Tjipcast over Onderwijs

Gedrag in de klas ontstaat zelden uit het niets. Wat op het eerste gezicht lijkt op expres iets weigeren, storen of escaleren, heeft vaak een aanloop: een overgang die schuurt, een taak die te moeilijk is, spanning van thuis, onzekerheid of een leerling die nog niet goed weet hoe hij met emoties kan omgaan. Juist... Het bericht De leerkracht als sleutel tot gedrag in de klas verscheen eerst op Tji...

Nieuwkomersonderwijs vraagt om meer dan taalonderwijs alleen. Kinderen stappen een school binnen met verschillende thuistalen, onderwijsachtergronden en ervaringen, soms na een lange periode van onzekerheid of onveiligheid. Juist dan wordt de pedagogische basis doorslaggevend: rust, voorspelbaarheid, veiligheid en hoge verwachtingen vormen geen zachte randvoorwaarden, maar het fundament waarop ler...

Voor deze podcast ben ik te gast bij VSO De Korte Dreef in Borculo. De Korte Dreef richt zich op jongeren die moeilijk lerend zijn en die een voortdurende en/ of intensieve ondersteuningsbehoefte hebben in de thuis, school- en/ of vrijetijdssituatie. In de leeftijd vanaf 11-12 jaar tot maximaal 20 jaar. Er gaan hier ongeveer... Het bericht Zicht op vakmanschap in het voortgezet speciaal onderwijs...

Op het Vlietland College zagen collega’s dat leerlingen niet altijd meer vanzelfsprekend plezier hadden in het lezen van literatuur. Ook bij andere vakken dan Nederlands, Engels of Frans lagen kansen om taal bewuster te verbinden aan het leren: bij het lezen van opdrachten, het begrijpen van vaktaal en het zorgvuldig formuleren van antwoorden. Daarom begon... Het bericht Hoe ontwikkel je een leven...

Positive behaviour in the classroom is not a side issue in education. It shapes whether pupils can focus, whether teachers can teach, and whether a school becomes a place of shared expectations rather than individual negotiation. The conversation with Olivia Dear and Sarah Dear centres on one deceptively simple phrase: hold the line. The wrote... Het bericht Behaviour in the classroom: Why should...

Er zijn weinig mensen uit het speciaal basisonderwijs die Douwe Sikkes niet kennen. Hij heeft honderden, misschien wel duizenden kinderen goed leren rekenen. De methodiek, voor sommigen bekend als leren rekenen met de bal, bestaat uit veel herhaling, stapsgewijs oefenen en toewerken naar volledige beheersing (ook wel: mastery learning). Douwe maakt zich zorgen over de... Het bericht Zo leer je kin...

Graag wil ik je attenderen op een nieuwe podcast serie die ik maak. In deze nieuwe podcast serie met de titel Geef Kennis Door ga ik met Loes de Smet en Erik Meester over bovenstaande vraag in gesprek aan de hand van de 30 thema’s van Wetenswaardig. In elke aflevering staat één thema centraal. Je krijgt niet... Het bericht Hoe breng je kennisrijk onderwijs echt tot leven in de klas? verscheen eers...

In deze podcast aflevering ben ik te gast bij VSO De Veenlanden in Almelo. Een school die speciaal voortgezet onderwijs aanbiedt aan kinderen tussen de 12 en 20 jaar met een cluster 4-indicatie. Dit zijn kinderen met gedrags- en psychiatrische problemen, die thuis of op school in de problemen zijn geraakt. Er gaan hier ongeveer... Het bericht Wat hebben leerlingen in het VSO nodig om tot leren te...

Hoge verwachtingen klinken mooi, maar krijgen pas betekenis als je ze ook didactisch waarmaakt. Juist in nieuwkomersonderwijs wordt zichtbaar hoe belangrijk dat is: leerlingen hebben recht op kennisrijk onderwijs, op deelname aan dezelfde inhoud als klasgenoten en op leraren die niet de lat verlagen zodra taal een drempel vormt. Maar hoe geef je hier concreet... Het bericht Hoe geef je nieuwkomers...

Goed rekenonderwijs begint niet bij de vraag waarom een kind iets nog niet kan, maar bij de vraag wat een leerkracht precies moet doen om dat leren mogelijk te maken. In dit gesprek verschuift het perspectief daarom bewust van leerling naar professional: niet kinderen moeten “beter leren rekenen”, maar wij moeten kinderen beter leren rekenen.... Het bericht Wanneer leer je kinderen echt ‘goe...

Is thematisch onderwijs wel geschikt voor kinderen die minder schoolse kennis meekrijgen vanuit thuis of kennis van de Nederlandse taal missen? Hoog tijd om het hier uitgebreider te hebben! Ik spreek hierover met Daisy Mertens, leraar bij de taalschool in Panningen. Eerder leerkracht van het jaar in 2016 en Global Teacher Prize finalist in 2019.... Het bericht Hoe geef je thematisch onderwijs vorm...

Leren lezen begint niet pas op het moment dat een kind letters aan woorden koppelt. Daarvoor ligt een minder zichtbaar, maar beslissend fundament: het bewust worden van klanken, woorden, zinnen en de manier waarop gesproken taal is opgebouwd. Wie dat fundament zorgvuldig legt, vergroot de kans dat kinderen later vloeiend leren lezen en spellen —... Het bericht Van fonemisch bewustzijn naar beginne...

