Wetenschap Vandaag | BNR

Uit nieuw onderzoek zou blijken dat de hoorns van neushoorns kleiner zijn geworden in de afgelopen eeuw. En de reden daarvoor is hoogstwaarschijnlijk (en niet geheel verrassend): de jacht. Dit onderzoek was mogelijk dankzij een enorme database aan neushoorn-kennis. Verzameld door de Nederlandse onderzoeker Kees Rookmaker. Hij richtte daarvoor het het Rhino Resource Centre op. Daar vind je onder an...

Het is al lange tijd een discussie onder psychologen: kun je nou wel of niet door het vormen van een lach op je gezicht je stemming positief beïnvloeden?   Waar begon dit allemaal? In de jaren 80. Toen kregen proefpersonen in een experiment de opdracht stripboeken te lezen terwijl ze een pen tussen hun tanden klemden zonder dat hun lippen de pen mochten raken. Deze geforceerde glimlach zorgde er v...

Een studententeam uit Eindhoven heeft met hun idee voor slimme cellen meerdere prijzen binnengehaald. Dat gebeurde tijdens de finale van een belangrijke synthetische biologie-wedstrijd.  Voor deze wedstrijd - de iGEM Grand Jamboree - moeten honderden teams uit heel de wereld proberen vanuit de synthetische biologie de complexe vraagstukken van vandaag op te lossen. Het iGEM team van de Technische...

Een opvallende ontdekking over de tijd waarin Engeland nog onderdeel was van het Europese vasteland. Dat was 18,000 jaar geleden: de periode na de laatste ijstijd. Lange tijd werd gedacht dat de nieuwe gewoontes die bij mensen na die ijstijd werden gevonden, simpelweg te maken hadden met het veranderen van hun omgeving. Natuurlijk was die omgeving ook echt totaal anders. Nadat het ijs, dat twee de...

Als je kunt voorspellen wanneer een nest schildpadjes uit het ei gaat komen, kun je ze veel beter beschermen. Een speciale sensor in de vorm van een ei moet hierbij gaan helpen.  Het gaat wereldwijd slecht met de zeeschildpad. Op verschillende manieren wordt daarom geprobeerd de diverse soorten te beschermen. Zo is er een gps-ei dat gevolgd kan worden als stropers een nest leeghalen en wordt al bi...

De langstlevende bomen op aarde kunnen duizenden jaren oud worden. En hoewel de totale bebossing op sommige plekken op aarde groeit - op dit moment is 30 procent van de aarde bedekt door groen - verdwijnt het aandeel oude reuzenbomen. In het nieuwe boek  ‘ Elderflora’ bespreekt schrijver Jared Farmer hoe een kruistocht naar deze reuzen, van Libanon tot Nieuw-Zeeland, in de laatste 300 jaar heeft g...

Een onderzoeker heeft ontdekt dat 53 zeedieren waarvan niet werd gedacht dat ze geluid maken, tóch geluid gebruiken om te communiceren. Onderzoeker Gabriel Jorgewich-Cohen van de universiteit van Zürich gebruikte onderwatermicrofoons om uit te zoeken of verschillende shildpadsoorten, maar ook een hagedisachtige en een wormachtig amfibie, geluid gebruikten om te communiceren.  Allemaal bleken ze da...

Hoe houden we steden groen, gebruiken we de ruimte op onze daken beter en zorgen we dat we genoeg eten hebben? Door de lucht die uit ventilatiesystemen komt slimmer te gebruiken, menen onderzoekers uit de VS.  Daktuinen bestaan natuurlijk al wel, maar de planten die er groeien hebben te maken met meer straling van de zon, meer wind en minder vocht vanwege de ondergrond waarin ze zitten. Dat levert...

Bijna iedereen heeft ze wel eens: opdringerige gekke gedachten die uit het niets lijken te komen. In sommige gevallen kunnen dit soort gedachten vast komen te zitten en dan worden ze een probleem. In hun boek ' Opdringerige gedachten overwinnen ' schrijven Sally Winston en Martin Seif dat het in zo'n geval gaat om ongewenste opdringerige gedachten. Verontrustende gedachten die steeds weer terugkom...

Hoe ontwikkel je en bestudeer je materiaal dat uit laagjes bestaat van één atoom? Materiaal dat mogelijk eigenschappen heeft die nog nergens voorkomen in de natuur? Dan schiet je er 'gewoon' een heleboel elektronen op af. Dat sjoelen met elektronen, dat is waar hoogleraar Sense Jan van der Molen van de Universiteit Leiden zich onder andere mee bezighoudt. In Leiden hebben ze daar technieken voor o...

Onderzoekers uit Zweden hebben een glijmiddel ontwikkeld dat de overdracht van hiv en herpes grotendeels kan tegengaan. En één van de bestanddelen van het middel is nogal opmerkelijk.  Onder andere in ons neus zit slijm dat virusdeeltjes kan vangen en wegwerken. Een trucje dat deze wetenschappers in glijmiddel hebben weten na te maken. Voor de gel werd namelijk een bestanddeel van koeienslijm gebr...

Naast de klimaatcrisis, hebben we ook steeds meer te maken met een materiaalcrisis. Ook bij de productie van groene waterstof gaat dat voor problemen zorgen. Onderzoekers van TNO proberen daarom nu al met een oplossing te komen. Het lukte ze om 200 keer minder van het schaarse materiaal iridium te gebruiken in elektrolysers die nodig zijn om - met gebruik van stroom uit zon en wind - groene waters...

