คำสอนพระมงคลเทพมุนี หลวงพ่อวัดปากน้ำ

จาก รวมพระธรรมเทศนาพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) กัณฑ์ที่ ๑๕ เรื่อง ติลักขณาทิคาถา

จากโอวาทพระมงคลเทพมุนี กัณฑ์ที่ ๑๔ เขมาเขมสรณาคมน์

โสฬสกิจ แปลว่ากระไร กิจ ๑๖ ในเพลงที่เขาวางไว้เป็นหลักว่า        เสร็จกิจ ๑๖ ไม่ตกกันดาร เรียกว่านิพพานก็ได้        นี่แหละเสร็จกิจ ๑๖ ละ        ทุกขสัจ สมุทัยสัจ นิโรธสัจ มรรคสัจ ในกายมนุษย์ ๔        ทุกขสัจ สมุทัยสัจ นิโรธสัจ มรรคสัจ ในกายทิพย์ ๔ เป็น ๘ &nbsp...

กามตัณหา ภวตัณหา วิภวตัณหา   อ้ายสามตัวนี่แหละสำคัญนัก ไป    เห็นหมด เห็นรูปพรรณสัณฐาน ฌานก็เห็น เห็นกามตัณหาก็เห็น    กามตัณหาทั้ง ๑๑ ชั้นนี่เห็น  ภวตัณหาทั้ง ๑๖ ชั้น   นั่นก็เห็น  วิภวตัณหาทั้ง ๔ ชั้นน่ะเห็นหมด   เห็นปรากฏทีเดียว  เอ นี่จะทำอย่างไร   ต้องละอ้ายพวกนี้ ต้องละกามตัณหา ภวตัณหา    วิภว...

กามตัณหา   ภวตัณหา วิภวตัณหา แยกออกไป    เป็นสาม  เห็นตัณหาอีก อ้อ   อ้ายเจ้ากามตัณหานี้ อยากได้กาม อยากได้รูป    ได้เสียง ได้กลิ่น ได้รส ได้สัมผัส นั่นเอง เจ้าถึงต้องมาเกิด เออ..   อยากได้รูป    ได้เสียง ได้กลิ่น ได้รส ได้สัมผัส ไปตีรันฟันแทงกันป่นปี้ รบรา   ฆ่าฟันกัน    ยับเยินเปิ่นทีเดียว เพ...

พออนุโลมปฏิโลมถูกส่วนเข้า   ก็เห็นทีเดียวว่า อ้อ..สัตว์โลกนี่เป็น    ทุกข์ละ เห็นทุกข์ละนะ นี่ทางปฏิบัติเห็นทุกข์ละ  ตาธรรมกายเห็นอายตนะที่ดึงดูดของสัตว์โลก เขาเรียกว่าโลกายตนะ  อ้อ..มนุษย์นี่เกิดขึ้นไม่ใช่อื่นเลย ความเกิดนี่ อายตนะของโลกเขา    ดูดนะ ก็เห็นอายตนะทีเดียว มนุษย์นี่ก็มีอายตนะอยู่อันหนึ่ง เราเคยค้นพบ    เรารู้จักแล้ว อาย...

ธรรมกายเมื่อเข้าถึง        ปฐมฌานเช่นนั้นนั่นแหละ พอถึงปฐมฌานเข้าเช่นนั้น ก็มี วิตกวิจาร วิตก ความตรึก วิจาร ความตรอง ปีติชอบเนื้อชอบใจ        วิตกว่าฌานนั้นมันมาจากไหน? เห็นแล้วมันมาจากนั่น        วิจาร ไตร่ตรองไป ตรวจตราไปถี่ถ้วน เป็นของที่ไม่มีที่ติ        ...

ที่มาของดวงฌานนะมีมาก   มาจากกสิณก็เป็นดวงฌานได้ มาจาก    ดวงธรรมที่ทำให้เป็นกายมนุษย์ก็เป็นดวงฌานได้  แต่ว่าเมื่อถึงธรรมกายแล้ว   ใช้ดวงธรรมที่ทำให้เป็นกายมนุษย์นั่นเอง    เป็นปฐมฌาน ขยายส่วน เห็นใส เมื่อดูใสแล้วก็ขยายส่วนออกไป  ขยายส่วนออกไป ๒ วา   กลมรอบตัวแต่ว่า หนาคืบหนึ่ง กลมเหมือน    ยังกับกงจักร หรือกงเกวี...

