رادیو شمسه

تاریخ تحلیلی نقاشی ایران| ترم سوم | از ربع رشیدی تا مکتب هرات دپارتمان هنرهای تجسمی آکادمی شمسه مدرس: دکتر علی اصغر میرزایی مهر تبدیل کردن مغولان بی فرهنگ و خونریز به حکامی هنر پرور و آدمی خوی فقط در توان فرزانه‌ای کاردان همچون خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی بود. این ایرانی وطن پرست با پذیرش وزارت مغولان پای در حوزه قدرت نهاد و از آن در راستای احیای فرهنگ و هنر بهره برد. ربع رشیدی مهمترین مرکز فر...

تفسیر هنر معاصر دپارتمان هنرهای تجسمی آکادمی شمسه مدرس: دکتر امیر نصری این دوره مشتمل بر چهار جلسه است که در آن به بررسی نقش هنر معاصر در تقابل با هنر مدرن پرداخته می شود. در این دوره تأکید بر میراث مارسل دوشان است و میراث وی در هنرمندانی نظیر یوزف بویس، سیندی شرمن و مارینا آبراموویچ بررسی می شود. مباحث اصلی این دوره نقش مؤلف، ماده ی اثر هنری، بدن، مفهوم کیچ و سوبژکتیویسم است که در آثار هنرمندان ف...

فلسفه هنر در سنت ایدئالیسم (2)| فیشته و شلینگ دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر مسعود حسینی سنت ایدئالیسم آلمانی (که چهره‌های اصلی آن عبارتند از کانت، فیشته، شلینگ و هگل) در بحثِ فلسفه هنر یا «زیبایی‌شناسی»، نظریات و ایده‌های بدیع و برجسته‌ای را در خود گنجانده است. کانت در نقد قوه حکم، شرحی بسیار نظام‌مند و در عین حال مناقشه‌انگیز از «احکام زیبایی‌شناسانه» به دست داد که از سویی واکنشی بود به ن...

دوره انتقادی تاريخ فلسفه غرب (3): خاستگاه های عقل مدرن دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر محمدمهدی اردبیلی این درسگفتار، به عنوان سومین ترم از دورۀ انتقادی تاریخ فلسفۀ غرب، با عنوان “خاستگاه ‌های عقل مدرن”، به ترسیم طرح مختصری از چگونگی شکل‌گیری عقل مدرن و ردیابی خاستگاه‌های یونانی، رومی و مسیحی آن پرداخته است. این دوره، پس از اشاره به فلسفه‌ های هلنیستی (رواقیان، اپیکوریان و کلبیان) و رومی (به...

اندیشه فلسفی در عالم اسلام دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر میلاد نوری پژوهـش تاریخـی در آراء فلاسـفه و آگاهـی از سـیر تحـول نظریـات فلسـفی، از مهـم تریـن گام هـای آمـوزش و پژوهـش فلسـفی اسـت. در ایـن میـان، نـگاه جریانـی بـه اندیشـه ورزی تنهـا شـیوه درسـت بیـان تاریـخ فلسـفه اسـت؛ زیـرا فلسـفه در نسـبت مـی اندیشـند و مبـادی و مقاصـد ایشـان در نسـبت هـای ایشـان مشـخص مـی شـود کـه تنهـا بـا فه...

تاریخ تحلیلی نقاشی ایران (2) | از ورود اسلام تا حمله مغول دپارتمان هنرهای تجسمی آکادمی شمسه مدرس: دکتر علی اصغر میرزایی مهر نقاشی ایران در عهد ساسانی به دو گروه عمده تقسیم می شد: الف) دیوانگاری کاخ‌ها و معابد که حامیان آن صاحبان قدرت بودند؛ ب) کتاب‌آرایی که در خدمت اعتقادات و فعالیت‌های اقلیت مانوی قرار داشت. با تثبیت حاکمیت اسلامی در ایران، دیوارنگاری به تدریج افول کرد و جای خود را به نقوش تزیینی...

