Sözdələn

"Sözdələn" layihəsinin budəfəki buraxılışı Azərbaycan dramaturgiyası və ədəbiyyatında ədəbi tənqidin banisi Mirzə Fətəli Axundovun Azərbaycan əlifbası islahatına həsr edilir. Əlyazmalar İnstitutunun arxivləri içərisində Mirzə Fətəli Axundova həsr olunmuş xüsusi bir bölmə var. Bura onun həm nəşr olunmuş, həm də nəşr olunmamış əlyazmaları daxildir. Axundovun əsasən teatr və dram sahəsində...

12 may 2006-cı il, "İran" qəzetinin uşaqlar və yeniyetmələr üçün nəzərdə tutulan cümə günü əlavəsində yer alan komiks ölkədə "karikatura qalmaqalı"na və azərbaycanlıların kütləvi etirazlarına səbəb oldu. Karikatura haqqında yazılmış məqalənin mətni tarixçi və ictimai-siyasi xadim Yadigar Sadıqlının "Tarixçi" adlı "telegram" kanalından (https://t.me/yadigarsa...

İranlı bir qızın edamdan öncə anasına yazdığı məktubu Reyhanə Cabbari 2009-cu ildə İranda ona təcavüz etməyə çalışan birini öldürdüyü üçün cinayətdə ittiham olunur. O, 2014-cü ildə Tehranda Evin həbsxanasında edam edilir. "Sözdələn"də Reyhanənin edamdan öncə anası Şöləyə yazdığı həmin təsirli məktubu sənə danışıram. 🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və bu dildə faydalı məzmunların daha çox o...

"Sözdələn" Əli bəy Hüseynzadənin sevgi məktubu ilə davam edir. Əli bəy Hüseynzadə daha çox Azərbaycan Cümhuriyyəti dövründəki türkləşmək, islamlaşmaq və avropalaşmaq kimi ideoloji fikirləri ilə yadda qalıb. Azərbaycanın mütəfəkkir yazıçısı, publisist və ədəbiyyat tənqidçisi Əli bəy Hüseynzadə 1864-cü il 7 mart tarixində Bakı quberniyasının Şamaxı qəzasında Salyanda doğulub. Əslən Sabirab...

Bir tərəfdə Azərbaycan dramaturgiyası və ədəbiyyatında ədəbi tənqidin banisi Mirzə Fətəli Axundov, digər tərəfdə isə Azərbaycan milli mətbuatının banisi Həsən bəy Zərdabi. "Sözdələn" layihəsi bu iki dahi şəxsin bir-birilərinə yazdığı iki məktubla yeni buraxılışını təqdim edir. Hər zaman xalqın təhsil almasına, maariflənməsinə çalışan Mirzə Fətəli və Həsən bəy bu məktublarında da həmin mö...

"Sözdələn"də Dilbər Axundzadənin həyat yoldaşı Mikayıl Müşfiqlə olan xatirələrindən bəzi hissələri sənə danışıram. Dilbər xanım xatirələrində Müşfiqlə tanışlığından, aralarındakı məhəbbətin necə yaranmağından söhbət edir. Onun xatirələrində həmçinin sevgidolu günlərlə yanaşı ağrılı günlərdən də bəhs edilir. Xatirələrin toplandığı "Müşfiqli günlərim" kitabı 2005-ci ildə "Gə...

"Sözdələn"də Əli Səmədlinin "Generalın uşaqlığı" bioqrafik romanından bir neçə hissəni sənə danışıram. Roman iki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı olmuş general-mayor Həzi Aslanovun uşaqlıq illərini əhatə edir. Həzi Əhəd oğlu Aslanov 1910-cu ilin 22 yanvar tarixində Lənkəranda doğulub, 25 yanvar, 1945-ci ildə Latviyada həlak olmuşdur. Həzi Aslanovun məzarı Bakıda Şəhidlər Xiyabanın...

"Sözdələn"in budəfəki mövzusu Azərbaycan əsilli iranlı müəllim, tərcüməçi, nasir, publisist, İranda uşaq ədəbiyyatının banisi Səməd Behrəngidir. Daha çox "Balaca qara balıq" əsəri ilə tanınan Səməd Behrəngi uşaqlar üçün yazdığı əsərləri sosial problemləri, cəmiyyətdəki haqsızlıqları qabartdığı üçün İran şah rejimi tərəfindən qadağalara məruz qalmışdır. Səməd Behrəngi haqqında x...

