Wetenschap Vandaag | BNR

Vernauwingen in de kransslagaders van het hart niet van buiten, maar van binnenuit in beeld brengen: het is één van de technologische vernieuwingen waarvoor een Nederlandse onderzoeker een grote prijs van zijn vakgenoten heeft ontvangen. Het is voor het eerst dat een Nederlander deze prijs - de Lord Rayleigh Award, die wordt uitgereikt door de grootste ingenieursvereniging ter wereld, ontvangt. To...

Na vijf jaar onderzoek en aardig wat discussie over de Marker Wadden is vandaag het rapport met onderzoeksresultaten gepresenteerd.  De betrokken wetenschappers zijn erg tevreden over de 47 broedvogels en 170 plantensoorten die zich er in een paar jaar tijd hebben gevestigd. Ook het gebruik van slib uit het Markermeer in plaats van zand om de eilandjes te maken is volgens hen een succes.  In deze...

Communicatiewetenschapper Karin Fikkers is onder andere benieuwd hoe interactieve verhalen kunnen helpen bij het overbrengen van belangrijke boodschappen. Op het Betweter Festival spraken we haar over het experiment dat ze daar deed en de vragen die ze met haar onderzoek probeert te beantwoorden.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Van de materialen die nu voor batterijen worden gebruikt hebben we op aarde niet genoeg. Daarom wordt er heel hard aan alternatieven gewerkt. Een groep onderzoekers uit Bristol heeft daarbij de hulp ingeschakeld van zeewier. In deze audio hoor je onderzoeker Steve Eichhorn van de Universiteit van Bristol. Lees hier meer over het onderzoek: Seaweed-based battery powers confidence in sustainable ene...

Social psychologist Elena Bacchini is interested in the processes that happen in the body when we talk about difficult subjects such as social inequality.  At the Betweter Festival we spoke to her about her work, the experiment she did at the festival and what she is hoping to achieve with her research.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Biopsycholoog Sarah Durston onderzoekt hoe labels worden gebruikt, onder andere in het geval van ADHD. Pakken we dit in de medische wereld en maatschappij goed genoeg aan? Op het Betweter Festival onderzocht ze hoe bezoekers omgaan met mentale kwetsbaarheid en labels. En hoe is het eigenlijk om een leefwereld te hebben met hele andere prikkels?  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als we vooraf synchroniseren - door bijvoorbeeld precies dezelfde warming up te doen - werken we dan beter samen? Sociaal psycholoog Tom Frijns van de Universiteit Utrecht probeerde dat uit te zoeken tijdens het Betweter Festival met behulp van een juich-experiment. Hij vertelt hoe het in elkaar zat en deelt alvast wat hele voorzichtige voorlopige resultaten.  Het langere gesprek met Frijns over s...

Sociaal psycholoog Tom Frijns is geïnteresseerd in synchronisatie en de invloed daarvan op samenwerken. Tijdens het Betweter Festival kon je zijn experiment al van ver horen. Kan vooraf synchroniseren, door bijvoorbeeld eenzelfde sportoefening te doen, zorgen voor een betere samenwerking? En verschilt het dan nog wat de opdracht is waarbij samengewerkt moet worden? Lees hier meer over het Betweter...

Onderzoekster Madelijn Strick bestudeert de rol van humor bij het overbrengen van een boodschap. Tijdens het Betweter Festival krijgt ze daarbij hulp van professionele comedians. We bespreken ook eerder onderzoek dat ze deed in de reclame- en onderwijswereld. Wanneer is humor gebruiken daar een goed idee? En hoe pak je dat dan precies aan? Lees hier meer over het Betweter Festival . See omnystudio...

De Nobelprijs voor de Scheikunde gaat dit jaar naar drie onderzoekers voor hun werk binnen de klikchemie: het op een gecontroleerde manier aan elkaar verbinden van moleculaire bouwsteentjes. Onderzoekers Carolyn Bertozzi (Verenigde Staten), Morten Meldal (Denemarken) en Barry Sharpless (Verenigde Staten), hebben met hun werk allen bijgedragen aan een methode waarmee nieuwe medicijnen en materialen...

De Nobelprijs voor de Natuurkunde gaat dit jaar naar drie onderzoekers voor hun belangrijke bijdrage aan het veld van de quantummechanica.  De experimenten van de Amerikaan John F. Clauser (79), de Franse Alain Aspect (75) en Oostenrijker Anton Zeilinger (77) hebben bijgedragen aan het testen en vormen van theorieën rondom quantumverstrengeling. Ze legden de basis voor de toepassingen waar nu aan...

Onderzoeker Pieter van Gorp van de TU Eindhoven deelde op het Betweter Festival 150 smartwatches uit om daarmee de stemming van bezoekers te meten.  Hij vertelt meer over het experiment en het idee erachter, maar vooral ook over de link met gezondheidsdata. Want stel je wilt mensen stimuleren om gezonder te leven, kun je dan niet zorgen dat je de seintjes die daarbij moeten helpen op een moment en...

De Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde gaat dit jaar naar de Zweedse geneticus Svante Pääbo voor het in kaart brengen van het genoom van uitgestorven mensensoorten. Dankzij het werk van Pääbo en zijn collega's weten we nu meer over de evolutie van de mens. Hij bracht voor het eerst het genoom van een Neanderthaler in kaart. Ook ontdekte hij een nieuwe menssoort: de Denisovamens en liet hij z...

