Słuchatko - stawizny, reportaže, informacije ze Serbow (MDR Serbja)

Smy na lětanišću. Dowolnicy su połni napjatosće a hdyž potom lětadło kaž planowane njestartuje, bywaja woni njeměrne abo so cyle zhubja. Słuchohra po powědančku Jana Bogusza, wobdźěłanje teksta a režija Madleńka Šołćic.

Naša drasta, kotruž wšědny dźeń nosymy, je drje podrjadowana wěstym regulam. Hač je to dźěłowa drasta za wšelakore wobłuki, drasta za šulski dźeń abo naša njedźelska drasta. Rahel Zelnak je so z tym zaběrała.

Něhdźe 2.000 hosći je kónc tydźenja 10. mjezynarodny dudakowy festiwal w Slepom wopytało. Wjedrowych kapriolow na dwěmaj dnjomaj dla, běše publikumowy magnet wčerawši swjedźenski ćah po wsy.

W tutym tydźenju by wón swoje 110.narodniny swjećił: spisowaćel Jurij Brězan. Rodźeny we Worklecach – na gymnazij chodźił a pozdźišo bydlił je w Budyšinje – a dołho tež w Hornim Hajnku.

Wo jeho skutkowanju je Serbske šulske towarstwo zhromadnje ze Serbskim rěčnym centrumom WITAJ, župami a serbskimi šulemi šulerski projekt přewjedło. 120 šulerjow sedmych lětnikow je wjacore serbske institucije wopytało.

W klóštrje Marijina Hwězda je lětsa wosrjedź měrca Benedicta Wawrikec swoje 88.narodniny swjećiła. Rodźena w Nowej Jaseńcy bě wona pozdźišo nimale 25 lět dołho abatisa cistercienskeho klóštra wosrjedź Serbow.

Dźensa kaž prjedy swjeća Serbja rady w hosćencu. Tola tež w našim regionje bywa přeco mjenje hosćencow a korčmow. Hdźe da móžeš dźensa hišće swjećić? Stefan Šmit předstaji tři přikłady.

Štó słuša k serbstwu, što su faktory za swójske wuznaće a što tomu polěkuje, zo so tute wuznaće tež wot druhich připóznawa, je so w zašłych dnjach tež Měrćin Wjenk zaběrał.

Na swjatku Božeho spěća maja zdobom mužojo swój wulki dźeń, a wosebje rady woni pućuja. Monika Gerdesowa je zaso nowu čaru wuspytała - po pokiwje a zhromadnje z wučerjom biologije, Symanom Šołtu.

Měrliwa rewolucija w něhdyšej NDR, přez kotruž so tutón stat sypny, je mjeztym nimale 37 lět nimo. Su pak přeco hišće temy z woneho časa, kotrež su mało přeslědźene. Jedna tajka rěka “Serbske medije a cenzura”.

Serbske rejowanske skupiny na wopyće w młodźinskim sćelaku.

Před 17 lětami – w nalěću 2009 – je reporterka młodych Serbow w kasernje “Julius Weber” wopytała, a tež k hrodej Bellevue přewodźała. A dweju z nich smy w zašłych dnjach znowa před mikrofon prosyli.

Mejemjetanje wšak započnje so z mejestajenjom. Njewšědna epizoda dokoławokoło mejestajenja pak je so w Chrósćicach 1998 stała. A z njej Monika Gerdesowa swoju časowu jězbu do meje zašłych lětdźesatkow započnje.

W Hornjej Łužicy dźěła wosebity kompetenčny centrum, kiž stara so wo sadowcowe łuki. Je to tak mjenowana załožba "Marijiny doł". Jeje zaměr je, zdźeržeć a dalewuwić sadowcowe łuki, wě Diana Fryčec-Grimmigowa.

13. apryla, budźe tomu 50 lět, zo zemrě w starobje 86 lět Marja Kubašec. Chcemy na nju spominać a někotre wurězki z jeje twórbow słyšeć. Za to je Monika Gerdesowa do rozhłosoweho archiwa pohladnyła.

Při krasnym, słónčnym wjedrje bě wčera po serbskich katolskich wosadach 1360 křižerjow poselstwo wo zrowastanjenju spěwajo šěriło.

Što praja konje poprawom wo jutrach? Jeli bychu rěčeć móhli, by to snano takle klinčało kaž w našej słuchohrě „Jutrowna nóc“, kotruž je Madleńka Šołćic 2008 napisała.

W Němskej dźěła wjacore statysac ludźi we wědomosći. Wědomostne wobłuki su při tym wšelakore a mnohostronske, kaž je Matej Dźisławk zwěsćił. Wón předstaji třoch Serbow, kiž su jemu wo swojim powołanju powědali.

"Wokomiki słónca" bě titul jedneje z basnjow a tež cyłeje zběrki Bena Budarja. Monika Gerdesowa zhladuje na jeho žiwjenje a skutkowanje.

Swědkow, kiž su Druhu swětowu wójnu dožiwili, bywa dźeń a mjenje. A docyła tajkich, kiž su jako wojacy wójnsku jatbu dožiwili. Jedyn z nich bě njeboh Józef Bajtel z Kukowa.

Henrietta Catharina von Gersdorff bě nabožna lyrikarka a spěchowarka pietizma a nic naposledk serbskeje rěče a kultury. Smy so ze stawiznarku Dr. Lubinu Malinkowej wo tutej mudrej a zamóžnej žonje rozmołwjeli.

Rěčny centrum Witaj swjeći, zo je so před 25 lětami załožił. Štož je mjez mandźelskimi slěborny kwas – je pola RCW tajke něšto kaž slěborna nitka mjez tymi, kiž serbsce wuknu a tymi, kiž jich při tym podpěraja.

4. junij w lěće 2016 běše w stawiznach Worklec wusahowacy zrudny dźeń. Přetož na tutym dnju, potajkim před nimale dźesać lětami, rozpušći so tamniši konwent sotrow Božeje předwidźiwosće. Stefan Šmit so tomu wěnuje.

Dźensa je póstniska njedźela a runje nětko su wšitke nory w póstniskim modusu. A wězo tež princowskej poraj ze Serbskich Pazlic a Kulowa. Měsacy dołho su so na wjerški sezony wjeselili a so přihotowali.

Beno Lehmann z Pančic-Kukowa je 80 lět stary a je čas žiwjenja za klóšter Marijina hwězda dźěłał. Je swědk časa, kiž hišće wjele zajimawosćow znaje, tak zo móžeš prajić: “Hdyž stari rěča, njech młodym wuši rostu.”