زندگی اجتماعی به مثابه امر هنری دپارتمان جامعه شناسی آکادمی شمسه مدرس: دکتر آرش حیدری دورۀ حاضر روی نسبت زیبایی شناسی با زندگی اجتماعی تمرکز دارد. زندگی اجتماعی همچون یک صحنۀ اجرا، مجموعه ای از مناسبات است که فرم خاصی به خود گرفته است. این فرم خاص با فراموش کردن تاریخ شکل بندیش از خصلت های زیبایی شناسانه تهی شده و به خصلت های آیینی و مناسکی میل می کند. از این حیث زندگی اجتماعی زمانی که در تاریخ من...

فلسفه کانت (1): متن خوانی نقد عقل محض دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر امیر مازیار کتاب «نقد عقل محض» کانت از مهمترین متون فلسفی در تاریخ فلسفه غرب است. اغراق نیست اگر بگوییم این کتاب، تاریخ فلسفه را به دو بخش تقسیم کرده است: دوره فلسفه های غیر انتقادی و دوره فلسفه های انتقادی. کانت در این کتاب، فلسفه انتقادی و شیوه و مدعای آن را در قلمرو عقل نظری معرفی می کند و به گفتۀ خود انقلابی کوپرنیکی د...

گادامر، هرمنوتیک و زیبایی شناسی دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر امیر مازیار پژوهشگران، گادامر را پایه گذار هرمنوتیک نوین دانسته اند. وی شاگرد هایدگر بود که با انتشار کتاب حقیقت و روش، تحول بی سابقه ای را در قلمرو هرمنوتیک ایجاد کرد. مبنای بحث های هرمنوتیکی گادامر متأثر از اندیشه های هیدگر است اما او تأکید هایدگر بر هستی شناسی را رها کرد و به حوزۀ شناخت، آگاهی و پیش فرض های شناخت و تجربه توجه...

زندگی، هنر و حیات اجتماع دپارتمان جامعه شناسی آکادمی شمسه مدرس: دکتر آرش حیدری اندیشه‌های اجتماعی هنر را به اشکال مختلفی مفهوم‌پردازی می‌کنند. از فهم هنر همچون امری عرضی و روبنایی گرفته تا فهم هنر همچون عصارۀ جهانِ معنایی آدمی. نسبت هنر و حیات زمانی قابل بحث است که هنر همچون نیرویی مادی در کنار سایر نیروها فهم شود. به عبارت دیگر فهم هنر همچون نیرو به آن اصالتی‌هستی‌شناسانه می‌بخشد. فهم هنر همچون ب...

معرفت شناسی و تحلیل آثار هنری بر مبنای سنت ایرانی_اسلامی دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر اسماعیل بنی اردلان در این درسگفتار که در چهار جلسه برگزار شده است، به بررسی حوزۀ شناخت و معرفت در سنت ایران، بررسی تفاوت های موجود در نگاه ایرانی و یونانی در تحلیل آثار هنری اعم از ادبیات و هنر، و نحوۀ خلق آثار هنری در حوزۀ ادبیات پرداخته شده است. در بحث معرفت و شناخت آثار هنری، توجه به این امر که تعریف...

ترا روایت دپارتمان نشانه شناسی آکادمی شمسه مدرس: دکتر بهمن نامورمطلق هیچ روایتی بدون بهره بردن و وام گیری از روایت های پیشین خلق نمی شود. این دو گونه از روایت که می توان به ترتیب پیش روایت و بیش روایت نامید روابط گوناگون تراروایی دارند. به بیان دقیقتر، همه عناصر پیش روایت (ها) می تواند دستخوش دگرگونی و دستکاری در بیش روایت قرار گیرد. از عناصر وجهی (فاصله، کانونیت) تا زمانی (چينش، بسامد، دیرش)، از...

تاریخ فلسفه غرب | ترم دوم | شکوه عقل یونانی: افلاطون و ارسطو دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر محمدمهدی اردبیلی این دوره، به عنوان دومین ترم از دورۀ انتقادی تاریخ فلسفۀ غرب، به واکاوی دو قله‌ی فکر فلسفی در یونان، یعنی افلاطون و ارسطو می پردازد. نیمه‌ی اول دوره به ارائه‌ی طرحی تحلیلی-انتقادی از فلسفه‌ی افلاطون با تمرکز بر نظریه‌ی ایده‌ها یا مُثُل اختصاص دارد تا بتوان بر اساس آن نگاهی گذرا به فل...

