හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero)

වර්තමාන ගුණධර්ම සහ ප්‍රඥාව මෙම දේශනය මගින් වර්තමාන මොහොතේ ගුණධර්ම දියුණු කරගැනීම සහ ප්‍රඥාව අවදි කරගැනීම පිළිබඳව ගැඹුරු ධර්ම කරුණු සාකච්ඡා කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කරන කරුණු පහත දැක්වේ: සත්‍යාවබෝධය සඳහා ගුණධර්ම එකම මිටකට දියුණු කිරීමේ අවශ්‍යතාවය. සප්ත බොජ්ඣංග ධර්මයන් වර්තමාන මොහොතේ ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කරන ආකාරය. සිත සහ කය අතර පවතින වෙනස සහ සිත අවබෝධයට පත්වන ආකාරය. බාහිර ආගමික ආට...

උපකාරාර්ථය සහ සමාධිය තුළින් නිවන කරා යන මඟ මෙම දේශනය මගින් පුද්ගලයෙකු අවබෝධය කරා ළඟා වීමේදී ගුණධර්ම එකම තැනකදී දියුණු කරගැනීමේ වැදගත්කම පැහැදිලි කරයි. බුදුදහමේ එන 'උපකාරාර්ථය' යන්නෙහි ගැඹුරු අර්ථය සහ එය නිවන් මඟට බලපාන ආකාරය මෙහිදී සාකච්ඡා කෙරේ. ආර්යයන් වහන්සේලා හඳුනාගැනීම, ආර්ය ධර්මය ශ්‍රවණය කිරීම සහ ආර්ය විනයෙහි හික්මීම යන කරුණු තුනෙහි ඇති වැදගත්කම. වර්තමාන සමාජයේ පවතින මිථ්‍යා දෘෂ්ටීන්ගෙන් මිදී...

සම්මා දිට්ඨිය ගොඩනගා ගන්නා ආකාරය මෙම දේශනය මගින් නිවන් මගට උනන්දුවක් දක්වන ආධුනිකයෙකු සම්මා දිට්ඨිය ගොඩනගා ගත යුතු ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. එහිදී සම්මා දිට්ඨිය මට්ටම් තුනක් ඔස්සේ පැහැදිලි කරනු ලබයි: සම්මුති සම්මා දිට්ඨිය: ලෝක සම්මුතීන් සහ සම්මතයන් පිළිබඳ නිවැරදි දැක්ම. පරමත්ථ සම්මා දිට්ඨිය: ජීවිතය යනු මොහොතක් පාසා සිදුවන අත්දැකීම් සමුදායක් බවත්, එය අනිත්‍ය බවත් වටහා ගැනීම. ආර...

දස සංඥාව සහ පාරමිතා පිරීම පූජ්‍ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් පවත්වන ලද මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ගිරිමානන්ද සූත්‍රයේ සඳහන් දස සංඥා භාවිතයෙන් පාරමිතා බලය තමන් තුළ දියුණු කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරනු ලබයි. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: විදර්ශනා ඥාන තුළින් සිත කෙලෙසුන්ගෙන් නිදහස් කරගැනීමේ මග. ගිරිමානන්ද සූත්‍රයේ සඳහන් අනිච්ච, අනත්ත, අසුභ, ආදීනව, පහාන, විරාග, නිරෝධ ආදී ද...

භවයෙන් නිදහස් වීම සහ වර්තමාන මොහොතේ අවබෝධය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් භවයෙන් නිදහස් වීම සඳහා වර්තමාන මොහොතේ සිත ක්‍රියා කරන ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. භවය යනු තණ්හාව, මානය සහ දෘෂ්ඨිය මත පදනම්ව වර්තමාන මොහොතේ ගොඩනැගෙන අරමුණු බව මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ. කර්ම රැස්වීම සහ භවය අතර පවතින සම්බන්ධය. අතීත සහ අනාගත කර්ම පිළිබඳව සිතීම පසෙකලා වර්තමාන මොහොතේ කර්මය නිරුද්ධ කිරීමේ වැදගත්කම. මරණය, චුති...