"Müsəlman qadınını olduğu qapalı həyatdan çıxarmaqdan ötrü yeganə bir yol var: Məktəb. Bu məktəbi isə elə yaratmaq və qurmaq lazımdır ki, müsəlmanlar ona rəğbətlə yanaşsın və tam əminliklə öz qızlarını ora oxumağa göndərsinlər." (Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Məhəmmədağa Şahtaxtlıya 4 may 1896-cı il tarixli məktubundan) Bu sözlər Dilqəm Əhmədin "Fərqlilər" kitabındandır. "Söz...

Azərbaycan mətbuatının banisi - Həsən bəy Zərdabi "Saray əhlinə deyil, xalqa xitab edirdi" Bu cümləni Məhəmməd Əmin Rəsulzadə Həsən bəy Zərdabi və "Əkinçi" qəzeti haqqında yazdığı məqalələrində qeyd edib. "Sözdələn"in bu buraxılışında Rəsulzadənin Həsən bəy Zərdabi haqqında həmin yazdıqlarını sənə danışıram. Buraxılışın mətni "ÇAPAR" dərgisindən əldə edilib....

"Sözdələn"də Azərbaycan Cümhuriyyətinin qurucularından biri olmuş Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin bir məktubu haqqında sənə danışıram. Rəsulzadə bu məktubunu Polşa ordusunun zabiti Edmund Xaraşkeviçə yazmışdır. Məktub və yazılma səbəblərini izah edən mətn "ÇAPAR" dərgisində dərc olunub. 🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və bu dildə faydalı məzmunların daha çox olması üçün layihənin &quo...

"Sözdələn" layihəsinin budəfəki buraxılışında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin necə tanıdılması haqqında sənə danışıram. Cümhuriyyətin tanıdılmasında Əlimərdan bəy Topçubaşov və adı çəkiləcək digər yoldaşlarının əvəzsiz xidməti olub. Buraxılışın yazılı mətni müəllifi Dilqəm Əhməd olan "Fərqlilər" kitabından götürülüb. Kitab 2018-ci ildə "TEAS Press Nəşriyyat evi"ndə nə...

"Sözdələn" Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ilə davam edir. Bu buraxılışda Cümhuriyyətin qurucularından biri olmuş Fətəli xan Xoyski haqqında sənə danışıram. Yazılı mətnin mənbəsi 2019-cu ilin may ayında nəşr edilmiş "ÇAPAR" dərgisinin 5-ci nömrəsinə aid olan "Fətəli xan Xoyski" jurnalıdır. Jurnalın təsisçi və naşiri Yusif İlhamoğlu, baş redaktoru Dilqəm Əhməd, redaktoru...

Bu dəfə "Sözdələn"də atası Yusif bəy Yusifbəylinin Nəsib bəy Yusifbəyliyə yazdığı məktubu sənə danışıram. Məktub Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Əks-inqilabla Mübarizə Təşkilatının rəisi olmuş Nağı bəy Şeyxzamanlının “Azərbaycan İstiqlal mücadiləsinin xatirələri” kitabından götürülüb. Nəsib bəy Yusifbəyli Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə müxtəlif illərdə baş nazir, Daxili İşlər naziri...

"Sözdələn"də Üzeyir Hacıbəyovun "Uşaq" məqaləsini sənə danışıram. Məqalə 1911-ci il 27 iyul tarixində "Molla Nəsrəddin" jurnalının 27-ci nömrəsində dərc olunmuşdur. 2010-cu il 14 avqust tarixində isə "525-ci qəzet"in 20-21-ci nömrəsində dərc olunub. Məqaləni ərsəyə gətirən Azərbaycanın görkəmli alim və mətbuat tədqiqatçısı Şirməmməd Hüseynovdur. Məqalənin el...

"Sözdələn"də Üzeyir Hacıbəyovun "Hamam" məqaləsini sənə danışıram. Məqalə 1911-ci il 4 avqust tarixində "Molla Nəsrəddin" jurnalının 28-ci nömrəsində dərc olunmuşdur. 2010-cu il 14 avqust tarixində isə "525-ci qəzet"in 20-21-ci nömrəsində dərc olunub. Məqaləni ərsəyə gətirən Azərbaycanın görkəmli alim və mətbuat tədqiqatçısı Şirməmməd Hüseynovdur. Məqalənin...