ดวงวิญญาณอยู่ในกลางกายมนุษย์นี่เท่าดวงตาดำข้างในอยู่ใน    กลาง กายทิพย์ก็เท่าดวงตาดำข้างในอยู่ในกลางกายมนุษย์ละเอียด  กายทิพย์ละเอียดก็แบบเดียวกัน   หรือ กายรูปพรหม รูปพรหมละเอียด  อรูปพรหม อรูปพรหมละเอียด   ก็มีดวงวิญญาณแบบเดียวกัน  ดวงวิญญาณเท่านั้นไม่อาจจะเห็นอริยสัจได้  ต่อเมื่อใด ไปถึงกายธรรมเข้า   ดวงวิญญาณจะขยายส่วนออกไปเป็น &...

ถ้าจะแสดงโดยปฏิบัติ   ให้แน่ชัดลงไปแล้วละก็ ในสัจธรรมนี้นะคือ    ใคร รู้จักพระพุทธเจ้าเสียก่อน พระพุทธเจ้านะคือใคร ที่ไปเห็นสัจธรรมทั้ง ๔ นะ     เห็นด้วยพระสิทธัตถราชกุมาร   หรือด้วยตาของพระสิทธัตถราชกุมาร    ความเห็น ความรู้ของพระสิทธัตถราชกุมาร หรือไม่ใช่  หรือเห็นด้วยกายละเอียดของพระสิทธัตถราชกุมาร กายที่นอนฝัน   &n...

มนุษย์ทั้งหลายเป็นอันมาก ไม่ใช่น้อย หมดทั้งสากลโลก ชมพูทวีป แสนโกฏิจักรวาล อนันตจักรวาล นิพพานถอดกาย มีเท่าไร ที่เป็นมนุษย์หรือ ทิพย์ก็ช่าง หรือรูปพรหมอรูปพรหมก็ช่าง เมื่อพากันมาฟังธรรมเทศนาแล้ว นั่นแหละก็อยู่ในพวกมนุษย์นั่นทั้งนั้น มีมากน้อยเท่าใด        มนุษย์ทั้งหลายมาก ด้วยกัน อันภัยคุกคามเข้าแล้ว ภยตชฺชิตา อัน ภัยคุกคามเข้าแล้ว เมื่อคุกคามเข้าเช่นนั้นแล้วทำไ...

กัณฑ์ที่ ๑๔ เขมาเขมสรณาคมน์ ๓ กุมภาพันธ์ พุทธศักราช ๒๔๙๗ นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺสฯ (๓ หน) พหุํ เว สรณํ ยนฺติ ปพฺพตานิ วนานิ จ อารามรุกฺขเจตฺยานิ มนุสฺสา ภยตชฺชิตา เนตํ โข สรณํ เขมํ เนตํ สรณมุตฺตมํ เนตํ สรณมาคมฺม สพฺพทุกฺขา ปมุจฺจติ โย จ พุทฺธญฺจ ธมฺมญฺจ สงฺฆญฺจ สรณํ คโต จตฺตาริ อริยสจฺจานิ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสติ ทุกขํ ทุกฺขสมุปฺปาทํ ทุกฺขสฺส จ อติกฺกมํ อริยญฺจฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ ทุกฺขูปสมคาม...

จากโอวาทพระมงคลเทพมุนี กัณฑ์ที่ ๑๓ ธรรมนิยามสูตร

แต่ว่าผู้เทศน์เองก็ได้ค้นคว้า    หาเหตุผลเหล่านี้นักหนา แต่ว่ายังไปไม่ถึงสุด   ไปยังไม่สุดในวิราคธาตุวิราคธรรม  ถ้าไปสุดเวลาไรละก้อ   วิชชาวัดปากน้ำ วิชชาของผู้เทศน์นี่สำเร็จเวลา    นั้น ภิกษุสามเณรจะต้องเหาะเหินเดิน อากาศได้ทันทีทีเดียวไม่ต้องไปสงสัย    ละ ถ้าไปสุดวิราคธาตุวิราคธรรมละ เวลานี้กำลังไปอยู่ ทั้งวันทั้งคืน  &nb...

