Radboud Reflects, verdiepende lezingen

Wat kunnen we leren van dieren in deze tijden van ecologische crisis? Hoe werken ze samen? Hoe gaan ze om met hun omgeving? Wij mensen denken alle wijsheid in pacht te hebben, met ons denkvermogen en politieke systemen, maar intussen koloniseren we de leefgebieden van dieren met onze olieplatforms, mijnen of ontbossing. Leer van filosofen Bas van Woekum-Rooker en Gerard Kuperus hoe we de intellige...

De Nederlandse Publieke Omroep moet op de schop, vinden de politieke partijen PVV, VVD, NSC en BBB. Vooral de PVV is fel tegen: de NPO zou te links en vooringenomen zijn. Andere partijen benadrukken dat de NPO noodzakelijk is voor de rechtstaat. Waarom zien burgers en politici de NPO soms als vooringenomen? Waarom vangt juist de NPO zoveel kritiek? En op welke manieren draagt de NPO bij aan het go...

Lachen toch? Waar de ene schaterend van zijn stoel rolt om de grap van een cabaretier of theatermaker, wordt de ander boos. Vooral als het onderwerp van spot een religie of een bepaalde bevolkingsgroep is. Zijn er grenzen aan de grap? En zo ja, waar liggen die? Leer van neerlandicus Ivo Nieuwenhuis en theatermakers Eran Ben-Michaël en Jonata Taal over goede, foute en bevrijdende humor. Grenzen van...

Kun je een echte band vormen met een robotvriend zoals met een menselijke vriend? Kun je evenveel vertrouwen hebben in een robottherapeut als in een menselijke therapeut? Ervaar je een dans met een robot op dezelfde manier als met een mens? In de toekomst zullen robots een steeds prominentere rol spelen in onze samenleving. Worden robots ooit onze medemensen, of blijft het ‘doen alsof’? En kunnen...

** De eerste vijf minuten is het geluid van mindere kwaliteit. Vanaf 5,26 min. is het geluid goed. Excuses voor het ongemak ** Wie was de Surinaamse activist, schrijver en verzetsstrijder Anton de Kom (1898 – 1945) en wat kunnen we nu leren van hem? Waarom zette hij zich niet alleen in voor Surinaamse arbeiders, maar ook in Nederland voor de Indonesische studentenbeweging en uiteindelijk ook tegen...

[NL volgt ENG] Do we want to create a European army, or not? How will we deal with refugees? What will the European Parliament look like after the elections in an increasingly right-wing Europe, where Euro-skepticism is growing in many member states? Big choices are at stake at the European elections: will voters go for a more united Europe, or wil they be more divided than ever? Learn form schola...

Angst en liefde, ego en reïncarnatie. In de veelgeprezen film The Beast komen verschillende boeddhistische thema’s aan bod. Hoofdpersoon Gabrielle besluit om een behandeling te ondergaan waarin ze haar DNA laat ‘purificeren’. Door haar vorige levens te herleven kan ze in het reine komen met gevoelens en trauma’s die over de eeuwen zijn opgebouwd en blijven sluimeren in haar onderbewustzijn. Leer v...

Wie was de Amerikaanse filosoof Daniel Dennett en hoe belangrijk was hij voor de filosofie en daarbuiten? De invloed van de onlangs overleden Dennett reikte ver. Hij zette op een unieke manier diepgaande filosofische concepten, zoals vrije wil, bewustzijn en kunstmatige intelligentie, in een nieuw licht. Hij verwierp het dualisme tussen lichaam en geest en probeerde in al zijn werk deze concepten...

[NL volgt ENG] - Students at several Dutch universities are protesting the war in Gaza this week. They are demanding that universities be transparent about cooperation with Israeli organizations and universities, and sever ties with them. What is the significance of these protests, and how do student protests differ from other protests? Why exactly are the protests directed at university administr...

Koranverbranding, boerenprotesten, klimaatacties: vele demonstraties in de afgelopen tijd roepen vragen over de grenzen van het demonstratierecht. Jurist Rian de Jong licht het demonstratierecht toe. Kan met de huidige wet de openbare orde adequaat worden gehandhaafd, of moet deze worden herzien? Luister naar deze Radboud Actualiteiten Podcast over de grenzen van het demonstratierecht. Wet versus...

(Nederlands volgt Engels) How do new digital technologies such as AI affect our cognitive well-being? Are these digital advancements enhancing our cognitive functions and aiding in mental health care, or are they diminishing our capacity to process information, make decisions, and cope with stress? Should policymakers prioritize our cognitive well-being over traditional goals like economic growth...

Jezelf kennen, hoe doe je dat? Loop een willekeurige boekhandel binnen en je struikelt over de zelfhulpboeken. We lijken allemaal op zoek naar zelfkennis, zelfontplooiing en onze plek in de wereld. De Vlaamse filosoof Tinneke Beeckman gaat op zoek naar de grote vragen van het leven en gaat hiervoor te rade bij de klassieke filosofen. Leer van filosoof Tinneke Beeckman hoe filosofie ons kan helpen...

(Nederlands volgt Engels) We think wrongly about the world, argues American philosopher Graham Harman. The world is not as processual, dynamic and changeable as we often think. It consists mostly of unruly objects that rarely actually change. It is precisely this stubbornness of objects that makes it so incredibly difficult to effect change, whether you want to save an ecosystem or change an organ...