බුදුදහම, සිතේ ස්වභාවය සහ දුකෙන් මිදෙන මග මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් බුදුදහම ආගමක් සහ දර්ශනයක් ලෙස සලකන ආකාරයත්, සිතේ ස්වභාවය අවබෝධ කරගනිමින් දුකෙන් මිදීමට ප්‍රායෝගිකව කටයුතු කරන ආකාරයත් පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: බුදුදහමේ ඇති ආගමික සහ දාර්ශනික ලක්ෂණ. මනෝවිද්‍යාත්මක ප්‍රවේශය සහ සබ්බාසව සූත්‍රයට අනුව මානසික පීඩා නිරෝධය. සිතේ ඇතුළාන්තය විමසා බලමින් තම බැඳීම් හඳුනාගැනීම. බැඳීම් පවතින ප්...

ධර්මය අවබෝධ කර ගැනීමට බාධා වන කරුණු 8ක් මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය ශ්‍රවණය කළද එය ජීවිතය තුළ නොරැඳීමට සහ අවබෝධ කර ගැනීමට නොහැකි වීමට බලපාන මූලික හේතු සාධක පිළිබඳව පැහැදිලි කෙරේ. ධර්මය සිත තුළට ඇතුළු වීමට නම් ඉන්ද්‍රිය ධර්ම නමැති දොරටු විවෘතව තිබිය යුතු බවත්, සිත තුළ කෙලෙස් පිරී තිබීම නිසා ධර්මය රැඳීමට ඉඩක් නොමැති බවත් මෙහිදී අවධාරණය කෙරේ. ධර්මාවබෝධයට බාධා වන ප්‍රධාන කරුණු අටක්...

ආධුනික ශ්‍රාවකයන් සඳහා ආනාපානසති භාවනාව මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ආධුනික ශ්‍රාවකයන් සඳහා ආනාපානසති භාවනාව ප්‍රායෝගිකව සිදු කරන ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කර ඇති කරුණු පහත පරිදි වේ: ධර්මය ප්‍රායෝගිකව ජීවිතයට සම්බන්ධ කර ගැනීමේ වැදගත්කම සහ ඕනෑම අවස්ථාවක ධර්මය සමඟ ඒකාත්මික වීමේ හැකියාව. තරුණ කාලයේදීම ධර්මාවබෝධය සඳහා යොමු වීමේ අවශ්‍යතාවය සහ වයසට ගිය පසු...

රූප ධාතුව සහ කෙලෙස් මිටිය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් රූප ධාතුව සහ ඒ හා බැඳුණු කෙලෙස් සමූහය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. එහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ: "ඕකං පහාය අනිකේතසාරී" යන බුදු වදනට අනුව ගෙය අතහැර ගෙහි වාසය කිරීමේ අර්ථය සහ සවිඤ්ඤාණික කය පිළිබඳ අවබෝධය. රූප ධාතුව කෙරෙහි ඇති වන ඡන්ද, රාග, නන්දි, තණ්හා, උපය, උපාදාන, චේතසෝ, අධිට්ඨාන, අභිනිවේස සහ අනුසය යන කෙලෙස් මිටිය පිළිබඳ...

ජීවිතයේ බැඳීම්වලින් මිදී දුක නිවාගන්නා මඟ මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සසර දුකෙන් නිදහස් වී සැනසීම උදාකර ගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. එහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක් පහත දැක්වේ: සසර බැඳීම් හෙවත් 'රෑන් පට' සිඳලීම මගින් නැවත ඉපදීම නතර කරන ආකාරය. මිනිසා හඬන්නේ සහ වැලපෙන්නේ සිතේ පවතින දුර්වලකම නිසා බවත්, එම දුර්වලකම ඉවත් කරගත යුතු ආකාරයත්. නිමාවක් නොමැති ලෞකික ආශාවන් පසුපස හඹා...

චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධය සහ සෝවාන් මාර්ගය මෙම දේශනය මගින් චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධ කරගැනීම සහ සෝවාන් මාර්ගයට පිවිසීම පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. එහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ: සත්‍යාවබෝධය කරා යාමට බාධාවක් වන ගතානුගතිකත්වය සහ සාම්ප්‍රදායික ආගමික වත්පිළිවෙත් වල පමණක් සිරවී සිටීමේ ආදීනව. සත්‍යාවබෝධය යනු තමන්ගේම ජීවිතය විනිවිද දැකීමක් බවත්, එය සාම්ප්‍රදායික අදහස් වලින් මිදී මනස නිර...

අකුසලයෙන් කුසලයට පැමිණෙන ආකාරය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් අතීත අකුසල් හඳුනාගෙන ඒවා සාධාරණීකරණය නොකර කුසල් බවට පත්කර ගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ. ධර්මය යනු දැඩි ආකෘතියක් නොව ජීවිතයේ යථාර්ථය ලෙස දැකීමේ වැදගත්කම මෙහිදී පෙන්වා දෙයි. දේශනාවේ අඩංගු ප්‍රධාන කරුණු: ධර්මය අමාරුවෙන් නොව පහසුවෙන් ජීවිතයට එකතු කරගන්නා ආකාරය. අංගුලිමාල මහ රහතන් වහන්සේගේ අතීත සංසාර ප්‍රවෘත්තිය ඇසුරෙන් අකුසලයේ ස්වභාවය පැහැදිලි කිරීම. අ...

දුක සහ එහි නිරෝධය පිළිබඳ ධර්ම දේශනාව මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් මිනිස් ජීවිතයේ ස්වභාවය, දුක හටගන්නා ආකාරය සහ එයින් මිදෙන මග පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත දැක්වේ: ලෝකයේ ස්වභාවය සහ අප අපේක්ෂා කරන දේ නොලැබීමෙන් ඇතිවන පීඩාව. මනුෂ්‍ය ලෝකයේ සහ තිරිසන් ලෝකයේ පවතින අසාධාරණත්වය සහ දුක්ඛිත ස්වභාවය. ජාති, ජරා, ව්‍යාධි, මරණ යන සතර වැදෑරුම් දුක පිළිබඳ විස්තරාත්ම...

ගිරිමානන්ද සූත්‍රය ඇසුරින් දස සංඥා විවරණය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ගිරිමානන්ද සූත්‍රය පදනම් කරගනිමින් ලෝකෝත්තර මාර්ගය සඳහා උපකාරී වන දස සංඥා පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ: ලෞකික ජීවිතයේ අත්දැකීම්වල ඇති අසම්පූර්ණ බව සහ ලෝකෝත්තර අවබෝධයක ඇති අවශ්‍යතාවය. තමා තුළ සකස් වී ඇති විපාකයන් නිවැරදිව හඳුනා ගැනීම සහ ඒවා විග්‍රහ කර බැලීමේ වැදගත්කම. ගිරි...

සම්මුති, පරමත්ථ සහ ආර්ය සත්‍යය පිළිබඳ ගැඹුරු විග්‍රහයක් මෙම ධර්ම දේශනාව මහා නිධාන සූත්‍රය සහ ගිරිමානන්ද සූත්‍රය ඇසුරු කරගනිමින් පවත්වනු ලබන්නකි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් භෞතිකවාදී අදහස් සහ බුදුදහමේ ඉගැන්වෙන විඥානවාදී අදහස් අතර පවතින වෙනස සාකච්ඡා කෙරේ. සම්මුති සත්‍යය, පරමත්ථ සත්‍යය සහ ආර්ය සත්‍යය යන ත්‍රිවිධ සත්‍යයන් පිළිබඳ ගැඹුරු විග්‍රහය. නාම රූප පරම්පරාව සහ සිතේ ඇතිවන වේගවත් වෙනස්වීම් පිළිබඳ පැහැදි...