ถ้าเทศนาให้กว้างออกไปอีก   กว้างออกไปอีกนั้นเข้าใจยาก  ฝ่าย "สราคธาตุ   สราคธรรม"  "วิราคธาตุ   วิราคธรรม"  "สังขตธาตุ   อสังขตธาตุ  สังขตธรรม   อสังขตธรรม"  เมื่อแยกออกไปแล้วมี ๒ คือ   ธาตุธรรมทั้งหมด เรียกว่า วิราคธาตุ    วิราคธรรม สราคธาตุสราคธรรม  แยกออกเป็นสอง   วิราคธาตุวิราคธรร...

      เมื่อรู้จักความจริงอันนี้แล้ว รู้จักความจริงอันนี้แล้ว ไม่ใช่แต่ธาตุ อย่างเดียว ไม่ใช่แต่ธาตุที่เป็นทุกข์ ไม่ใช่แต่ไม่เที่ยงเป็นทุกข์นะ ธรรมทั้ง หลายก็ยังไม่ใช่ "ตัว" นะ รู้จักว่าไม่เที่ยงเป็นทุกข์ เที่ยวหา "ตัว" กันยุ่ง        ทีนี้ใครล่ะเป็นผู้ทุกข์ ใครล่ะเป็นผู้รับทุกข์ ใครล่ะ เป็นตัว เป็นตน เป็นสัตว์ เป็นบุคคล จะหากันยุ่ง จ...

กัณฑ์ที่ ๑๓ ธรรมนิยามสูตร ๓๑ มกราคม พุทธศักราช ๒๔๙๗ ส่วนสังขตธาตุสังขตธรรม อสังขตธาตุอสังขตธรรม วิราคธาตุวิราคธรรม รู้จัก ธาตุละ ธาตุเหล่านี้แหละเป็นตัวยืน พระตถาคตเจ้าจะเกิดขึ้นก็ดี หรือว่าพระตถาคตเจ้าจะไม่เกิดขึ้นก็ดี ธาตุธรรมเหล่านี้เขาตั้งอยู่แล้ว เขามีปรากฏอยู่แล้ว เขาไม่งอนง้อผู้หนึ่งผู้ใด มีปรากฏขึ้นเป็นสัตว์ เป็นสังขาร เป็นกำเนิด ที่เรียกว่า อัณฑชะ สังเสทชะ โอปปาติกะ ชลาพุชะ กำเนิดทั้ง ๔ น...

เมื่อเข้าใจฟังดังนี้   ธาตุที่เขาตั้งอยู่แล้ว    น่ะ ธาตุน่ะแบ่งออกไปเป็น ๒ มีธาตุอย่างหนึ่ง ธาตุแบ่งออกไปเป็น ๒ เป็น  "สังขตธาตุ"  "อสังขตธาตุ"  ถ้าธาตุแบ่งออกเป็นสอง  ธรรมล่ะ ก็แบ่งออกเป็น ๒   เหมือนกัน  "สังขตธรรม"  "อสังขตธรรม"  แบบเดียวกัน เรียกว่า   "สังขตธาตุ สังขตธรรม" "อสังขตธาตุ อสังขตธรรม"    ...

 เราอาศัยกายมนุษย์ก็จริง แต่ว่า หารู้จักธาตุธรรมของมนุษย์ไม่ หารู้จักธาตุธรรมของพระพุทธเจ้า พระอรหันต์ ไม่ วันนี้จะชี้แจงแสดงให้เข้าเนื้อเข้าใจในธาตุธรรมเหล่านี้        ข้อสำคัญอยู่ ก็ที่พระตถาคตเจ้าน่ะ เราต้องรู้จักคือใคร? รูปพรรณ สันฐานเป็นอย่างไร?        แล้วก็คำว่า ธาตุน่ะ ว่าธรรมน่ะ เราต้องรู้จักว่าเป็นอย่างไร รูป พรรณ...