"Sözdələn"də Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin "İt oyunu" hekayəsini sənə danışıram. Hekayənin yazılı mətni 2005-ci ildə "Lider Nəşriyyat" tərəfindən nəşr olunmuş "Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin seçilmiş əsərləri II cild" kitabındandır. Kitabın tərtib edəni Kamran Məmmədovdur. Hekayənin elektron mətni kitablar.com veb-saytından götürülüb. 🔔 Azərbaycan dilini yaşat...

"Sözdələn"də Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin "Bomba" hekayəsini sənə danışıram. Hekayənin yazılı mətni 2005-ci ildə "Lider Nəşriyyat" tərəfindən nəşr olunmuş "Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin seçilmiş əsərləri II cild" kitabındandır. Kitabın tərtib edəni Kamran Məmmədovdur. Hekayənin elektron mətni kitablar.com veb-saytından götürülüb. 🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq...

"Sözdələn"də Cəlil Məmmədquluzadənin "Zəng" məqaləsini sənə danışıram. Məqalə 1909-cu ilin 4 yanvar tarixində "Molla Nəsrəddin" jurnalının 1-ci nömrəsində dərc olunmuşdur. Məqalənin elektron mətni Azərbaycan Milli Kitabxanasının elektron məlumat bazasından götürülüb. 🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və bu dildə faydalı məzmunların daha çox olması üçün layihənin "You...

"Sözdələn"də Cəlil Məmmədquluzadənin "Köhnə il" məqaləsini sənə danışıram. Məqalə 1908-ci ilin 28 dekabr tarixində "Molla Nəsrəddin" jurnalının 52-ci nömrəsində dərc olunmuşdur. Məqalənin elektron mətni Azərbaycan Milli Kitabxanasının elektron məlumat bazasından götürülüb. 🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və bu dildə faydalı məzmunların daha çox olması üçün layihənin &qu...

"Sözdələn"də Cəlil Məmmədquluzadənin "Zırrama" hekayəsini sənə danışıram. Hekayənin yazılı mətni 2004-cü ildə "Öndər Nəşriyyat" tərəfindən nəşr olunmuş "Cəlil Məmmədquluzadənin əsərləri I cild" kitabındandır. Kitabın tərtib edəni və izahların müəllifi İsa Həbibbəyli, redaktoru Vaqif Məmmədovdur. Hekayənin elektron mətni kitablar.com veb-saytından götürülüb....

"Sözdələn" layihəsində Cəlil Məmmədquluzadənin "Qırmızı" adlı məqaləsini sənə danışıram. Məqalə 1908-ci ilin 20 yanvar tarixində "Molla Nəsrəddin" jurnalının 3-cü nömrəsində dərc olunmuşdur. Məqalənin elektron mətni Azərbaycan Milli Kitabxanasının elektron məlumat bazasından götürülüb. 🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və bu dildə faydalı məzmunların daha çox olması üçün...

"Sözdələn" layihəsində Cəlil Məmmədquluzadənin "Təzə xəbər" hekayəsini sənə danışıram. Hekayə 1908-ci ilin 30 iyun tarixində "Molla Nəsrəddin" jurnalının 26-cı nömrəsində dərc olunmuşdur. Hekayənin yazılı mətni 2004-cü ildə "Öndər Nəşriyyat" tərəfindən nəşr olunmuş "Cəlil Məmmədquluzadənin əsərləri I cild" kitabındandır. Kitabın tərtib edəni və iza...

"Sözdələn" layihəsində Cəlil Məmmədquluzadənin "Pirverdinin xoruzu" hekayəsini sənə danışıram. Hekayə 1906-cı il 9 iyun tarixində "Molla Nəsrəddin" jurnalının 10-cu nömrəsində dərc olunmuşdur. 1987-ci ildə bu hekayə əsasında rejissoru Ramiz Əzizbəyli və ssenari müəllifi Eldəniz Quliyev olan qısametrajlı bədii film çəkilmişdir. Hekayənin yazılı mətni 2004-cü ildə &quot...

"Sözdələn" layihəsində Cəlil Məmmədquluzadənin "X hərfi" adlı məqaləsini sənə danışıram. Məqalə 1926-cı ilin mart ayında "Molla Nəsrəddin" jurnalının 9-cu nömrəsində dərc olunmuşdur. Məqalənin elektron mətni Azərbaycan Milli Kitabxanasının elektron məlumat bazasından götürülüb. 🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və bu dildə faydalı məzmunların daha çox olması üçün layihəni...