Studium Generale UU Podcast

Ondanks de ongekende economische schade die de coronacrisis aanricht, blijven aandeelhouders van grote bedrijven profiteren, zonder dat er extra geld naar de rest van de samenleving doorstroomt. Filosoof prof. Rutger Claassen (Universiteit Utrecht) gaat in op de vraag wat er nodig is om de uitwassen van het kapitalisme te beteugelen en de winsten van bedrijven eerlijker te verdelen. Kunnen we mult...

Het nachtkastje van… is een podcast van Studium Generale van de Universiteit Utrecht, waarin we verschillende wetenschappers spreken over inspiratiebronnen die hun gemaakt hebben tot de wetenschapper die ze nu zijn. Die ze altijd bij zich dragen en zomaar op hun nachtkastje zouden kunnen liggen. In deze aflevering spreken we met dr. Tessa Diphoorn, cultureel antropoloog aan de Universiteit Utrecht...

Verdwenen vogelgeluiden, verwelkte planten en een vervuilde bodem. In de jaren '60 waarschuwde bioloog Rachel Carson in haar boek Silent Spring voor de verwoestende effecten van chemische bestrijdingsmiddelen op de natuur. De bestseller wordt ook wel als het begin van de milieubeweging gezien. Zestig jaar later is het pesticideprobleem nog steeds niet opgelost. Milieukundige dr. Jerry van Dijk bes...

Nederland wordt steeds groener. Windmolenparken schieten als paddenstoelen uit de grond en zonnepanelen zijn niet langer een uitzondering. In een jaar tijd wekken we dubbel zoveel duurzame energie op en de komende jaren moet dit alleen nog maar groeien. Toch klinkt er steeds vaker protest. We zijn massaal voor windenergie, maar niet ten koste van ons uitzicht en de mogelijke schadelijke gevolgen v...

Nietzsche, Rousseau and Kant were all avid walkers. Why? This is a podcast to listen to during a walk of about half an hour. Put on your headphones, and your walking shoes, and hit the road with botanical philosopher Norbert Peeters. Why is walking the ultimate philosophical activity? Is there still wild nature to be discovered in the city? The accompanying route guides you through the Zocherpark,...

Nietzsche, Rousseau, Kant, allemaal wandelden ze wat af. Waarom eigenlijk? Een podcast om te luisteren tijdens een wandeling van ongeveer een half uur. Zet je koptelefoon op, trek je loopschoenen aan ga op pad met botanisch filosoof Norbert Peeters. Waarom is wandelen de ultieme filosofische activiteit? En is er nog wilde natuur te ontdekken in de stad? De bijbehorende route voert je langs het Utr...

Het nachtkastje van… is een podcast van Studium Generale van de Universiteit Utrecht, waarin we verschillende wetenschappers spreken over inspiratiebronnen die hun gemaakt hebben tot de wetenschapper die ze nu zijn. Die ze altijd bij zich dragen en zomaar op hun nachtkastje zouden kunnen liggen. In deze aflevering spreken we met prof. dr. Liesbeth Woertman, emeritus hoogleraar psychologie aan de U...

Een betwiste verkiezingsuitslag, een razende pandemie en groeiende tegenstellingen: de uitdagingen voor de nieuwe Amerikaanse president Joe Biden zijn allesbehalve klein. Wat kan Biden bieden aan dit tot op het bot verdeelde land? We spreken met Markha Valenta. Amerikanist aan de Universiteit Utrecht en onderzoeker bij het NIAS. Hoe kijkt zij naar het land dat ze zelf twintig jaar geleden verliet,...

Een crisis vraagt om mentale veerkracht, maar dat is niet vanzelfsprekend. Hoe versterk je je veerkracht? Een beetje veerkracht kunnen we allemaal wel gebruiken in deze onzekere tijden. Met steeds veranderende maatregelen moeten we immers flexibel zijn. Maar ook buiten corona om staat veerkracht sterk in de belangstelling. Onze levens worden steeds stressvoller en de burn-out is een veelvoorkomend...

“Never waste a good crisis”, zei Winston Churchill. Toch lukt het politici vaak niet om tijdens een crisis grote veranderingen door te voeren. Bestuurskundige Marij Swinkels over hoe dat komt. De pandemie kon hét omslagpunt betekenen voor vele langlopende maatschappelijke problemen. Wat blijkt? Een crisis an sich is niet voldoende voor een échte ommezwaai. Soms kan een crisis zelfs comfortabel zij...

Wat als er niet genoeg IC bedden zijn? Wie krijgt er dan voorrang? En wat weegt zwaarder: de volksgezondheid of de economie? Medisch ethicus Annelien Bredenoord over de lastige afwegingen die te maken zijn. Bij ethische dilemma's vechten verschillende belangen en plichten om voorrang. Hoe maken we een zorgvuldige afweging in coronatijd? Als medisch ethicus buigt prof. Annelien Bredenoord (UU) zich...