(Nederlands volgt Engels) Landscape pain and climate stress. We feel emotions at the changing nature around us. Australian philosopher Glenn Albrecht, one of today's most influential environmental philosophers, tries to put our relationship with the earth into words. He describes new emotions, such as solastalgia, the homesickness one feels while at home and the nature around it is in decline. Lea...

Moeten we Russische podiumgasten weren of verwelkomen? Geven we gehoor aan een boycot van Russische musici en andere artiesten als teken van politieke solidariteit met Oekraïne? Of bieden we hen een podium en kiezen we voor culturele dialoog en uitwisseling? Leer van politiek filosoof Evert van der Zweerde en programmeur klassieke muziek Kenne Peters over de afwegingen rond een boycot van Russisch...

Verhalen, rituelen en liederen spelen in de identiteit van voormalig tot slaaf gemaakten en hun nakomelingen een belangrijke rol. Ze vertellen ons hoe het verleden door de ogen van deze onderdrukte groep is ervaren. En dienen als middel om de eigen identiteit en cultuur te onderstrepen. Want het slavernijverleden ligt niet alleen achter ons, maar werkt door in het heden. Kom luisteren naar antropo...

Wie was Frans de Waal, en wat maakte zijn kijk op de wereld zo vernieuwend en invloedrijk? Er is geen fundamenteel verschil tussen mensen en andere dieren. Die boodschap verkondigde de onlangs overleden primatoloog Frans de Waal (1948-2024) zijn leven lang. Door zijn werk met mensapen heeft hij de manier waarop we naar dieren kijken voorgoed veranderd. Frans de Waal was een graag geziene gast bij...

Je bent Nijmegenaar, Nederlander. Misschien voel je je Gelderlander, Brabander of Limburger. Al deze identiteiten helpen ons als burger om onze plek in de samenleving te definiëren en vorm te geven. Maar hoe zit het met ons Europees burgerschap? Voelen we ons ook verbonden met de gemeenschap die ons als Europeanen verenigt? Dit is een vraag die steeds relevanter wordt, vooral gezien de groeiende r...

Wat is eenzaam zijn, en hoe moet je je tot eenzaamheid verhouden? Zijn we echt eenzamer dan ooit? Jong, oud, en alles ertussenin: het lijkt wel alsof iedereen te kampen heeft met eenzaamheid. Beleidsmakers doen hun uiterste best om de groeiende eenzaamheid onder de bevolking te bestrijden. Maar moet je eenzaamheid altijd willen verhelpen, of hoort het bij de mens? En schuilt er misschien ook een k...

Wordt TikTok verboden in de Verenigde Staten, en kan dat in Europa ook gebeuren? In de VS lijkt een verbod een serieuze mogelijkheid. Waarom willen de VS TikTok eigenlijk verbieden en hoe waarschijnlijk is dat scenario? Wat zou een verbod voor zowel gebruikers in de VS als in Europa betekenen? Leer van gedragswetenschapper Loes Pouwels en politicoloog Chris Nijhuis over de huidige stand van zaken...

Abstracte kubussen of megalomane prestigeprojecten van starchitects: extreme bouwwerken roepen altijd discussie op. En dat is niet gek. Gebruikers van de openbare ruimte worden dagelijks met gebouwen geconfronteerd. Wat we mooi vinden doet er dus toe, maar opvattingen daarover lopen nogal eens uiteen. Want wat is schoonheid? Kan het meer zijn dan ‘een kwestie van smaak’? En wie bepaalt wat mooie a...

(Nederlands volgt Engels) EN: Where does our morality come from? How did we, from prehistoric times on, develop a sense of what is the right thing to do? A sense of how to live together? Society seems increasingly polarized. It seems the gap between the values of different groups keep on growing. Fortunately, according to philosopher Hanno Sauer, this is not the case. We all find values as helpful...

Pijnlijke stiltes, krekels, ogen die naar de uitgang zoeken. Een eerste date is vaak ongemakkelijk. Deelnemers aan de verbale baltsrituelen zoeken naar woorden en speuren naar gemene delers. Weinig situaties laten zo goed zien hoe gesprekken werken – of juist niet. Aan de hand van scènes van het tv-programma First Dates analyseert taalwetenschapper Wyke Stommel waarom gesprekken zo cringe en awkwa...

Zien doe je met je ogen. Tenminste, dat lijkt zo. Maar je ogen zijn geen doorgeefluiken. Waarnemen is een ingewikkeld samenspel van hersenprocessen. Onze doelen, aandacht, verwachtingen en voorkennis geven vorm aan wat we uiteindelijk zien. We delen dus niet precies dezelfde werkelijkheid. Toch gaan we er doorgaans vanuit dat dit wel zo is. Hoe kan dat? En wat is dan die ‘werkelijkheid’, bestaat d...

Het Eurovisiesongfestival gaat niet over politiek. Toch? Niets is minder waar. De Nederlandse inzending ‘Europapa’ van Joost Klein is niet het enige lied waar dit jaar politieke verwijzingen in zitten. Het komt zelfs voor dat nummers terug moeten naar de tekentafel vanwege een té politieke inhoud. Maar wanneer is een lied té politiek en wie bepaalt dat? Op welke manier speelt politiek nog meer een...