خیال در فلسفه ابن سینا دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر امیر مازیار اهمیت بحث خیال، حضور آن در قلمرو هنر اسلامی و زیبایی شناسی جدید است و همین امر بررسی مفهوم خیال در اندیشه ابن سینا را مهم می سازد. در این دوره به بررسی این مفهوم در فلسفه ابن سینا پرداخته شده است، زیرا مفهوم خیال، دارای اضلاع و ابعاد متعددی است که نقش مهمی در آراء و اندیشه های فلسفی وی دارد. موضوعات مورد بحث در این درسگفتار ع...

تاریخ فلسفه غرب | ترم اول | ظهور لوگوس یونانی: فلسفۀ پیش‌سقراطی و سقراط دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر محمدمهدی اردبیلی این دوره، به عنوان نخستین ترم از دورۀ انتقادی تاریخ فلسفۀ غرب، به ظهور فلسفه در یونان باستان می‌پردازد و ریشه‌های آن را حتی تا آثار اسطوره‌ای و ادبی (هومر و هزیود)، و نیز رویدادهای سیاسی و دینی ردیابی می‌کند. هدف از این ترم، ارائۀ طرحی حتی‌الامکان منسجم از حدود چهار قرن ما...

فرم اجتماعی هنر؛ جستاری در جامعه شناسی هنر دپارتمان جامعه شناسی آکادمی شمسه مدرس: دکتر آرش حیدری فهم زيبايي شناسي و هنر، همچون يك محصول اجتماعي-تاريخي، بنيان رويكردها و نظريه هاي مختلف در جامعه شناسي هنر است. از ديگر سو، خودِ فرم اجتماعي نيز، آنچنان كه زيمل به ما مي آموزد، خصلتي زيبايي شناختي دارد. به عبارت ديگر، نه فقط فرم اجتماعي هنر، كه هنرِ فرمِ اجتماعي نيز مسئله اي است بس مهم در جامعه شناسي ه...

روایت پدیدارشناسانۀ حکمت اشراق دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر میلاد نوری دورۀ «روایت پدیدارشناسانۀ حکمت اشراق» گفتگویی است میان سهروردی، و فلاسفه ای که تفکر پدیدارشناختی ایشان پرتوی بر حکمتِ اشراق افکنده و ما را در راستای فهم بیش ازپیش آن یاری می رساند. مفهومِ مرکزی حکمت اشراق «نور» است. «نور» که همان «آگاهی» است، در درون خود دارای مراتب است و خصیصۀ ذاتی آن «التفات» و «انکشاف» است که در حقی...

زیبایی شناسی امر والا  دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر گلنار نریمانی امر والا در کنار امر زیبا یکی از دو مقولۀ بنیادین استتیک یا زیبایی‌شناسی است. تاریخ امر والا از یونان باستان و رسالۀ لونگینوس آغاز می‌شود، سپس در قرن هجدهم در زیبایی‌شناسی بریتانیایی و آلمانی و در اندیشۀ فیلسوفان و اندیشمندانی مانند شفتسبری، ادیسون، برک، مندلسون و کانت شکوفا می‌شود، در اندیشۀ رمانتیک‌های آلمان تداوم می...

تحلیل گفتمان؛ مطالعه موردی سینمای ایران مدرس: دکتر مصطفی مهرآیین در طی این دوره، با متُدها و روشهای تحلیل گفتمان و شیوه های کار و تفسیر متون آشنا می شوید. اهمیت تحلیل گفتمان، به اهمیت متون در زندگی ما انسانهای باز می گردد. این اهمیت می تواند به دو شکل مطرح شود؛ نخست، شکل کارکردی مورد نظر دورکیم که یک معرفت شناسی مثبت نگراست که به متن به طور خنثی و کارکردی نگاه می کند. دیگری، توجه به متون نه از باب...

