego imię. Stworzył pracę uznawaną za manifest francuskiego romantyzmu oraz jeden z najważniejszych obrazów w historii sztuki. Posłuchaj o tym co było podstawą do skomponowania tego obrazu czemu malarz tworzył je pracując w odosobnieniu niczym mnich czemu tak ważne było uk...
Ofelia | s05 e09 04.05.2026 30:14
W XIX wieku Szekspir miał status narodowego bóstwa, młodzi studenci sztuki buntowali się przeciwko akademickiemu zakłamaniu (czyli idealizacji i estetyzacji), a kobiety postrzegano jako anielskie istoty przeznaczone do bezpiecznego chronienia w domu. W tych okolicznościach powstała „Ofelia”, obraz Johna Evereta Millaisa, młodziutkiego malarza, który kilka lat wcześniej założył z kolegami Bractwo P...
Śniadanie na trawie Manet | s05 e08 18.04.2026 33:51
Kiedy Édouard Manet w 1863 roku wystawił obraz "Śniadanie na trawie" zapewne nie przypuszczał, że stworzył dzieło przełomowe. Nie tylko podzielił publiczność i krytyków, ale przede wszystkim dał impuls młodemu pokoleniu malarzy do łamania utartych schematów i podążania artystyczną ścieżką z dala od Akademii. Opowiadam o tym - jakie były początki twórczości Maneta - czym były Salony - jak...
Zmartwychwstanie Piero della Francesca | s05 e07 04.04.2026 33:35
Vasari uznawał malowidło naścienne (czemu nie do końca fresk tłumaczę w odcinku) "Zmartwychwstanie" Piero della Francesca za najlepsze ze wszystkich, które pozostawił po sobie ten mistrz. W odcinku opowiadam o: - twórczości Piero della Francesca - inspiracjach sztuką antyku czytelnych w tym dziele - inspiracjach lokalną tradycją z Sansepolcro (*wybaczcie przejęzyczenia w nagraniu, czasem...
Śmierć Marata J.L. David | s05 e06 21.03.2026 30:01
Po wybuchu rewolucji francuskiej Jacques Louis David stał się jej entuzjastycznym wyznawcą - był jakobinem, zasiadał w Konwencie Narodowym i był blisko z Robespierrem, a także przyjaźnił się z Jean Paulem Maratem. Kiedy 13 lipca 1793 roku Marat został zasztyletowany przez Charlotte Corday, to David uczynił z jego śmierci wydarzenie historyczne, opowiadając ją w swojej kompozycji malarskiej. Obraz...
Maria Magdalena w ekstazie | s05 e05 06.03.2026 30:54
Życie Artemisii Gentileschi to gotowy materiał na serial, w którym każdy odcinek rozgrywałby się w innym mieście, z odmienną dynamiką akcji i zestawem bohaterów. Opowiadam Wam o obrazie "Maria Magdalena w ekstazie", który Gentileschi namalowała po powrocie do Rzymu w latach dwudziestych XVII wieku, po ośmiu latach spędzonych na dworze Medyceuszy we Florencji. W lutym 2026 obraz zakupiła...
Triumf Bachusa Michaeliny Wautier | s05 e04 20.02.2026 36:14
Kobiecy miesiąc nadciąga, a wraz z nim pomysł by opowiedzieć Wam o niezwykłym obrazie namalowanym przez kobietę z wieloma męskimi ciałami. Czemu to ważne? Posłuchajcie odcinka. Michaelina Wautier to niedawno przywrócona pamięci malarska z Brukseli, żyjąca w XVII wieku. Jeśli chcesz posłuchać o barokowej sztuce, to tutaj karnet na marcowe spotkania https://app.evently.pl/events/12346-sezon-4-co-kry...
Amor Zwycięski Caravaggio | s05 e03 06.02.2026 30:19
Odcinek specjalnie na Walentynki. Amor Vincit Omnia lub Amor Zwycięski obraz namalowany przez Caravaggio w 1601-1602 roku. Jest o symbolach, jest o miłości, jest o przełamywaniu schematów. Mam nadzieję, że znajdziecie w tym też trochę sensu. Karnet na wykłady "Co kryje się za odwagą baroku?" znajdziecie tutaj https://app.evently.pl/events/12346-sezon-4-co-kryje-sie-za-odwaga-baroku ... P...
Jak ugryźć symbole w malarstwie? | s05 e02 24.01.2026 30:19
Pytacie jak rozpoznawać symbole w malarstwie, a ja Wam odpowiadam. I niestety, odpowiedź nie jest prosta, bo w zasadzie - to zależy ;)
Pejzaż z miłosiernym Samarytaninem Rembrandta | s05 e01 09.01.2026 36:27
2026 rok zaczynamy z dziełem, które mamy w naszej polskiej kolekcji, to Pejzaż z miłosiernym Samarytaninem , który namalował Rembrandt. Opowiadam o wszystkim po trochu, także o symbolice, która może skrywać się w pejzażu. Obraz jest w kolekcji Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie. ... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce”. Możesz dołączyć do tego g...
Albrecht Dürer Autoportret 1500 s04 e23 27.12.2025 29:55
Rok kończymy z jednym z najsławniejszych wizerunków artysty - Autoportretem Albrechta Dürera z 1500 r. ze Starej Pinakoteki w Monachium. Opowiadam o tym, jak można czytać ten obraz, jak i o tym, że badacze nie są zgodni co do ostatecznej interpretacji. Jak i o tym jaki był status malarza w Niemczech na przełomie wieków. W styczniu 2026 w środy będę opowiadała o dziełach renesansowych w cyklu „Czy...
