Tussen de regels: de Noordhoffpodcast

“Onverwacht snelle daling leesvaardigheid Nederlandse tieners; één op drie 15-jarigen nu ‘onvoldoende geletterd’.” “Bij lezen staat Nederland nu bijna onderaan in de EU.” De krantenkoppen logen er niet om toen in december de uitkomsten van het nieuwste PISA-onderzoek bekend werden gemaakt. Maar wat is nou het verhaal achter deze PISA-cijfers? In deze aflevering van Tussenuur met Noordhoff praten J...

De binnenkant van scholen ziet er heel anders uit dan 100 jaar geleden. Aan de buitenkant lijkt de tijd echter stil te hebben gestaan. Het merendeel van de Nederlandse schoolpleinen is nog altijd sterk versteend, terwijl groene pleinen tal van voordelen hebben. Wist je bijvoorbeeld dat er op scholen met een groen plein minder wordt gepest? In deze aflevering van Tussenuur met Noordhoff praat Vince...

Hoeveel cijfers krijgen jouw leerlingen per jaar? De gemiddelde vo-leerling krijgt er 102. Wat doen al die cijfers met de motivatie en het welzijn van leerlingen? Johannes Visser, oud-leraar Nederlands en journalist bij de Correspondent, schreef er het boek "Is het voor een cijfer?" over. In deze aflevering van Tussenuur met Noordhoff vertelt hij hoe het ook anders kan.

Veel jongeren vinden het moeilijk om thuis openlijk te praten over seksualiteit. Daarom spelen scholen een belangrijke rol bij seksuele voorlichting. Maar hoe zorg je voor een veilige omgeving om dit te bespreken? Hoe ga je om met je eventuele eigen ongemakkelijkheid en welk materiaal is er beschikbaar? Alicia Euwema, senior projectmedewerkers seksuele vorming bij SOA Aids Nederland, vertelt er in...

Veel (v)mbo’ers hebben moeite met lezen. En iets waar je niet goed in bent, doe je meestal niet graag. Toch zijn er tal van bewezen manieren om jongeren te enthousiasmeren om te lezen. Renée den Breems, hoofd leesbevordering bij Passionate Bulkbook, deelt in deze aflevering praktische tips en werkvormen om dit te bereiken.

Wist je dat jongeren tussen de 13 en de 16 de meest innovatieve en creatieve periode van hun leven doormaken? Hier kun je in je les goed op inspelen door opdrachten aan te bieden die jongeren uitdagen om hun creativiteit te gebruiken. Er zo zijn er nog tal van nuttige inzichten uit hersenonderzoek die je kunnen helpen bij je lesvoorbereiding. Kees Vreugdenhil, oud-docent, expert op het gebied van...

Je leerlingen maken waarschijnlijk massaal gebruik van ChatGPT. Maar weet je wat je er zelf allemaal mee kan? Jelle Olthuis, docent aardrijkskunde én eigenaar van GPTOnderwijs praat ons in deze aflevering helemaal bij. Hij vertelt o.a. hoe je het programma in kan zetten bij het maken van lessen, beoordelingsschema’s en opdrachten. En wil je dat je leerlingen bij een opdracht geen ChatGPT kunnen ge...

Wel eens gehoord van spoken word? Deze kunstvorm groeit enorm in populariteit en wordt vooral beoefend door jongeren. In deze aflevering van Tussenuur vertelt docent maatschappijleer en spoken-word-artiest Mauricio Plat erover. Hij gaat o.a. in op het verschil tussen spoken word en poëzie, de geschiedenis van het fenomeen en hoe je spoken word kan inzetten tijdens je lessen. Ook tipt Mauricio welk...

Wist je dat een paar uur voor je toets alles leren een goede manier is om een hoog cijfer te halen? Waarom dit desondanks niet de handigste leerstrategie is, legt Hedderik van Rijn, Professor cognitie- en neurowetenschappen aan de RuG, in deze aflevering uit. Ben je nieuwsgierig naar leerstrategieën die wél effectief zijn? Van Rijn deelt drie bewezen methoden en legt uit waarom ze zo goed werken....

Denken jouw leerlingen ook dat je met cryptocurrencies in een mum van tijd slapend rijk wordt? In deze aflevering legt Maarten de Borst uit waarom dat een illusie is. Hij vertelt wat cryptocurrencies precies zijn, waar het vandaan komt en over de kansen en gevaren van deze nieuwe vormen van geld. Ook geeft Maarten verschillende tips en legt hij uit hoe je er met je leerlingen over in gesprek kan g...

Hij bestaat al sinds 1877; De Bosatlas. Ben je benieuwd hoe een Bosatlas tot stand komt? Tjeerd Tichelaar en Marjolein Merx vertellen erover in deze aflevering! Aan bod komt o.a.: - Waarom de kunst van het weglaten als een rode draad door het maakproces van de Bosatlas heen loopt, - Tegen welke dilemma’s de makers aanlopen bij het maken van kaarten waarin je complexe situaties en gebeurtenissen wi...

De cijfers kennen we zo langzamerhand, een kwart van de leerlingen heeft aan het einde van groep 8 moeite met tekstbegrip, bij 15-jarigen is dit 24% en van de volwassenen is maar liefst 18% laaggeletterd. Een aanpak voor het vergroten van dieper tekstbegrip - die nu -vooral in het basisonderwijs – met succes wordt toegepast is close reading. Maar wat is close reading precies? Waarom is het ook voo...