Sommige dieren zetten hun opvallende kleuren in voor het aantrekken van partners, anderen juist voor het afschrikken van vijanden. Hoe kan de functie van felle kleuren nou zo verschillen tussen soorten?  Dat hebben onderzoekers van de universiteit van Arizona proberen uit te zoeken. Ze bestudeerden kleurenpatronen van gewervelde landdieren om erachter te komen hoe die waren geëvolueerd. Wat ze von...

We gaan op bezoek bij de Metronoom van de Universiteit Utrecht: een gigantische bak met zand en water waarin allerlei water- en bodemsystemen kunnen worden nagemaakt. Onderzoeker Eise Nota vertelt waar allemaal naar gekeken wordt in deze unieke opstelling. Iets wat bijvoorbeeld nergens anders kan, maar hier wel: een eb- en vloedsysteem namaken (water stroomt bij vloed de rivier in en bij eb vanuit...

Tijdens een bezoekje aan het Tektoniek Modelleer Laboratorium van de Universiteit Utrecht krijgen we uitgebreid uitleg over het onderzoek dat daar plaatsvindt naar de aardkorst. Hoe bewegen platen en gedragen breuken zich? Wat gebeurt er in Groningen allemaal in de ondergrond? Kunnen we ook voorspellen hoe de aardkorst in de toekomst gaat veranderen? Ernst Willingshofer en Maureen van den Bosch ve...

In het fort dat middenin de Botanische Tuinen van de Universiteit Utrecht staat wordt onderzoek gedaan naar het aardmagnetisch veld. Maar waarom daar? En hoe doe je daar eigenlijk onderzoek naar? In deze audio hoor je Lennart de Groot van de Universiteit Utrecht.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er wordt met veel interesse gekeken naar stofjes in paddo's en hun mogelijk positieve effecten bij het behandelen van onder andere depressie en angststoornissen. Maar wat maakt een paddenstoel een paddo?  Hoe de psychedelische stofjes in paddo's geëvolueerd zijn en wat hun rol in de natuur is, daarover weten we nog maar weinig. Willen we de stofjes inzetten in behandelingen, dan moeten we zoveel m...

Het gaat niet goed met de banaan en dus werken wetenschappers heel hard aan een oplossing. Nieuw onderzoek naar de genen van bananen helpt ze daar nu weer een stapje in vooruit.  Weten welke soorten aan elkaar verwant zijn en waar ze groeien kan helpen om nieuwe, minder kwetsbare bananenrassen te ontwikkelen. Dus toen in een groot genetisch onderzoek naar de diversiteit onder bananen sporen van no...

Sommige patiënten die worden opgenomen in het ziekenhuis, raken hierdoor ernstig in de war. Zo erg zelfs, dat het is terug te zien in de hersenen. Maar hoe lang houdt dat effect aan? We hebben het in dit geval over een delier, waarbij een vaak al kwetsbaar iemand door een (ingrijpende) lichamelijke gebeurtenis als een operatie ineens last krijgt van een verstoring van de communicatie tussen hersen...

Eén van de meest ongelooflijke reizen van de natuur, wordt het ook wel genoemd: de tocht die palingen afleggen van de Europese rivieren naar de Noordelijke Atlantische Oceaan.  Maar hoe die reis precies verloopt of eindigt, dat was lang een mysterie. Ergens rond de Portugese Azores raakte het spoor zoek. Tot onderzoekers bedachten om de palingen die daar zaten, klaar om het laatste stukje van de r...

Is er leven op andere planeten? Recent onderzoek naar onze eigen planeet laat zien dat we daar misschien weer op een andere manier naar moeten zoeken. In de geschiedenis van de aarde zijn er een aantal events geweest waarbij de hoeveelheid zuurstof in onze atmosfeer in korte tijd dramatisch veranderde. Dit gebeurde voor het eerst zo'n 2,4 miljard jaar geleden en het meest recent rond de 420 miljoe...

Wat leren we onze kinderen over het vertellen van de waarheid? Uit nieuw onderzoek blijkt maar weer eens dat we in sommige gevallen nogal tegenstrijdige boodschappen meegeven.  267 volwassenen uit de VS kregen in deze studie filmpjes te zien van kinderen tussen de 6 en 15 jaar die in verschillende situaties de waarheid of een leugen vertelden.  En er waren gradaties. In sommige filmpjes vertelden...

Veel planten en organismen, waaronder broccoli, stoten gas uit om van gifstoffen af te komen. Kunnen we die gassen niet gaan zoeken op andere planeten? Vragen onderzoekers zich af.   Als we die gassen namelijk in de atmosfeer van een planeet zouden vinden, dan zou dat wel eens een teken van leven op die planeet kunnen zijn. Nou wordt er al langer aan dit idee gewerkt, maar in nieuw onderzoek is ge...

Het gaat wereldwijd nog steeds ongelooflijk slecht met populaties wilde dieren, stelt het Wereld Natuur Fonds in een rapport. Een reden om ook naar dieren in gevangenschap te kijken, want als zij een rol spelen bij het voortbestaan van soorten, hoe houden we ze dan gezond?  Dian Zijlmans van de Universiteit Utrecht keek in haar onderzoek naar overgewicht onder makaken in gevangenschap en daar kwam...

Ondanks dat het aantal insecten afneemt, veroorzaken ze nog altijd veel schade aan planten. Amerikaanse onderzoekers waren benieuwd of dit lang geleden ook zo was.   Ze vergeleken gefossiliseerde blaadjes van wel 67 miljoen jaar oud met blaadjes van nu, waarbij ze keken naar allerlei soorten schade door interactie met insecten. Het verschil tussen toen en nu blijkt gigantisch. Het aantal insecten...