Fra Angelico Zwiastowanie | s04 e22 12.12.2025 36:49
Fra Angelico, dominikanin i malarz, twórca łagodnych w wyrazie obrazów religijnych. Bohaterem odcinka jest „Zwiastowanie” z Museo del Prado. Opowiadam o tym kim był Fra Angelico, jakie dzieła malował i co możecie zobaczyć w tej kompozycji. W styczniu 2026 w środy będę opowiadała o dziełach renesansowych w cyklu „Czy renesans rzeczywiście przyniósł odrodzenie?” w ramach „Podróży przez Sztukę” dla F...
Guidoriccio da Fogliano podczas oblężenia Montemassi | s04 e21 28.11.2025 34:09
Palazzo Pubblico w Sienie na początku XIV wieku zostało przyozdobione przez miejscowe sławy trecenta. Ambrogio Lorenzetti, Simone Martini, Duccio di Buoninsegna - każdy z nich przyczynił się do dekoracji siedziby rady miasta. Do historii przeszły jednak dwa freski. Lorenzettiego "Alegoria dobrych i złych rządów" oraz pejzaż z kondotierem przemierzającym pustynny krajobraz. I o tym drugim...
Tkanina z Bayeux | s04 e20 15.11.2025 32:04
Tkanina z Bayeux powstała w XI w., ale zachowała się w doskonałym stanie. Opowiada historię podboju Anglii przez Normandów, a zarazem historię zdradzonej przyjaźni. ... Dziękuję moim Patronkom i Patronom na wsparcie w serwisie Patronite.pl
Prozerpina Gabriel Dante Rossetti | s04 e19 31.10.2025 23:13
Opowieść prosto z krainy Zaświatów. Jane Morris jako Prozerpina w oczach Gabriela Dante Rossettiego. Obraz z kolekcji Tate Britain. * A tu można kupić karnet na Podróż przez Sztukę https://app.evently.pl/events/10781-podroz-przez-sztuke-6-sezonow-20-odcinkow
Portret konny Stanisława Kostki Potockiego | s04e18 17.10.2025 30:39
Opowiadam o barwnej osobowości, którą był Stanisław Kostka Potocki (1755-1821). Dowiecie się kim była jego teściowa, jaki wpływ miało to na jego życie, o miłości do antycznych waz oraz uwikłaniu w rodzinne zależności. Razem zagłębimy się w sekret powstania tego portretu, słuchając rodzinnych opowieści i próbując uchwycić właściwy trop. A jeszcze więcej znajdziecie w książce "Portret konny Sta...
Adam i Ewa Lucasa Cranacha st. | s04 e17 04.10.2025 31:31
Obraz "Adam i Ewa", który namalował Lucas Cranach st. jest ozdobą Galerii Sztuki Dawnej w Muzeum Narodowym w Warszawie. W odcinku opowiadam o tym jak wzorce antyczne zawitały do Germanii na początku XVI wieku, jak (wielką) rolę odegrał w tym Albrecht Dürer oraz jakie relacje łączyły go z Lucasem Cranachem starszym. Zapowiadam też cykl wykładów "Podróż przez Sztukę", który przygotowałam dla Fundacj...
Georges de La Tour i grzechy młodości 19.09.2025 33:23
Georges de La Tour to fascynujący a zarazem zagadkowy malarz. Niewiele wiemy o początkach jego drogi artystycznej. „Wróżka” z Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku to dzieło z początkowej fazy: kolorowej i rodzajowej w duchu Caravaggia. To jednak też dzieło w pełni dojrzałego twórcy, który potrafi opowiadać ciekawe historie za pomocą gestów i spojrzeń namalowanych postaci. Opowiadam skąd de La...
Państwo Lavoisier, Jacques Louis David | s04 e15 05.09.2025 29:35
Jacques Louis David namalował portret małżonków Lavoisier tuż przed wybuchem rewolucji francuskiej. Dlaczego ten monumentalny obraz ukazujący uczonego przy pracy w towarzystwie żony, czule wspartej o jego ramię, został wycofany z Salonu w 1789 roku z obawy przed wzmacnianiem nastrojów rewolucyjnych? Jak to się stało, że jedno z najważniejszych dzieł w twórczości Davida i jeden z najlepszych portre...
Wóz z sianem (Bosch) | s04 e14 18.07.2025 34:12
Jheronimus Bosch, "Wóz z sianem", ok. 1512-1515, Prado w Madrycie. Opowiadam o: - symbolice siana, - upadłych aniołach, - miłości do sztuki Filipa II i o wszystkich innych zagadkach związanych z tym obrazem. Bo niewiele wiemy na pewno o tym, co Bosch chciał opowiedzieć poprzez tę kompozycję (poza tym, że trzeba się mieć na baczności, żeby nie skończyć w piekle). ... ❤️ Otulina o sztuce p...
Wenus Velázqueza | s04 e13 05.07.2025 33:57
Diego Velázquez namalował "Wenus z lustrem" i tyle wiemy na pewno o obrazie, który znajduje się w National Gallery w Londynie. O całej reszcie opowiadam w odcinku. Posłuchasz o kuszeniu, nagości i podwójnych standardach. Dowiesz się: - czym kusi Wenus na obrazie Velázqueza, - czemu w Hiszpanii kolekcjonowano akty namalowane jedynie przez artystów z innych krajów, - co łączy Inkwizycję z...
Similar podcasts
Replaio is not a podcast publisher; show names, artwork and audio belong to their authors and are distributed through public RSS feeds.