فلسفه هنر در سنت ایدئالیسم (1): کانت دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر مسعود حسینی سنت ایدئالیسم آلمانی -که چهره‌های اصلی آن عبارتند از کانت، فیشته، شلینگ و هگل- در بحثِ فلسفۀ هنر یا «زیبایی ‌شناسی»، نظریات بدیع و برجسته‌ای را در خود گنجانده است. هدف این درسگفتار، بررسی روندِ تحولِ ایده ‌های زیبایی ‌شناسانه و نقش زیبایی‌ شناسی در نظام‌ فلسفی کانت می باشد.کانت در نقد قوۀ حکم، شرحی نظام‌ مند و د...

مقدمه‌ای بر سمینار یازدهم ژاک لکان دپارتمان روانکاوی آکادمی شمسه مدرس: دکتر کامران لامعی پراتيك روانكاوي توسط زيگموند فرويد در قالب سه‌گانه نهاد، من، و سوپرايگو به صورت نظريه‌اي درآمد كه نگره‌اي جديد بر مفهوم تن-روان يوناني به وجود آورد. آنچه منشأ تفسيرهاي متفاوت نزد متأخرين پس از فرويد است، نظريه او در مورد رانه‌ها (Trieb) است كه چالش نظري مهمي را در دريافت تئوري او به وجود آورده است. از ميان روا...

مفاهیم پیشین فاهمه در فلسفه کانت دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: دکتر امیر مازیار کانت در کتاب «نقد عقل محض» پس از بحث از صورت‌های پیشین حس ما (استتیک استعلایی) به سراغ کشف مفاهیم پیشین فاهمه می‌رود. از نظر او، دستگاه شناخت ما مفاهیمی دارد که حاصل آمده از ادراکات ما از جهان نیستند، بلکه برآمده از ساختمان دستگاه شناختی ما هستند و ما آنها را بر داده‌های ادراکی به کار می‌بندیم و از این طریق شناخت جه...

تفسیر نقاشی کاراواجو دپارتمان هنرهای تجسمی مدرس: دکتر امیر نصری در این دوره به بررسی و تحليل آثار كاراواجو پرداخته شده است. کاراواجو چهره شاخص سبک باروک است كه در نوع نقاشی و تکنیک‌های استفاده از رنگ و فرم، تحولاتی ایجاد کرد. نقاشی‌های او با ترکیبِ بینشِ واقع بینانه حالاتِ جسمی و روحی انسانی و استفاده دراماتیک از نور، تأثیرِ فراوانی بر نقاشی سبک باروک گذاشت. در اين مجموعه با يك رويكرد تحليلي و بر...

پدیدار شناسی و اگزیستانسیالیسم دپارتمان فلسفه آکادمی شمسه مدرس: استاد مهدی انصاری هوسرل یکی از بنیانگذاران پدیدارشناسی است. او تحت این عنوان روشی بسیار اساسی را در پژوهش فلسفی به میراث گذاشت و این روش از سوی فلاسفۀ مختلف به کار گرفته شد. هایدگر فلسفۀ وجودی خود را بر پایۀ پدیدارشناسی هوسرل تدوین کرد. سارتر معنای «آزادی» و «مسئولیت» را بر اساس روش هوسرلی تأویل کرد. مرلوپونتی هم بحث ادراک را در قالب...

اسطوره های ایرانی و آفرینش هنری دپارتمان اسطوره شناسی آکادمی شمسه مدرس: دکتر ابوالقاسم اسماعیل پورمطلق در این درسگفتار به بررسی و تحلیل اسطوره های ایرانی، و رابطۀ اسطوره و هنر پرداخته شده است. این دوره در 8 جلسه برگزار شده است که در بخش نخست هر جلسه به معرفی و تحلیل اسطوره­های ایرانی از جمله: اسطوره زرتشت، پشوتن، اسفندیار، ایزد بهرام، مانی، و اسطورۀ آفرینش در جهان شناخت مانوی پرداخته شده؛ و در بخش...