Burgerschap in het voortgezet speciaal onderwijs kan snel gaan over grote thema’s als democratie, vrijheid en gelijkheid, terwijl de praktijk juist vraagt om kleine, concrete situaties: reizen met het openbaar vervoer, feedback ontvangen op je stage of een gesprek beginnen met iemand die je niet kent. In dit gesprek staat die vertaalslag centraal. Annette van... Het bericht Burgerschap in he...

Lezen begint niet bij het herkennen van letters, maar door met aandacht betekenisvolle verhalen te delen aan jonge kinderen. En dit start al vanaf enkele maanden oud! De kern van ontluikende geletterdheid is daarmee veel rijker dan het huidige onderwijsdebat over lezen ons laat zien. Vanuit deze gedachte ontvouwt Wilna Meijer een ander beeld van... Het bericht Wat maakt jonge kinderen tot echte le...

In veel klaslokalen wordt het curriculum nog vaak in losse blokken aangeboden: even rekenen, dan begrijpend lezen, daarna stellen en misschien een leestoets. Maar wat gebeurt er als je taal, kennis en wereldoriëntatie niet los aanbiedt, maar bewust met elkaar verbindt? Hoe voorkom je een versnippert curriculum en welke effecten heeft samenhang op gelijke kansen... Het bericht De overstap van een g...

Leerlingen kunnen keurig een stappenplan nadoen en tóch nauwelijks beter wiskundig leren denken. Voor veel leerlingen op de middelbare school gaat wiskunde over het correct ‘herhalen’ wat de docent voordoet op het bord. Is het ook mogelijk een werkomgeving te creëren waar leerlingen uitgedaagd worden om zelfstandig en diep te leren nadenken over wiskundige problemen?... Het bericht Hoe...

Burgerschapsonderwijs klinkt vaak groot en abstract, maar in de praktijk gaat het juist vaak ook over heel concrete momenten: een ruzie op het schoolplein, een gesprek over eenzaamheid, of de vraag wie er mee kan doen als geld een probleem is. In dit gesprek laten Rahila Maddoe (leerkracht en burgerschapscoördinator) en Stella van der Wal-Maris... Het bericht Hoe ziet burgerschapsonderwijs er in d...

Volgens mijn gast Eveline Bogers kan de invloed van een rijke taalomgeving op de taalontwikkeling van jonge kinderen kan niet genoeg benadrukt worden. We dienen mondelinge taalvaardigheid dan ook niet te zien als “voorstadium” van lezen en schrijven, maar als fundament van taalontwikkeling. In dit gesprek legt Eveline Bogers uit hoe taal in de eerste... Het bericht Wat is het belang van goede vroe...

Een herstelopdracht burgerschap kan voelen als een wake-upcall: de inspectie is geweest, er ligt een oordeel en ineens rijst de vraag “wat nu?”. In deze aflevering verkennen we hoe scholen deze situatie kunnen aanpakken. Van spanning en onzekerheid naar focus, richting en professioneel samenspel. Alle scholen in Nederland hebben een wettelijke opdracht om burgerschap vorm... Het bericht Help! Een...

Meertaligheid in de klas is allang geen uitzondering meer: steeds meer leerlingen groeien op met twee, drie of zelfs nog meer talen. Maar hoe benut je deze rijkdom op een manier die zowel het leren als het welbevinden van kinderen versterkt op school? In deze aflevering onderzoeken we wat er nodig is om écht ruimte... Het bericht Waarom zou je ruimte maken voor meertaligheid in de klas? verscheen...

Dit is de tweede LIVE podcast die ik maakte op het SLO-congres ‘samen van doelen naar onderwijs’. In deze aflevering staat de doorvertaling van kerndoelen naar schoolcurriculum centraal. We bespreken verschillende vragen van luisteraars en publiek. Hoe ga je als team aan de slag met de geactualiseerde kerndoelen? Hoe bouw je aan ‘curriculum bewustzijn’ in... Het bericht Aan de slag met het s...

Dit keer ben ik te gast op het SLO-congres ‘samen van doelen naar onderwijs’. Het SLO is het landelijk expertisecentrum voor het curriculum in Nederland in het primair, speciaal en voortgezet onderwijs. En sterk onderwijs begint natuurlijk bij het vaststellen van wat we willen bereiken! Het ging hier de hele dag over het curriculum op... Het bericht Aan de slag met de kerndoelen: Wat is er nodig o...

Traumasensitief onderwijs voor NT2-leerlingen gaat verder dan alleen taalonderwijs. Het gaat over kinderen die een nieuwe wereld binnengaan: met een andere taal, andere gewoontes en vaak ervaringen die we niet kunnen zien, maar die wél voelbaar zijn in hun lijf, gedrag en concentratie. Hoe zorgen we ervoor dat deze leerlingen zich veilig voelen in onze... Het bericht Hoe geef je traumasensitief on...

Thematisch lezen is dé manier om kinderen te laten ontdekken, verbinden en verdiepen door middel van verhalen. Maar hoe begin je daar als school mee? En welke valkuilen kan je beter vermijden? In deze aflevering praat ik met Femke Ganzeman en Anne van Mechelen over de kracht van thematisch lezen, het samenstellen van rijke boekenpakketten... Het bericht Help! Wij willen met thematisch lezen aan de...

Voor veel kinderen is leren klokkijken een flinke uitdaging. Begrippen als “voor” en “over”, de draairichting van de wijzers of klokken zonder cijfers (soms zelfs met Romeinse getallen) zorgen vaak voor verwarring. Bovendien wordt er soms maar heel kort stilgestaan bij leren klokkijken. Wat voor volwassenen vanzelfsprekend lijkt, is voor kinderen vaak nog abstract en... Het bericht Hoe leer je kin...