De mogelijkheden die het digitale tijdperk biedt lijken eindeloos. Maar leer je wel beter van een scherm, of leer je juist beter uit een boek? Didactisch Domein Expert Harmen Soppe legt in deze aflevering uit waarom dat antwoord per klas en docent verschilt. Hij bespreekt welke factoren een rol spelen bij het kiezen voor het één of het ander, geeft daarbij praktische tips en slaat een brug tussen...

In deze aflevering vertelt hoogleraar psychologie en schrijver Ap Dijksterhuis alles over inspiratie. Hij legt uit wat het precies is, gaat in op de drie verschillende vormen van inspiratie (roeping, inval en dagelijkse inspiratie) en vertelt welke beproefde methodes er zijn om inspiratie op te doen.

Hoe ziet jouw beeld van een scheikundige eruit? Toevallig een oudere, witte man in een labjas? Zo ja, je bent niet de enige. Dit was ook het beeld dat Lotte Schreuders, Mimi den Uijl en Noor Abdulhussain in hun middelbareschooltijd hadden. Inmiddels hebben ze alle drie analytische scheikunde gestudeerd. En vormen ze samen Sisters in science. Het trio werkt in de wetenschap en heeft als doel het st...

“Vroeger vond ik lezen leuk maar ergens ben ik het leesplezier kwijtgeraakt.” Dit is wat Marloes Lip, docente Nederlands, auteur voor Nieuw Nederlands en betrokken bij Litlab vaak hoort. In deze aflevering deelt ze tips om het enthousiasme voor lezen weer aan te wakkeren bij je leerlingen. Ze vertelt waarom “lezen met de pen” in haar klas goed werkt en ze geeft haar boekentips.

Hoe help je jongeren met stress en prestatiedruk om te gaan? Prestatiedruk en keuzestress zijn van alle tijden. Toch ervaren jongeren van nu door diverse maatschappelijke ontwikkelingen nóg meer druk. In deze aflevering van Tussenuur met Noordhoff deelt Marian Blaauwgeers, eigenaar van de Gelukkige Student en de Gelukkige Docent haar kennis en ervaring. Ze vertelt hoe je jongeren die vastlopen kan...

Onbewuste vooroordelen, iedereen heeft ze. In de aflevering over diversiteit en inclusie op school vertelt Esther Mollema, expert diversiteit en inclusie, ons er alles over. Hoe word je je bewust van je vooroordelen? Hoe zorg je ervoor dat deze niet leidend zijn in je contact met leerlingen? En hoe geef je leerlingen op een school die geen afspiegeling is van de samenleving toch een breed beeld va...

Welke vragen zijn handig om jezelf te stellen bij het maken van je lesplanning? Wat is het curriculaire spinnenweb? En welke aandachtstrekkers kun je in je les gebruiken? Martin de Wolf, programmadirecteur Transitie Educatieve Opleidingen bij Fontys Hogescholen, geeft antwoord op deze en andere vragen in deze over lesvoorbereiding. Benieuwd naar het whitepaper dat in de podcast wordt bespreken? Je...

De nadelen van smartphonegebruik komen regelmatig in het nieuws; het concentratievermogen, de motoriek en het zicht van jongeren gaan achteruit. Tegelijkertijd gaan smartphones niet meer weg en bieden ze ook veel mogelijkheden. Hoe kun je als school het beste omgaan met smartphones? In deze aflevering gaat Nanda hierover in gesprek met Remco Pijpers, adviseur digitale geletterdheid en ethiek bij K...

Waarom leren we bij geschiedenis dat het algemeen kiesrecht in 1917 is ingevoerd. Terwijl vrouwen pas vanaf 1919 mochten stemmen? Waarom gaan geschiedenislessen vooral over de geschiedenis van Europa? En waarom worden mannen in geschiedenisboeken bij hun volledige naam en functie genoemd terwijl vrouwen vaak alleen met hun voornaam worden vermeld? Omdat we in het Nederlandse onderwijs geschiedenis...

In de allereerste les die Cindy Stienstra ooit gaf, waren de leerlingen meer geïnteresseerd in passers naar het plafond gooien dan in haar les. Alles wat maar fout kon gaan ging fout. Op dat moment besloot Cindy zich te gaan verdiepen in orde houden. Inmiddels is ze een expert op dit gebied en geeft ze hierin zelfs trainingen. Er zijn veel manieren waarop je de orde kan bewaren. Het is de kunst om...

Interne en externe motivatie kennen de meeste mensen wel, maar wat is amotivatie? En waarom is het wenselijk deze zo laag mogelijk te houden? Pepijn Dousi, al 25 jaar werkzaam in het onderwijs en medeoprichter van Motivatiemeesters, legt het ons in deze aflevering aan de hand van wetenschappelijk onderzoek uit. Ook vertelt hij onder andere hoe je kan voldoen aan de behoefte van leerlingen aan auto...

Cabaretier Guido Weijers vertelt in de vierde aflevering van de Noordhoffpodcast Tussenuur met BN’ers aan Nanda van Heteren dat hij de taalregels heeft geleerd in het onderwijs. Hoe de boodschap impact heeft en welke emotie die oproept bij je publiek, leerde hij o.a. van zijn mentor, meneer Bron. Tijdens zijn hbo-studie Vrijetijdsmanagement aan de NHTV in Breda loopt Weijers stage bij meneer Bron,...

Nergens ter wereld is het leesplezier zo laag als in Nederland. Leerlingen vinden lezen maar tijdsverspilling. Hier moet verandering in komen! In deze aflevering vertelt Yke Meindersma, lerarenopleider en vakdidacticus Nederlands aan de VU Amsterdam, hoe én waarom we de leesvaardigheid onder jongeren moeten verbeteren. Haar doel is om leerlingen zelfvertrouwen te geven in het lezen en om ze leespl...