Słuchatko - stawizny, reportaže, informacije ze Serbow (MDR Serbja)

Peru, přewšo bohaty kraj z wjele chudobu. Bogna Korjeńkowa poby tam z dwanaće dalšimi žurnalistami. Wšitcy su čłonojo towaršnosće katolskich publicistow Němskeje. Hłowny zaměr bě, socialne projekty Carity w Peru wopytać.

„Wuhlo, koks a ćěridło za našu republiku!“ To bě hesło 1955, jako su tam započeli wulkokombinat Čorna Pumpa twarić. Tomu je lětsa 70 lět. Monika Gerdesowa je zestajiła, štož su tehdyši swědkojo wo wonym času powědali.

Lětsa je sakske industrijne město Kamjenica kulturna stolica Europy. 38 partnerskich komunow ze srjedźneje Sakskeje, Rudnych horin a Šwikawskeho kraja wupjelnjeja tole ze wšelakimi podawkami a wjerškami.

Njedźelniše wusyłanje 03.08.2025: W Slepom a wokolinje, w brunicowym regionje srjedźnjeje Łužicy, so tójšto hiba. Mjez druhim projekty za strukturnu změnu nastawaja. Monika Gerdesowa rozprawja.

Što drje přińdźe wam jako prěnje do mysli, hdyž praju: “Mexiko”? Snano mužojo w sombrerach a z tołstymi cigarami? Chětro hinaša jědź hač my ju znajemy? Snano tež kriminalita a łaćonskoameriska hudźba?

Lětsa je zaso tak daloko: cyła wosada přihotuje so na Pasionsku hru. Lětuši tekst je z pjera Marcela Hozy a Pětra Zahrodnika. Premjera budźe 5. septembra. Monika Gerdesowa probu do lěćnych prózdninow wopytała.

Zjimanje wusyłanja 04.07.2025: Naš reporter Beno Šołta bě live na městnje we Wojerecach a je tam serbskich sobudźěłaćerjow kliniki zektał.

Podamy so do stawiznow wsy wosrjedź łužiskeje jězoriny, kotraž bě najwjetši dźěl swojeje historije serbska. Kotru rólu hraje serbskosć dźensa hišće abo znowa a kak je so wjes wuwiwała?

Chrósćicy swjeća 800. róčnicu swojeho prěnjeho pisomneho naspomnjenja. Monika Gerdesowa nětko do zašłosće jubilejneje wosady a wsy pohladnje. Při tym je sej pomoc pola třoch Chróšćanow pytała.

Sće hižo raz wo klišeju słyšeli, zo wustupuja Hornjoserbja Delnjoserbam napřećo arogantnje? Haj - ně? Što tči poprawom za tutym klišejom - kak je wón nastał - a je da něšto na tym? To je sej Rahel Zelnakec wobhladała.

Sputnik Springbreak je so swjatki njedaloko Bitterfelda w Saksko-Anhaltskej wotměł, a tam je tež zaso dźesatki Serbow swjećiło. Satkularjo su wězo na městnje byli a su tam zajimawostki zezběrali.

Wo Amišach w Irskej abo USA smy zawěsće hižo słyšeli: wo chětro zastarsce zwoblěkanych ludźoch, kiž wužiwaja jeno konjace zapřahi. Tola wo Menonitach? Tež woni su kruće po wučbje Luthera a Swjateho pisma žiwi.

Što so tuchwilu na polu serbskeho šulstwa stawa ? Tute prašenje je sej Monika Gerdesowa stajiła. A je za wotmołwami pytała pod hesłom: „Serbske šulstwo aktualnje“.

Ewangelski cyrkwinski dźeń

Chcemy so bliže zaběrać z hosćićelskej wjesku a wosadu 79. Serbskeho ewangelskeho cyrkwinskeho dnja, kotraž leži někak 10 kilometrow juhozapadnje Budyšina, Huska. Smy tež do rozhłosoweho archiwa pokuknyli.

Hdźe su před 30 lětami na reje jězdźili

800 lět Kamjenc - je to město bohatych stawiznow a žiweje kultury. Ale poměrnje mało serbskich stawiznow, kaž je Jakub Wowčer zhonił. Wón rysuje nam wobšěrny wobraz Lessingoweho města.

Stawiznam Chróšćanskeho pomnika, dopomnjenkam časowych swědkow a rezonancy na nowy dokumentarny film je so Monika Gerdesowa wěnowała.

Wón pochadźa z Noweje Wjeski, bydli mjeztym w Drježdźanach, je jako serbski basnik, awtor a publicist znaty – bě mnoho lět šefredaktor Serbskich nowin a je swoje 75ćiny woswjećił: Benedikt Dyrlich.

Před 80 lětami je so Druha swětowa wójna skónčiła. Benedikt Cyž z Lejna zaběra so hižo dlěši čas ze stawiznami kónc wójny we Łužicy. Wo tym je so Monika Gerdesowa z nim rozmołwjała.

Na hłownej a wólbnej zhromadźiznje Domowiny sobotu bu Dawid Statnik jako předsyda Domowiny wobkrućeny. 111 delegatkow a delegatow pak njeje jenož gremije Domowiny woliło, ale tež wo aktuaklnych naležnosćach diskutowało.

Nastać ma serija portretow za talkshow “Serbowanje”, kotruž móžeće sej na Youtube wobhladać. Prěni rozmołwny partner njeje ani z Łužicy přijěć dyrbjał. Je to bywši předsyda towarstwa, architekt Hanuš Härtel.

Młodźinu ćehnje do swěta, a to dźeń a husćišo. Smy po socialnych syćach młodych Serbow pytali, kiž su sej w zašłym času na tamny kontinent dolećeli. Tak tež na přikład Daniel Nuk a Verena Suchec.

2022 je Ruska Ukrainu nadpadnyła. Miliony Ukrainjanow ćěkaše do wukraja. Tež pola nas we Łužicy a w Serbach je nětko mnoho ukrainskich ćěkancow žiwe. Monika Gerdesowa dwě swójbje a jich dóńt předstaji.

23. februara wolimy nowy Zwjazkowy sejm. Mnozy čuja so njewěsći a njejsu so hišće doskónčnje rozsudźili, koho abo kotru stronu měli wolić. Janek Wowčer je so sydom kandidatkow a kandidatow k serbskim temam naprašował.