สมัยหนึ่งสมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จประทับอยู่ที่วิหารเชตวัน อันเป็นอารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดีสร้างถวาย ในกรุงสาวัตถี ครั้งนั้น สมเด็จพระพุทธเจ้าผู้มีพระภาคเจ้า ทรงเรียกภิกษุทั้งหลายมาสู่ที่เฝ้า ภิกษุ ทั้งหลายเหล่านั้นรับพุทธพจน์ของสมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า ด้วยอาลปน คาถาว่า ภทนฺเต ความเจริญ จงมีแด่พระองค์ดังนี้        แล้วสมเด็จพระผู้มีพระภาคได้เริ่มตรัสพระสูตรนี...

ณ บัดนี้อาตมาภาพจักได้แสดงธรรมิกถา เป็นธรรมสวนะฉลอง ประคองศรัทธาประดับสติปัญญา คุณสมบัติของท่านผู้พุทธบริษัท ทั้ง คฤหัสถ์บรรพชิต บรรดามาสโมสรเพื่อสวนะกิจในสถานที่นี้ทุกถ้วนหน้า จะชี้ แจงแสดงธรรมเทศนาในเวลาวันนี้ คือในเรื่อง ธรรมนิยามสูตร        ธรรมที่สมเด็จพระพุทธเจ้าผู้มีพระภาคทรงตรัสเทศนายกย่องธาตุ ธรรมว่า เป็นของเกิดขึ้นก่อนเก่า หรือเก่าก่อน พระพุทธเจ้าจะเกิด...

จากโอวาทพระมงคลเทพมุนี กัณฑ์ที่ ๑๒ เรื่อง ธรรมย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม

นี่เรื่องนี้สำคัญเพราะเหตุนั้น   การปฏิบัติศาสนาหรือนับถือศาสนา ถ้า    ว่าศึกษาไม่ได้หลักพระพุทธศาสนาแล้ว จะนับถือไปสัก ๕๐   ปีก็เอาเรื่องไม่ได้    ถ้าได้หลักแล้วจึงจะเอาเรื่องได้ เพราะฉะนั้น  วัดปากน้ำได้หลักแล้ว   ต่อไปหมดประเทศไทยจะต้องถือเอาวัดปากน้ำ    นี่เป็นหลักทางปฏิบัติ ในทางปฏิบัติ ส่วนปริยัติน่ะ ไม่ต้องเอาวั...

เมื่อเข้าถึงกายมนุษย์หยาบนี้   เข้าไปในทางดวงธรรมที่ทำให้เป็น    กายมนุษย์ในศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ วิมุตติญาณทัสสนะ เข้าไปถึง    กายมนุษย์ละเอียด  พอถึงกายมนุษย์ละเอียด   ก็เป็นปฏิเวธอยู่แล้ว เห็นกายมนุษย์ ละเอียด    เข้าแล้ว นั่นเป็นตัวปฏิเวธอยู่แล้วตามส่วน  เข้าไปในกลางดวงธรรมที่ทำให้เป็นกายมนุษย์ละเอียด จนกระทั่งถึง &nb...

จะปฏิบัติให้ถูกหลัก    พระพุทธศาสนาหลักพระพุทธศาสนาอยู่ในกลางดวงธรรมนั้น ไม่ได้อยู่ที่อื่น  หลักพระพุทธศาสนาไม่มีอื่น มี   ดวงศีล สมาธิ ปัญญา คือศีล สมาธิ ปัญญา  เมื่อจัดออกมาทางกาย วาจา   ไปอีกเรื่องหนึ่ง  จัดไปทางเจตนาก็อีกเรื่องหนึ่ง  ถ้าจัดเข้าไปในดวงธรรม ก็คือ   ดวงศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ วิมุตติ    ญาณทัสสนะ ทีเด...