ආර්ය සත්‍යය දැකීම සහ විදර්ශනා මාර්ගය පිළිබඳ ධර්ම දේශනාව මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ජීවිතයේ යථාර්ථය අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා අනුගමනය කළ යුතු පිළිවෙත් පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කරන කරුණු පහත පරිදි වේ: ජීවිතය සහ මරණය අතර පවතින සියුම් සබඳතාවය සහ මරණයට හේතු රාශියක් තිබියදී ජීවත් වීමට ලැබෙන අවස්ථාව අගය කිරීම. මනුෂ්‍ය ජීවිතයේ දුර්ලභත්වය සහ ලෞකික ජයග්‍රහණවලට වඩා සතර අපාය...

අතීතයෙන් සහ අනාගතයෙන් මිදී වර්තමානයේ ජීවත් වීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් අතීතයේ මතකයන් සහ අනාගතයේ අපේක්ෂාවන්ගෙන් මිදී වර්තමාන මොහොතේ සැබෑ ලෙස ජීවත් වන ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. බොහෝ දෙනෙකුගේ සිත් අතීතයේ සිදු වූ දේ හෝ අනාගතයේ සිදුවිය හැකි දේ පිළිබඳව නිරන්තරයෙන් වෙහෙසෙන අතර, එමගින් වර්තමාන මොහොතේ සැබෑ සතුට සහ නිදහස අහිමි වන ආකාරය මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාව තුළ සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන ක...

අප්‍රමාදය සහ ප්‍රඥාවෙන් ලෝකය අවබෝධ කරගැනීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ධර්ම ශ්‍රවණය කිරීමේදී තිබිය යුතු ගෞරවය, අප්‍රමාදය සහ ප්‍රඥාවෙන් ලෝකය අවබෝධ කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව විස්තර කෙරේ. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු: ධර්ම ගෞරවය උපදවාගෙන ධර්මය ශ්‍රවණය කිරීමේ වැදගත්කම. 'අප්පමාදෝ අමත පදං' යන ගාථා රත්නයට අනුව අප්‍රමාදය යනු ප්‍රඥාව මත යෙදීම බව පැහැදිලි කිරීම. තමන්ගේ ස්කන්ධ, ධාතු, ආයතන පිළිබඳ ප්‍රඥාවෙන් විමසා බැ...

ප්‍රඥාවෙන් ලෝකය දෙස බැලීම සහ සංඛාරයන්ගේ අනිත්‍යතාවය මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ප්‍රඥාවෙන් ලෝකය දෙස බැලීමේ වැදගත්කම සහ සියලු සංස්කාර ධර්මයන්ගේ අනිත්‍ය ස්වභාවය පිළිබඳව ගැඹුරින් පැහැදිලි කරනු ලබයි. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක් පහත දැක්වේ: ප්‍රඥා ඇස උපදවා ගැනීම සහ ලෝකයේ රැවටිලි සහගත ස්වභාවයෙන් මිදීම. 'සබ්බේ සංඛාරා අනත්තා' යන බුදු වදනට අනුව සියලු සංස්කාරයන් තමාගේ වසඟයේ පැවැත්විය නොහැකි බව වටහා ග...

පංචේන්ද්‍රියන් සහ ශුන්‍යතාවය සාක්ෂාත් කර ගැනීම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් පංචේන්ද්‍රියන් හරහා අරමුණු ගොඩනැගෙන ආකාරය සහ එමගින් ශුන්‍යතාවය සාක්ෂාත් කර ගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ: සමථ විපස්සනා භාවනාවේ වැදගත්කම සහ බුද්ධ ශාසනයේ ප්‍රඥාවට හිමිවන ප්‍රමුඛස්ථානය. සම්මුති සත්‍යය, පරමාර්ථ සත්‍යය සහ ආර්ය සත්‍යය අතර පවතින වෙනස සහ ඒවා ඉන්ද්‍රිය අත...