Filosoof Jan Broersen bekijkt in zijn onderzoek onder andere of en hoe we kunstmatige intelligentie morele verantwoordelijkheid kunnen geven.  Als het al kan - want dat is volgens Broersen nog maar de vraag - dan is de volgende uitdaging: hoe zet je ethiek om in wiskunde?  Lees hier meer over het Betweter Festival . Fan van festivals en geïnteresseerd in de toekomst van technologie, dan kun je in...

Tijdens het Betweter Festival kijkt oceanograaf en klimaatwetenschapper Erik van Sebille hoe het ervoor staat met onze zelfkennis en zorgen rondom het klimaat.  Kunnen we juist inschatten hoe goed onze kennis over dit onderwerp is? En klopt het dat we onze eigen bezorgdheid wel zien, maar die van de mensen om ons heen een stuk minder goed? Van Sebille doet ook onderzoek naar oceaanstromingen en de...

Dat honden een indrukwekkende neus hebben weten we natuurlijk al, maar nieuw onderzoek suggereert dat ze er ook mee kunnen ruiken of we ons goed voelen. Onderzoekers van Queen’s University in Belfast keken in een experiment of ongetrainde honden onderscheid konden maken tussen een geurmonster (adem en zweet) van dezelfde persoon, voor- en nadat die persoon een stressvolle taak had uitgevoerd. Lees...

Hoe komen we eigenlijk aan de bacteriën die onze darm-microbiota vormen? Kunnen we de samenstelling beïnvloeden? En wat is de link tussen deze bacteriën en verschillende ziektes? Onderzoeker Marcel de Zoete van het UMC Utrecht geeft een minicollege microbiota en vertelt vanuit zijn lab meer over de verschillen tussen mensen, waar nu onderzoek naar gedaan wordt en waarom het laten invriezen van je...

Er is, weten we inmiddels, een sterke link tussen de bacteriën in onze darmen en onze gezondheid. Die bacteriën zijn onder andere van invloed op sommige kankerbehandelingen. Onderzoekers kijken daarom om welke bacteriën uit ons microbiota het precies gaat en wat ze doen om die behandelingen te beïnvloeden. Kunnen we de negatieve effecten wellicht tegengaan en de kennis in ons voordeel gebruiken? I...

Als docent ben je er maar druk mee: zorgen dat studenten opletten, hun huiswerk op tijd af hebben en goede cijfers halen. Maar er is goed nieuws, nudging kan hierbij helpen. Robert Weijers, gedragspsycholoog aan de Universiteit Utrecht, deed onderzoek naar het effect van nudging op schoolprestaties bij studenten op het vervolgonderwijs (MBO, HBO en de Universiteit). Samen met docenten werd in kaar...

Spermacellen moeten een barre tocht afleggen door vijandige wateren die soms zo dik zijn als gesmolten kaas, om uiteindelijk bij een eitje terecht te komen dat je ook nog de deur kan wijzen. Nou was al eens gezien dat spermacellen vaak naar elkaar toe trekken tijdens het zwemmen, zonder aan elkaar vast te zitten.  Behalve overigens in de bosmuis, daarin haken spermacellen wél aan elkaar om als een...

Waar wij mensen kleding, lichaamsversieringen, muziek en taal kunnen inzetten om te laten zien wat we belangrijk vinden of bij welke groep we horen, gebruiken potvissen speciale klikjes.  Een enorme internationale groep wetenschappers is voor dit onderzoek aan de slag gegaan met stapels akoestische data van potvisgemeenschappen op 23 locaties verspreid over de wereld. Zelfs als verschillende groep...

Voor mensen geldt dat beweging invloed heeft op onze vorm, maar zou beweging niet al veel eerder van invloed zijn? Om het antwoord op die vraag te vinden vestigden onderzoekers hun aandacht op zeeanemonen. De dieren blijken als larven al aan sport te doen. Waarbij de belasting van de spieren precies goed moet zijn om uiteindelijk de juiste vorm te krijgen.   Wij mensen gebruiken ons botten en spie...

Wat als we zonnecellen kunnen maken die niet alleen zonne-energie opvangen en omzetten, maar die ook - net als plantencellen - in staat zijn tot fotosynthese? Chemicus Tom Keijer van de Universiteit van Amsterdam is één van de onderzoekers die hiernaar kijkt. Hij vertelt hoe hij denkt dat we het aan zouden moeten pakken. Lees hier meer over zijn werk: Supramolecular strategies in artificial photos...

Onderzoekers hebben in het westen van Australië een 380 miljoen jaar oud hart ontdekt dat bewaard is gebleven in een gefossiliseerde prehistorische vis.  Toen ze de ontdekking deden vielen ze zowat van hun stoel. De vondst is enorm interessant omdat het gevonden hart iets vertelt over een belangrijk moment in de evolutie van het bloed rond pompende orgaan. Oja: en de kans dat zoiets bewaard blijft...

Wij mensen vinden het niet altijd makkelijk om sorry te zeggen. Leren we wel goed genoeg hoe dat moet? En zijn excuses door de tijd heen eigenlijk veranderd?  Onderzoeker Daniel Janssen van de Universiteit Utrecht vertelt meer over hoe excuses werken, waarom we het zo moeilijk vinden om sorry te zeggen en wat de beste manier is om het (beter) te doen. Volgende week vertelt hij nog veel meer over d...