Socioloog Mara Yerkes onderzocht diep in de coronacrisis de rolverdeling thuis. En dat leverde verrassende resultaten op. Anno 2020 denken we dat we zeer geëmancipeerd zijn. Maar blijken de rollen nog vaak traditioneel verdeeld als het om de zorg voor kinderen en het huishouden gaat. Is dit een eigen keuze, of schuilt er meer achter? En welk effect heeft corona gehad op deze rolverdeling? Dr. Mara...

Als de coronacrisis een ding laat zien dan is het hoe kwetsbaar zzp-ers en flexwerkers zijn. Biedt de huidige crisis een kans om structurele problemen aan te pakken? Met arbeidseconoom Joop Schippers. Veel flexwerkers en zzp’ers zijn hard getroffen in de coronatijd. De regering tast diep in de buidel om bedrijven en banen te redden. Maar dat is slechts een tijdelijke oplossing. Volgens prof. dr. J...

We zijn slecht voorbereid op lange periodes van droogte. Zorgelijk, want volgens hydroloog Niko Wanders dreigt een natuurramp. Hoe gaan we de toenemende droogte te lijf? Lekker warm weer is fijn, maar wat betekent dat voor de landbouw, de natuur, onze drinkwatervoorziening en dus ook voor onszelf? Dr. Niko Wanders (UU) over de gevaren van droogte.

Hoe beïnvloedt social distancing onze ‘huidhonger’? Samen met experimenteel psycholoog Anouk Keizer onderzoeken we het belang van aanraking voor je mentale gezondheid. Dr. Anouk Keizer (UU) was net bezig met een onderzoek naar het belang van aanraking, toen de coronacrisis uitbrak. Lichamelijk contact is er voor veel mensen nu even niet meer bij. Welke effecten heeft dat op onze mentale en fysieke...

Er ligt een dikke laag data over de stad. Via camera’s, sensoren en de informatie die we via onze telefoons delen, weten overheden en bedrijven steeds meer over hoe het er in de stad aan toegaat. Volgens digitale utopisten biedt die groeiende datahoop een ultieme kans om de samenleving te verduurzamen. Hoogleraar publieke innovatie Albert Meijer spreekt over de mogelijkheden van de slimme stad als...

For the past few decades, superheroes have dominated American popular culture. Their powers push the boundaries of what is scientifically possible. Physicist Barry Fitzgerald studies how realistic superhero movies are. Guess what? We might be closer to having actual superpowers than ever before. Think about Spider Man’s web shooters or Iron Man’s highly advanced exoskeleton: scientific research sh...

It’s been four decades since the publication of Orientalism, Edward Said’s highly influential and controversial study of colonialism. In his book he reveals the history of how politicians, scientists, writers and artists in the West produced a particular way of thinking about Eastern societies. They presented them as primitive, inferior to the West, and in desperate need of control. Islamic studie...

If you ask people on the political left what’s wrong with society, they will probably mention the word neoliberalism at one point. The term refers to the politics of free markets, financialization and privatization that has dominated the world for about forty years now. Usually right-wing politicians like Margaret Thatcher and Ronald Reagan are blamed for its rise. But sociologist Stephanie Mudge...

We like to think of ourselves as open-minded, reasonable and realistic people. But evidence from history, psychology and philosophy suggests that we are probably deluding ourselves. Our thinking is heavily influenced by intellectual vices like closed-mindedness, overconfidence, wishful thinking, stupidity and prejudice. Philosopher Quassim Cassam talks about these vices and the role they’ve played...

For a long time, chimpanzees were misunderstood. Then Jane Goodall came along. As a young primatologist without any formal training, she travelled to the deep jungle of Tanzania in the 1960s, where she pioneered new ways to study our closest living relatives. She soon discovered that they were much more social and intelligent than scientists had previously believed. Behavioural biologist Lisette v...

Als je op een datingapp zit, ken je het fenomeen ghosting vast wel. Je bent lekker aan het chatten met je Tinder-match, verdwijnt diegene ineens volledig van de radar. Communicatiewetenschapper Elisabeth Timmermans spreekt live vanaf het Betweter Festival. Heeft Tinder de regels van het daten veranderd? 

De productie van 1 kilo rundvlees staat qua broeikasuitstoot gelijk aan 180 kilometer autorijden. Overstappen op vleesvervangers klinkt als de oplossing. Maar is dat wel zo? Dierwetenschapper Imke de Boer van de Wageningen Universiteit vertelt live vanuit het Betweter Festival waarom dieren noodzakelijk zijn in een milieuvriendelijk voedselsysteem.

Het geldsysteem kan én moet anders, volgens econoom Martijn Jeroen van der Linden van de TU Delft. De rente, beurskoersen en het consumentenvertrouwen waren al aan het dalen, maar de coronacrisis heeft dat alleen maar erger gemaakt. De economische bubbel staat weer op barsten. We hoeven die instabiliteit niet voor lief te nemen volgens de econoom. Martijn Jeroen vertelt op het Betweter Festival ho...

Elektrische auto’s, zonnepanelen en biologische producten gaan het klimaatvraagstuk niet redden. Althans, dat zegt sociaal wetenschapper Shivant Jhagroe van Universiteit Leiden. Maar wat dan wel? Op het podium van het Betweter Festival vertelt hij je waarom hij pleit voor een politieke, radicale vorm van klimaatbeleid.