පංචස්කන්ධය සහ පංචඋපාදානස්කන්ධය අතර වෙනස මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් පංචස්කන්ධය සහ පංචඋපාදානස්කන්ධය අතර පවතින වෙනස පිළිබඳව ත්‍රිපිටක ධර්මය ඇසුරෙන් දීර්ඝ ලෙස පැහැදිලි කරනු ලබයි. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: පංචස්කන්ධය යනු පෙර භවයන්හි සිදුකරන ලද සංස්කාරයන්ගේ ප්‍රතිලාභයක් (විපාකයක්) ලෙස උපදින රූප, වේදනා, සංඥා, සංඛාර සහ විඤ්ඤාණ යන ස්කන්ධ පහයි. පංචඋපාදානස්කන්ධය යනු එම පංචස්කන්ධය කෙරෙහි තණ්හාවෙන් සහ දෘෂ්ටිය...

සම්මුති, පරමාර්ථ සහ ආර්ය සත්‍යය පිළිබඳ ගැඹුරු විග්‍රහයක් මෙම දේශනය මගින් සම්මුති සත්‍යය, පරමාර්ථ සත්‍යය සහ ආර්ය සත්‍යය යන ත්‍රිවිධ සත්‍යයන් පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා කරනු ලබන කරුණු පහත පරිදි වේ: මංගල සූත්‍රයේ එන බාහු සච්ච, සිප්ප, විනය, සුසික්ඛිත සහ සුභාසිත යන ගුණාංග සම්මුති, පරමාර්ථ සහ ආර්ය යන මට්ටම් තුනෙන් විග්‍රහ කිරීම. සම්මුති මට්ටමේදී ලෞකික දියුණුව...

පාතාල සූත්‍රය සහ ත්‍රිවිධ වේදනා අනුපස්සනාව සංයුත්ත නිකායේ වේදනා සංයුත්තයට අයත් පාතාල සූත්‍රය, දට්ඨබ්බ සූත්‍රය සහ සල්ල සූත්‍රය ඇසුරින් පවත්වන ලද කාලීන ධර්ම දේශනාවකි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු: අස්සුතවත් පෘථග්ජනයා මහා සමුද්‍රයේ පාතාලයක් ඇතැයි සිතුවද, බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළ පරිදි සැබෑ පාතාලය යනු පුද්ගලයාට ඇතිවන දැඩි කායික දුක් වේදනාවයි. ඇස, කන, නාසය, දිව, කය, මනස යන ෂඩින්ද්‍රියන් කිසිදා...

සිත සහ ගත හඳුනාගෙන නිවන් දකින මඟ සංසාරික දුකින් එතෙර වීම පිණිස සිත සහ ගත පිළිබඳ යථාර්ථය අවබෝධ කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව මෙම ධර්ම දේශනාවෙන් පැහැදිලි කෙරේ. දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්‍රධාන කරුණු: සංසාරයේ පවතින අනාථ භාවය සහ දුක්ඛිත ස්වභාවය තේරුම් ගැනීම. ධර්ම සංවේගය උපදවා ගැනීමේ වැදගත්කම සහ සක්කපඤ්හ සූත්‍රයේ එන ගෝපක දිව්‍යපුත්‍රයාගේ පුවත. විදර්ශනා වර්ධනය කරගැනීමට අවශ්‍ය ප්‍රධාන කරුණු 3: සිත සකස් වන ආකාරය, සිතේ ස්...

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගමන් මග සහ ධර්මයේ වැදගත්කම මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් බුදුරජාණන් වහන්සේ නමකගේ පහළ වීම ලෝකයට කෙතරම් දුර්ලභ භාග්‍යයක්ද යන්නත්, සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පත්වීම සඳහා පෙරුම් පුරන ආකාරයත් විස්තර කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් පහත කරුණු සාකච්ඡා වේ: බුදු බව ප්‍රාර්ථනා කිරීමේදී මනෝප්‍රණිධානය සහ වාක්ප්‍රණිධානය යන අවධීන් පසු කරන ආකාරය. දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් නියත විවරණ ලැබීම සහ එතැන් සිට සිද්ධාර...